Кіріспе
Американдық заңгер Джеймс Эдвард Мюррей (3 мамыр 1876 – 23 наурыз 1961) – американдық саясаткер және Монтана штатының АҚШ сенаторы, Демократиялық партияның либералды көшбасшысы. Ол 1934 жылдан 1961 жылға дейін АҚШ Сенатында қызмет етті.
James Edward Murray (May 3, 1876March 23, 1961) was an American politician and United States Senator from Montana, and a liberal leader of the Democratic Party. He served in the United States Senate from 1934 until 1961.
Өмірбаян
Онтарио штатының Сент-Томас қаласына жақын жердегі фермада туған Мюррей 1897 жылы Онтарио штатының Берлин қаласындағы Сент-Жером колледжін бітірген. Сол жылы әкесі қайтыс болып, Монтана штатының Бутте қаласындағы бай ағасы Джеймс Эндрю Мюррейге қоныстанды. Ағасы оны заң оқуға Нью-Йоркке жіберді. Ол 1900 жылы Нью-Йорк университетінің құқық факультетін бітіріп, сол жылы АҚШ азаматы болды. 1901 жылы адвокаттыққа қабылданды және Буттеде практикасын бастады, сонымен қатар банктік істермен және ағасының мүлкін басқарумен айналысты. Ол Буттеде заңгерлік қызмет атқарды және 1906 жылы Silver Bow округінің прокуроры болып бір мерзімге сайланды. Мюррей жергілікті шенеуніктермен және судьялармен келіспеді, кейін жеке практикаға оралды. Демократиялық партияда белсенді болған Мюррей саяси базасын нығайту үшін еңбек одақтарымен тығыз жұмыс істеді. 1921 жылы ол анасымен бірге қайтыс болған ағасынан 10 миллион доллардан астам мұра алды. Ол ирланд саясатына да қатысты және 1930 жылдары Ұлы депрессия Монтана экономикасын қиын жағдайға түсірген кезде Монтана саясатына қайта оралды. 1987 жылға дейін оның отбасы Монтана штатының Ливингстон қаласының тарихи орталық ауданындағы «Мюррей» қонақ үйіне иелік етті.
Саяси мансап
Мюррей 1906 жылдан 1908 жылға дейін Монтана штатының Сильвер Боу округінің прокуроры болды және 1933 жылдан 1934 жылға дейін Мемлекеттік жұмыс басқармасының кеңесші кеңесінің төрағасы болды. 1933 жылы сенатор Томас Уолш қайтыс болғанда, демократ губернаторы Джон Эриксон өкілдігінен бас тарды және өзінің әлсіз саяси базасына қарамастан, оның орнына тағайындалды. Мюррей 1934 жылы Уолштің қалған мерзімі үшін өткізілген алғашқы сайлауда Эриксонды жеңіп, сол жылдың қараша айындағы жалпы сайлауда жеңіске жетті; ол президент Франклин Д. Рузвельттің «жүз пайыз қолдауы» платформасымен сайланды. Мюррей 1936 жылы толық мерзімге сайланды және 1942, 1948 және 1954 жылдары қайта сайланды. Мюррей – бейтараптық көзқарасты ұстанатын либерал және «Жаңа саясат» коалициясының белсенді жақтасы. Ол Монтананың аға сенаторы Бёртон К. Уилермен 1937 жылы Рузвельттің Жоғарғы сотты өз адамдарымен толтыру әрекетін қолдағанда арақатынасын үзді. Уилерден өзгеше, Мюррей шетелдік саясаттағы бейтараптықтан бас тартып, 1939-1941 жылдары Германия мен Жапонияға қарсы Рузвельттің агрессивті сыртқы саясатын қолдады. 1944 жылдың ақпан айында Мюррей Джорджия штатының демократ сенаторы Уолтер Ф. Джорджпен бірлесіп, Конгреске өнеркәсіптік демобилизация туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасында соғыс келісімшарттарын тоқтату және мемлекеттік мүліктің артық қалдықтарын жою жоспарлары қарастырылды. Заң жобасы 4 мамырда қабылданды. Сенатор Мюррей президент Рузвельттің «Екінші құқықтар туралы» заңын қабылдау үшін президентпен тығыз жұмыс істеді. Президент Рузвельт өзінің күн тәртібімен айналысатын атқарушы биліктің көптеген қызметкерлерін Мюррейдің комитеттеріне жіберді. Конгресс осы тактикаға наразылық білдірді, бұл 1946 жылғы Заңнамалық реформа актісін қабылдауға ықпал етті. Соғыстан кейін консерваторлар Конгреске басымдық танытты, сондықтан Мюррей әлеуметтік қамсыздандыруды кеңейту, қарттарға тегін медициналық көмек көрсету, білім беруге федералдық көмекті ұлғайту немесе Теннесси өзенінен үлгі алған Монтананың су ресурстарын федералдық бақылаудағы Миссури өзені аймағын құру туралы ұсыныстары көп нәтиже бермеді. Оның орнына Конгресс Пек Слоан жоспарын қабылдады, ол Армия инженерлік корпусы, қайта құру бюросы және жекеменшік даму арқылы су тасқынынан қорғауды көздейді. 1950 жылдары Ішкі істер және аралдық мәселелер комитетінің төрағасы ретінде Мюррей Батыс аймағындағы ірі бөгеттер арқылы гидроэлектр энергиясын дамытуға сәттілікке жетті. Ол Сенаттың Ішкі істер комитетінің төрағалығын Батыс су жобаларын іске асыру үшін пайдаланды, бұл Монтанадағы үлкен бөгеттерге – Миссури өзеніндегі Каньон Ферри, Бигхорн өзеніндегі Йеллоутейл, Флэтхед өзеніндегі Хангри Хорс және Кутенаи өзеніндегі Либбиге қаржыландыру мен мақұлдауға әкелді.
Төрағалық ету
Мюррей Білім және еңбек комитетінің төрағасы, Еңбек-менеджмент қатынастары жөніндегі бірлескен комитеттің тең төрағасы, Еңбек және халық әл-ауқаты комитетінің төрағасы қызметін атқарды, сондай-ақ Ішкі істер және аралдық істер комитетінде де жұмыс істеді.
Денсаулық
Кейінгі жылдары Мюррей ескіруден зардап шеккені хабарланды, ал 1950 жылдары кеңсесін басқарған ұлы оған қалай дауыс беру керектігін түсіндірген. Ол 1960 жылы қайта сайлануға түспеді. Мюррей биліктен кеткеннен кейін үш айдан да аз уақыт өткен соң Бюттеде қайтыс болды және Қасиетті Крест зиратында жерленді.