Кіріспе

Шашты күту өнімдерінің бренді Clairol – Wella компаниясының американдық жеке күтім өнімдері бөлімшесі, шашты бояу және шашты күту саласында маманданған. Clairol компаниясы 1931 жылы америкалық Джоан Гелб және оның күйеуі Лоуренс М. Гелб, сондай-ақ бизнес-серіктесі және өмір бойы досы Джеймс Ромео Францияға саяхат барысында шашты бояу құралдарын тапқаннан кейін құрылды. Компания өз отаны – АҚШ-та «Мисс Клэрол» үй шашын бояу жинағын 1956 жылы ұсынғаннан бастап танымал болды. 1959 жылға қарай Clairol АҚШ-тың шашты бояу индустриясындағы жетекші компания деп есептелді. 2004 жылы Clairol шашты күту өнімдерін сатудан 1,6 миллиард АҚШ долларын құраған жылдық кіріс тіркелді. Clairol «Natural Instincts», «Nice 'n Easy» және «Perfect Lights» брендтерімен сатылатын шашты бояу өнімдерін өндіреді.

Өнеркәсіптің қайта құрылуы

1931 жылы Лоуренс М. Гелб пен әйелі Джоан, серіктесі Джеймс Ромеомен бірге Францияда саяхаттап жүргенде Clairol (шашты бояу препараты) табады. Олар Clairol компаниясын құрып, өнімді АҚШ салондарына импорттайды. 1949 жылы АҚШ сұлулық индустриясына Miss Clairol Hair Color Bath бір қадамдық бояуы енгізіледі. Нью-Йорктегі Халықаралық сұлулық көрмесінде Clairol сатушылары Miss Clairol-дың көрсетілімін ұсынғанда, мыңдаған шаштараз бен косметологтар көруге жиналады. Брюс Гелб (Лоуренс пен Джоанның ұлы, сондай-ақ бұрынғы Clairol басшысы) Нью-Йоркер журналындағы мақаласында оқиғаны былай сипаттайды: «Олар таң қалды. Бұл шаштың түсіне компьютерлердің санау машиналарын өзгерткені сияқты өзгеріс болды. Сатушылар баршаның көз алдында сумен шайып тастау үшін су шенегін әкелуге мәжбүр болды, себебі көрермендердің арасындағы шаштараздар біздің сахна артында модельдерге бірдеңе жасап жатқанымызға сенді». 1956 жылы, компанияның шашты бояуын сұлулық салондарына екі он жыл бойы сатқаннан кейін, Clairol Miss Clairol Hair Color Bath-тың үйге арналған нұсқасын шығарып, тұрмыстық атаққа ие болады. Жаңа өнімді жарнамалау үшін қолданылған сәтті жарнамалық кампанияда «Ол солай ма, әлде солай ма? Оны тек шаштаразы ғана біледі» деген ұран қолданылды. Miss Clairol іске қосылғаннан кейін алты жыл ішінде әйелдердің 70%-ы шаштарын бояй бастады. 1957 жылы Гелбтер компанияны Bristol Myers-ке сатады. Ұлдары Брюс және Ричард Л. Гелб фармацевтикалық компанияда басшылық қызметтерге тағайындалады; Ричард 1972 жылы бас атқарушы директор болады. Bristol Myers, Squibb Corporation-мен бірігіп, Bristol Myers Squibb құрады, ал Ричард Гелб 1993 жылға дейін біріктірілген компанияның бас директоры болып қалады. Procter & Gamble 2001 жылы Bristol Myers Squibb-тен Clairol бөлімін 4,95 миллиард долларға сатып алады. 2016 жылы Coty, P&G-ден Clairol компаниясын сұлулық брендтерін 12,5 миллиард долларға сатып алу аясында сатып алады. 2020 жылдың 1 желтоқсанында Coty, Wella, Clairol, OPI және ghd брендтерінің үлесін KKR-ға 2,5 миллиард долларға сатады, жеке компанияның 40% үлесін сақтап қалады. 2021 жылдың 1 қазанында Coty өзінің акцияларының шамамен 9%-ын KKR-ға 426,5 миллион долларға сататынын хабарлайды. Бұл мәміле Coty-ның Wella, Clairol, OPI және ghd брендтеріндегі үлесін 30,6%-ға дейін төмендетті. 2021 жылдың 8 қарашасында Coty, KKR-ға Wella компаниясының шамамен 4,7% үлесін сатуға келіседі, ал KKR Coty-ның қалған айырбасталатын артықшылық акцияларының шамамен 56%-ын сатып алады. Бұл мәміле Coty-ның Wella, Clairol, OPI және ghd брендтеріндегі жалпы үлесін шамамен 25,9%-ға дейін төмендетті. KKR Coty-да айналымды негізде 2,4% үлеске ие болады.

Жарнама тарихы

Клэролдың One Step Home шаш бояуы әдемілік индустриясындағы жарнамалық кампаниясы сияқты маңызды жаңалық болды. Клэрол Foote, Cone & Belding жарнама агенттігін жалдады, ол бұл тапсырманы фирмадағы жалғыз әйел-копирайтер Ширли Поликоффқа берді. Поликоффтың болашақ қайын есі "Ол бояйды ма, жоқ па?" деген ұранды ойлап тапты. Поликовпен алғаш рет кездескен соң, қайын есі ұлын жеке алып, одан некесінің шашының нағыз түсі туралы сұрады. Поликофф ұялған күйде, қайын есінің "Ол шашын бояйды ма, жоқ па?" деп сұрағанын көзге елестетеді. Поликофф өзінің шашын бояғанымен, болашақ қайын анасы алғаш рет сұрақ қойған кезде, 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде әйелдер мұны ашық мойындамайтын. 1956 жылы Поликофф Клэрол кампаниясын басқарғанда, шаш бояуын әдепті әйелдердің ісі деп есептемейтін. Шаш бояуына қатысты негативтік пікірлерді жою және Клэрол үшін жағымды, сезімтал имидж жасау үшін, алғашқы баспа жарнамаларында – олардың кейбіреулерін сән суретшілері Ричард Аведон мен Ирвинг Пенн түсірген – көрші қыз сияқты модельдер мен олармен бірдей шаш түсіне ие балалар бейнеленді. "Ол бояйды ма, жоқ па?" деген ұран тиімді болды; алты жылдың ішінде барлық ересек әйелдердің 70% шаштарын бояды, ал Клэролдың сатылымы төрт есеге өсті. 1967 жылы Поликофф Жарнаманың Даңқ залына енгізілді. Компанияның "Егер менің бір ғана өмірім болса, оны блонд ретінде өткіземін" деген ұранын актриса Розмари Райс жарнамалық ролик үшін оқыды. Компания 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Clairol Herbal Essences шампуніне жасаған жарнамаларымен танымал болды. Кейбір жарнамаларда әйелдер шаштарын жуып, ләззат алатын сияқты дыбыстар шығарды, бұл "толыққанды табиғи тәжірибе" деп сипатталды.

Қосымша лозунгтер

Клэрол шаш бояу өнімдерін жарнамалық слогандармен сатуды жалғастырды. 1956 жылы және 1960 жылдары "Леди Клэйрол" жарнамаларында: "Шынымен, блондтар көбірек көңіл көтере ме?", ал "Loving Care" жарнамаларында: "Егер күйеуің сені кенеттен он жылға жас көрсетсе, не істер еді?" деген сұрақтар қойылды. Компания Nice 'n Easy-ді, шаш бояуы бар алғашқы үй шашуын ұсынғанда, әйелдерге: "Ол сенің жаныңа қаншалықты жақын болса, сен соғұрлым жақсы көрінесің" деді. "Radiantly Red" өнімі "Кейбір бақытты қыздар қызыл шашпен туады. Ал қалғаны жетеді" слоганымен жарнамаланды. Clairol-дың "Ол солай ма, жоқ па?" атты танымал кампаниясы әлі де жалғасуда; бұл 2008 жылы Нью-Йорк қалалық кітапханасының Ғылым, Өнеркәсіп және Бизнес кітапханасында өткен "Мэдисон авенюінің нағыз ерлер мен әйелдері және американдық мәдениетке тигізген әсері" көрмесіндегі брендтік кампаниялардың бірі болды.

Халыққа танымал сілтемелер

Жазушы Малкольм Гладуэллтың пікірінше, Clairol шаш бояғыш шампуньмен және есте қаларлық жарнамалық слогандарымен сол кездегі феминистік көзқарастарды ұстады. Әлеуметтік психология бойынша бестселлерлер авторы ("The Tipping Point және Blink") Гладуэлл "Нағыз түстер" ("True Colors", 1999 жылғы New Yorker журналындағы шаш бояу тарихы) мақаласында: "Соғыстан кейінгі кезеңдегі әйелдер тарихын жаза отырып, біз маңызды бір нәрсені ұмытып кеттік пе? Шаш туралы айтпадық па?" - деп жазды.