Кіріспе

Килл – Ирландияның Килдар графтығындағы ауыл және приход. 2022 жылғы халық санауы бойынша халқы 3,818 адамды құрады. 13 ғасырда Морис Фицджеральд Килхиллде госпитальерлер орденінің командалығын құрды, ал 1326, 1332–34 жылдары осы жерде орденнің басқосулары өтті. Орден Реформацияға дейін болды, содан кейін Джон Аланға берілді. 1775 жылы Уайтбойлар Килл приходында белсенділік танытты. 1798 жылы Киллде пошта дилижансын тоқтату графтықта көтеріліс тудыруға себеп болды. Килл Хилл – 18 ғасыр карталарында қаланың аты ретінде қолданылған, 1811 жылы парламент актісімен қоршалған жалпы жерді көрсететін атау. Ирландияның Тәуелсіздік соғысы кезінде 1920 жылдың 21 тамызында Гринхиллсте екі Ирландия Корольдік полициясы (RIC) қызметкері атып өлтірілді. Браугалдың пабына британдық күштері шабуыл жасады, ал бос қалған RIC казармалары кейін өртелді.

N7 автокөлік жолы

Киллдің тарихындағы маңыздылығы оның Дублиннен оңтүстікке және оңтүстік-батысқа қарай созылатын басты жол бойында орналасқандығынан туындайды. Ауыл Килкулленге дейінгі ескі ақы төленетін жолдың аялдамасы болды, ол салынған алғашқы тосқауыл (1729). Дублиннен Килкулленге үш сағаттық пошта кошында аттарды осы жерде ауыстыратын. "Ескі үй" 1794 жылы салынды, ал 1943 жылы қайта жаңартылды. Жолдағы қозғалыс 20 ғасырдың ортасында күрт өсті (1926 жылы T5 деп, ал 1977 жылы N7 деп белгіленді). Ауылды айналып өту туралы алғашқы ұсыныстар 1952 жылы жарияланды, бірақ халық қарсылық көрсетті. Дегенмен, Килл Дублин-Наас жолындағы үш ауылдың алғашқысы болып айналып өтілді. 28 фут ені бар бір қатарлы жол, ескі Глеб үйінің егістіктері арқылы, қаланың солтүстігіне қарай 1956 жылдың 15 маусымында Жерард Свитман ашты. Қаланың аты ирониялық болып шықты, өйткені жолдың қауіпті әсері тез сезілді. Жолдың алғашқы құрбаны, Страффан тұрғыны Маргарет Ханафин, 1956 жылдың 1 маусымында ресми ашылуға дейін қаза тапты, ал 31 шілдеде жаңа айналма жолдағы алғашқы ірі апатта төрт адам мерт болды. Irish Times автокөлік тілшісі жолды: "Елдегі ең заманауи жол құрылысы" деп сипаттады. Сын танылған мәселе – айналма жол Киллден Страффанға баратын жергілікті жолмен қиылысады, онда басты жолда тек бір кішкентай ескерту белгісі болды. Бір қатарлы айналма жол ақырында Нил Блейнидің 1963 жылдың 25 маусымында ашты, ол Дублин-Наас жолының төрт қатарлы жолға дейін кеңейтілген алғашқы бөлігі болды. Бофорттағы Гузен отбасына тиесілі жергілікті жанармай құю станциясы "күн сайын 24½ сағат ашық" деген танымал белгісімен әйгір болды. Бұл жол нашар жобаланған, екі жағындағы қиылыстар тіпті кішкентай автомобильге де сыймайтын еді. Киллдің жаңа екі қатарлы жолы 1966 жылға дейінгі алғашқы үш жылында 18 адамның өмірін алды, ал барлығы 57 адамның өмірін қиды. Тіпті 1980 жылдың қарашасында Килл торабында светофорлар орнатылғаннан кейін, 2006 жылдың 14 тамызында толыққанды көп деңгейлі эстакада салынғанша тағы 11 адам қаза тапты.

Экономикалық өмір

Хартвелл, Артурстаундағы, Торнберри және Брукстаундағы Қоян құламасы алғаш рет 1945 жылы Том Рош Castle Sand Company компаниясын құрғанда пайда болды, кейіннен ол Roadstone, содан кейін CRH Holdings болып өсті, бұл Ирландияның €17 млрд (2010 жыл) табысы бар ең ірі көпұлттық корпорациясына айналды. Компанияның жергілікті карьерлері мен кеңселерi 1982 жылы жабылғанға дейін маңызды жұмыс берушілер болды. Бұл 30 жылдық кезеңде Киллдің экономикалық өзгеруін Ардклоу мектеп мұғалімі Бригид Магуайр 1975 жылы Гоффтың жылқы сату орталығының ашылуына арналған Irish Press газетінде былай сипаттады: «Шамамен он жыл бұрын Наастан Дублинге дейінгі екі қабатты тас жолдың жанынан өтетін Килл ауылы кішкентай да маңызсыз болды. Бірнеше үй, бір-екі паб, екі шіркеу, пошта бөлімі. Төмен жабыншалы ескі мектеп ғимараты қиратуға асығып тұрғандай көрінді. Содан кейін құм-қиыршық табылғанда компания құрылды. Кейін Roadstone болып аталған Castle Sand Company ауылдың тыныштығын бұзған жүк көліктері мен бульдозерлерді жіберді. Жұмысшыларға арналған үйлер мен жаңа мектеп салынды, халыққа жақын сагарт фрауистің қамқорлығындағы шіркеудің ауданы екі есеге ұлғайтылды. Сәнді қонақ үй салынды. Ал енді, жаңадан құнылған жылқы сауда орталығының жобасы орынды екенін көрсетіп, көзге түседі».

1970 жылдардың соңына қарай Килл Дублинге қалалық жақын маңынан сапарыңызды бастайтын елді мекенге айналды.

Саясат

Бишопскортта Ирландияның Төменгі палатасының спикері Джон Понсонби (1753–61), ирландтық вигтердің көшбасшысы Уильям Понсонби (1789–1803) және оның інісі Джордж Понсонби (1755–1817) дүниеге келді. Ол Вестминстердегі британдық Төменгі палатадағы виг партиясының жетекшісі болды (1808–17), ал оның тағы бір інісі генерал-майор сэр Уильям Понсонби (1772–1815) Ватерлоо шайқасындағы нашар басқаруы салдарынан поляк жебешілерінің қолынан қаза тапты, бұл оқиға келешектегі ұрпақтар үшін сәтсіз шайқас стратегиясының мысалы ретінде зерттелді. Оның қарындасы Мэри Понсонби, 1830–1834 жылдары Ұлыбританияның премьер-министрі болған Чарльз Грейдің әйелі, шай өнімінің танымал Грей графы ретінде белгілі. Леди Понсонби Саул Диббтің «Герцогиня» фильмінде есімдері айтылды. Понсонби әулетінен сэр Алек Дуглас Хоум (Ұлыбританияның премьер-министрі, 1963–64), Ники Хаслам және принцесса Диана шықты. Сонымен қатар, жергілікті «Килл музыкалық және драмалық қоғамы» музыкалық және театрлық қойылымдарға маманданған. Қоғамның қойылымдары жергілікті Сент-Бригид шіркеуінде өтеді, ал соңғы жылдары қойылған ең маңызды спектакльдердің бірі – «Қыбысқан» пантомимасы.

Шіркеулер

Ауылда екі шіркеу бар; Сент-Бригид (католик) шіркеуі және Сент-Джон (Ирландия шіркеуі). Екіншісінде 18-19 ғасырларда Палмерстаун үйінде тұрақты түрде орналасқан Бурк (Майо графтары) отбасы сыйлаған ерекше орган (пернелердің әдеттегі түсі кері) және ғимарат кіреберісіндегі сирек кездесетін "жартылай есік" орналасқан, оның сыртында ежелгі тас қазандық тұр. Католик шіркеуінде Килл приходы 1693 жылы жақын орналасқан Лион приходымен біріктірілді. Қазіргі католик шіркеуі 1821 жылы салынды және 1973 жылы кеңейтілді. Киллдегі шіркеу қоңырауының 1829 жылы католиктердің эмансипациясының құрметіне Ирландияда бірінші болып соғылғаны айтылады. Хартвеллдегі Сент-Бригид құдығы (бәлкім, бұрынғы ғибадат орны) 19 ғасырға дейін қажырлы сапарларға баратын орын болды және 1890 жылдары нәзік маталармен жабылған сальда ағашы тіркелген. Кердифстаунда 14 ғасырға жататын тағы бір шіркеудің қираған қалдықтары бар.

Спорт

Килл 1979 жылдан 2000 жылға дейін снукерден Ирландия шеберлерінің өткізілген орны болды, бұл Гофф сауда алаңында болды. Kill GAA 1962 жылы Килдар SF чемпионатының жартылай финалына өтті. Килл ойыншысы Киран О'Мэлли 1958 жылғы Ұлттық футбол лигасының финалына қатысқан Килдар құрамасының құрамында болды. Kill GAA клубы Junior A және Junior B округтік футбол чемпионаттарын, Джек Хиггинс кубогын жеңіп алды және 1992 жылы «Жыл клубы» атағын иеленді. Қазір N7 тас жолымен басылып алған алаң 1939 жылғы Лейнстер камоги финалына төселіп берді. Мотоциклші Эрни Лайонс 1946 жылы Senior Manx Grand Prix жүлдесін жеңіп алды. Регбиші Адам Бёрн Ирландияның 7 және 15 командаларында өнер көрсетті, сондай-ақ Лейнстер және Коннахт командаларында да ойнады.

Ат спорты

Тед Уолш, 11 рет Ирландияның әуесқой жокей чемпионы және 2001 жылғы Grand National жеңімпазы Papillion мен Ирландияның ұлттық кедергісі/триумф кедергісі/Heineken алтын кубогының жеңімпазы Commanche Court аттарын жаттықтырған. Оның шабысханасы Киллдің шетінде орналасқан. Оның ұлы Руби Уолш осы екі аттың да жокеюі болды және 2007 жылы Ирландияның ұлттық аң аулау чемпионы атанды. Жокей Брендан Шеридан Килл ұлттық мектебінде білім алды. Жылқы өсіруші Эдвард "Каб" Кеннеди 1920 жылдары Бишопскортта тұқымдық шаруашылық жүргізді. Шоу-жампер Айрис Келлетт 1949 жылы Королева Елизавета кубогын және 1969 жылы әйелдер арасындағы Еуропа чемпионатын жеңіп алды. Килл Гофс ат сату орталығына үй иесі. Grand National жарысында жеңімпаз болған Papillion және Commanche Court аттарын Тед Уолш Киллде жаттықтырған. Капитан Кристи (1974 жылғы Челтенхэм алтын кубогының жеңімпазы) және Kicking King (2005 жылғы Челтенхэм алтын кубогының жеңімпазы) Аластиде Пэт және Том Тааффе әке-баласымен жаттықтырылды. Жокей ретінде Пат Тааффе (1930–1992) ағылшын Grand National жарысының екі жеңімпазы – Quare Times (1955) және Gay Trip (1970) болды, сондай-ақ ол Ирландияның ұлттық аң аулау чемпионы алты рет атанды.