Чарльз Уоррен Фэрбенкс: АҚШ вице-президенті (1905-1909)

Кіріспе

АҚШ вице-президенті, 1905-1909 жылдар аралығында.

Чарльз Уоррен Фэрбенкс (11 мамыр 1852 – 4 маусым 1918) – 1897 жылдан 1905 жылға дейін Индиана штатының сенаторы, ал 1905 жылдан 1909 жылға дейін АҚШ-тың 26-шы вице-президенті болған американдық саясаткер. Ол сондай-ақ 1916 жылғы президенттік сайлауда республикалық вице-президенттікке үміткер болды. Егер республикалық билет жеңіске ие болғанда, Фэрбенкс Джордж Клинтон мен Джон Кэлхуннан кейін бірнеше президенттің үшінші (және қатарынан емес) вице-президенті болар еді. Огайо штатының Юнионвилл орталығында туған Фэрбенкс Огайоның Веслиан университетін бітіргеннен кейін Индианаполиске көшіп келді. Ол заңгер және теміржол магнаты Джей Гулдтың басшылығымен жұмыс істейтін теміржол қаржыгері болды. Фэрбенкс 1896 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда негізгі баяндама жасады және келесі жылы Сенатқа сайланды. Сенатта ол президент Уильям МакКинлидің кеңесшісі болды және Аляска шекарасының шешілуіне көмектескен комиссияда қызмет етті. 1904 жылғы Республикалық Ұлттық Конвент Фэрбенксті президент Теодор Рузвельт үшін серіктес кандидат ретінде таңдады. Вице-президент ретінде Фэрбенкс Рузвельттің прогрессивті саясатына қарсы тұрды. Фэрбенкс 1908 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда республикалық партияның кандидаттығына қол жеткізуге тырысты, бірақ сәтті болмады. 1912 жылы Рузвельтке қарсы Уильям Говард Тафтты қолдады. Фэрбенкс 1916 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда президенттікке үміткер болуға ниеттенді, бірақ оның орнына бұрынғы судья және губернатор Чарльз Эванс Хьюзбен бірге вице-президенттікке кандидат болып сайланды. Ол әртүрлі президенттермен қызмет еткен үшінші вице-президент (Джордж Клинтон мен Джон Кэлхуннан кейін) және жалғыз бірінен соң бірі емес вице-президент болар еді. Алайда Хьюз-Фэрбенкс сайлау билеті президент Вудро Вильсон мен вице-президент Томас Р. Маршаллдың демократиялық билетіне шамалы айырмамен жеңіліп қалды.

Ерте өмір

Фэрбенкс Огайо штатының Юнионвилл орталығына жақын орналасқан ағаш үйдің ішінде, Мэри Аделаида (Смит) мен вагондар жасаушы Лористон Монро Фэрбенкс отбасында дүниеге келді. Жастық шағында Фэрбенкс отбасының үйі қашқан құлдарды жасыру үшін пайдаланған. Ауылдық мектептерде білім алып, шаруа қожалығында жұмыс істегеннен кейін, Фэрбенкс Огайо Веслиан университетіне түсіп, 1872 жылы оны бітірді. Оқу кезінде Фэрбенкс Корнелия Коулмен бірге мектеп газетінің редакциясын жүргізді, кейін олар бітірген соң үйленді.

Ерте мансап

Фэрбенкстің алғашқы лауазымы – 1872 жылғы президенттік сайлау кезінде Хорас Грилидің саяси митингілері туралы хабарлаған «Associated Press» агенттігінің Питтсбург, Пенсильваниядағы өкілі болды. Ол Питтсбургте заң оқып, кейін Огайо штатының Кливленд қаласына көшіп, Кливленд заң мектебінде бір семестр оқығанда «Associated Press» үшін жұмысын жалғастырды. 1874 жылы Фэрбенкс Огайо штатының адвокатурасына қабылданды және Индианаполиске көшіп барды. 1875 жылы Огайо Веслиан университетінен өнер магистрі дәрежесін алды. Индианадағы алғашқы жылдары Фэрбенкс банкрот болған «Индианаполис, Блумингтон және Батыс» темір жолының басқарушысы ретінде жылына 5000 доллар жалақы алды. Оның ағасы Чарльз В. Смиттың байланыстары оған осы лауазымға ие болуға көмектесті, соның арқасында Фэрбенкс темір жол саласындағы қаржыгерге айналып, миллионер Джей Гулдтың кеңесшісі болды. 1888 жылғы Республикалық ұлттық конвентке дейін федералды судья Уолтер К. Грешем Фэрбенкстен АҚШ президентіне республикалық кандидаттыққа үміткерлікті ілгерілетуге көмектесуді сұрады. Бенджамин Харрисон номинацияны жеңгеннен кейін Фэрбенкс оны қолдады және оның атынан науқандық сөздер сөйледі. Содан кейін Фэрбенкс саясатқа одан да қызығушылық таныта бастады және 1892 жылғы науқанда Харрисонды қолдап тағы да науқандық сөздер сөйледі. 1893 жылы Фэрбенкс АҚШ Сенатына кандидат болды, бірақ демократтар штат заң шығарушы органын бақылап, қазіргі демократ Дэвид Турпиді қайта сайлады. 1894 жылы Фэрбенкс штат заң шығарушы органына сайлауда республикашылдардың ең белгілі ұйымдастырушысы және спикері болды. Ол Индиана өкілдер палатасына және Индиана Сенатына республикалық көпшіліктің сайлануын қамтамасыз етті, бұл 1897 жылы Вурхистің мерзімі аяқталғанда Дэниел В. Вурхистің орнын АҚШ Сенатында республикашылдың басуын қамтамасыз етті. 1896 жылғы Республикалық ұлттық конвентте Фэрбенкс уақытша төраға және негізгі спикер болды, бұл оның беделін одан әрі арттырды. Фэрбенкс Вурхистің орнына ең мүмкін республикалық кандидат болды және 1897 жылдың қаңтар айында республикалық заң шығарушылар оны ресми түрде өздерінің кандидаттары ретінде таңдады. 1897 жылдың 19 қаңтарында Фэрбенкс Сенатқа сайланды және 4 наурызда өзінің орнына отырды.

Fairbanks's first position was as an agent of the Associated Press in Pittsburgh, Pennsylvania, reporting on political rallies for Horace Greeley during the 1872 presidential election. He studied law in Pittsburgh before moving to Cleveland, Ohio, where he continued to work for the Associated Press while attending a semester at Cleveland Law School to complete his legal education. Fairbanks was admitted to the Ohio bar in 1874, and moved to Indianapolis, Indiana. In 1875 he received his Master of Arts degree from Ohio Wesleyan. During his early years in Indiana, Fairbanks was paid $5,000 a year as manager for the bankrupt Indianapolis, Bloomington, and Western Railroad. With the assistance of his uncle, Charles W. Smith, whose connections had helped him obtain the position, Fairbanks was able to become a railroad financier and served as counsel for millionaire Jay Gould. Prior to the 1888 Republican National Convention, federal judge Walter Q. Gresham sought Fairbanks's help in campaigning for the Republican nomination for U. S. President. When Benjamin Harrison won the nomination, Fairbanks supported him and made campaign speeches on his behalf. Afterward, Fairbanks began to take an even greater interest in politics, and made campaign speeches on Harrison's behalf again in the campaign of 1892. In 1893, Fairbanks was a candidate for the United States Senate, but Democrats controlled the state legislature and reelected incumbent Democrat David Turpie. In 1894, Fairbanks was the most visible organizer and speaker on behalf of Republicans in elections for the state legislature. He was credited with delivering Republican majorities to both the Indiana House of Representatives and Indiana Senate, ensuring that a Republican would be elected to succeed Daniel W. Voorhees in the United States Senate at the end of Voorhees's term in 1897. At the 1896 Republican National Convention, Fairbanks was both temporary chairman and keynote speaker, further raising his public profile. Fairbanks was the most likely Republican candidate for Voorhees's seat, and in January 1897 Republican legislators formally chose him as their nominee. On January 19, 1897, Fairbanks was elected to the Senate, and he took his seat on March 4.

АҚШ сенаторы

Сегіз жыл бойы АҚШ Сенатында қызмет еткен Фэрбенкс испан-американ соғысы кезінде Маккинлидің маңызды кеңесшісі болды, сондай-ақ Иммиграция және қоғамдық ғимараттар мен жерлер жөніндегі комитеттердің төрағасы қызметін атқарды. 1898 жылы Фэрбенкс АҚШ пен Ұлыбританияның бірлескен жоғары комиссиясының құрамына мүше болып тағайындалды, ол Квебек қаласында "Канадалық мәселелерді реттеу" үшін, соның ішінде Аляска шекарасы дауы туралы мәселені қарау үшін жиналды.

Вице-президенттік (1905-1909)

Фэрбенкс 1904 жылы Теодор Рузвельтпен бірге республикалық партиядан АҚШ вице-президенті болып сайланды және 1905 жылдан 1909 жылға дейін төрт жыл қызмет етті. Ол Сенат Төрағасы ретінде дауыс беру кезінде теңдікті бұзатын дауыс бермей, толық мерзім қызмет еткен алғашқы вице-президент болды. Рузвельт бір кезде оны "реакциялық машина саясаткері" деп атаған (және ол науқан кезінде "Уолл-стрит қуыршағы" ретінде сатираланды), консервативті Фэрбенкс Рузвельттің прогрессивті "Әділ келісім" бағдарламасына қарсы белсенді жұмыс істеді. Рузвельт Фэрбенкске өзінің әкімшілігінде маңызды рөл бермеді және (қайта сайлануға түсуден бас тартқандықтан) 1908 жылы Уильям Говард Тафты өзінің ықтимал мұрагері ретінде жақтап сөйледі. Фэрбенкс де президенттікке республикалық партиядан үміткер болуға тырысты, бірақ сәтті болмады және заңгерлікпен айналысуға қайта оралды. 1912 жылы Фэрбенкс Рузвельттің "Бұқа Бұршақ" партиясының кандидатурасына қарсы Тафттың қайта сайлануын қолдады.

Хьюздің кандидатурасына

1916 жылы Фэрбенкс Республикалық партияның бағдарламасын жасауға жауапты болды. Ол сол жылы маусымда өткен партия съезінде республикалық партияның президенттік үміткерлігіне таласты. Чарльз Эванс Хьюз ұсынылғаннан кейін, Фэрбенкс съезд тарапынан вице-президенттікке кандидат ретінде таңдалды, бұл оны басқа президент басшылығымен қайтадан қызметке оралдырған болар еді, мұндай жетістікке бұрын тек Джордж Клинтон мен Джон Кэлхун қол жеткізген. Қараша айында Хьюз бен Фэрбенкс демократтардың қолдауындағы Вудро Вильсон мен Томас Маршаллға шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Фэрбенкс пен 23-ші вице-президент Адлай Стивенсон вице-президенттік лауазымға қатарынан емес, екі мерзімге қайта сайлануға тырысқандығымен ерекшеленеді. Вице-президент Стивенсон 1900 жылғы сайлауда Уильям Дженнингс Брайанмен бірге екінші рет қатарынан емес мерзімге үміткер болды, бірақ олар Уильям Маккинли мен Теодор Рузвельттің республикалық тікелей билетіне жеңіліп қалды. Сайлаудан кейін Фэрбенкс Индианаполисте заңгерлік тәжірибасын қайта бастады, бірақ оның денсаулығы жақсырақ болмай, нашарлай бастады.

Өлім және мұра

Фэрбенкс 1918 жылғы 4 маусымда 66 жасында үйінде нефриттен қайтыс болды және Индианаполистегі Краун Хилл зиратында жерленді. Фэрбенкс 1901 жылы Огайо Веслиан университетінен, ал 1907 жылы Солтүстік-Батыс университетінен құрметті заң ғылымы докторы (LL. D.) дәрежесін алды. Огайо Веслиан университетіндегі Чарльз В. Фэрбенкс атындағы саясат және үкімет профессоры лауазымы оның құрметіне аталған. Аляска штатындағы Фэрбенкс қаласы, оның құрамындағы Фэрбенкс Норт Стар Боросы; Огайо штатының Юнион округіндегі Фэрбенкс мектеп округі; Миннесота штатындағы Фэрбенкс, Орегон штатындағы Фэрбенкс және Мичиган штатындағы Фэрбенкс Тауншипі – барлығы оның есімімен аталады. 1966 жылы Индиана штатының 150 жылдығына арналған комиссия Фэрбенкстің Индианаполистегі 30-шы және Меридиан көшелеріндегі үйінің алдына Индиана штатының тарихи белгісін орнатты. 2009 жылғы 15 мамырда Юнионвилл орталығында Фэрбенкстің туған жерін еске алу үшін Огайо штатының тарихи белгісі ашылды.