Кіріспе

Химиялық қосылыс

Ганцикловир, басқа атауларының ішінде Cytovene брендімен сатылады, цитомегаловирус (CMV) инфекцияларын емдеу үшін қолданылатын вирустық қарсы препарат. Ганцикловир 1980 жылы патенттелген және 1988 жылы медициналық қолдануға бекітілген.

Ветеринариялық пайдалану

Ганцикловир (гель түрінде) мысықтардағы Фелид герпесвирусы 1 (FHV 1) вирусының көз инфекциясын емдеуде тиімді болып көрінеді.

Жағымсыз әсерлер

Ганцикловир жиі түрлі ауыр гематологиялық жағымсыз әсерлермен байланысты. Жиі кездесетін (≥1% науқастарда) жағымсыз реакциялар: гранулоцитопения, нейтропения, анемия, тромбоцитопения, қызба, лоқсығу, құсу, диспепсия, диарея, іш ауруы, ішек газдылығы, аштық жоғалту, бауыр ферменттерінің жоғарылауы, бас ауруы, санасы шатасу, галлюцинациялар, ұстамалар, инъекция жасалған жердегі ауырсыну және флебит (жоғары pH деңгейіне байланысты), тершеңдеу, бөртпе, қышыма, қан сарысуындағы креатинин және қандағы мочевина концентрациясының артуы.

Әрекет ету механизмі

Ганцикловир (9 [(1,3 дигидрокси 2 пропокси)метил]гуанин) – герпес тұқымдасына жататын вирустардың, соның ішінде цитомегаловирус (CMV) вирустарының, адамдар мен жануарлар үшін патогендік күшті тежегіші. Ганцикловирдің CMV-ге қарсы әсер етуінің негізгі механизмі – ганцикловирдің 5’ трифосфаты (ганцикловир ТФ) арқылы вирустық ДНК көбеюін тежеу. Бұл тежелім вирустық ДНК полимеразаның таңдамалы және күшті тежелуін қамтиды. Ганцикловир негізінен үш жасушалық фермент арқылы трифосфат түріне айналады: 1) ЦМВ жұқтырған жасушалардың әрекетін қоздыратын дезоксигуанозинкиназа; 2) гуанилаткиназа; және 3) фосфоглицераткиназа. Басқа нуклеотидтерді метаболизмдейтін ферменттер де қатысуы мүмкін. Ганцикловирмен емдеуге байланысты селективті вирустық қарсы реакция ганцикловир ТФ-ның жасушалық ДНК полимеразаларын нашар тежеуіне байланысты туындайды. Сонымен қатар, ЦМВ жұқтырған жасушаларда ганцикловир ТФ-ның жиналуы оның белсенділігі мен таңдамалылығын арттырады.