Жануарлардағы толық емес пигментация жоғалуы

Кіріспе

Жануарда пігменттің ішінара жоғалуы

Лейцизм (/l//uː//s//ɪ//z//əm//, // //k//ɪ//z// /) – жануарда пігменттің ішінара жоғалуына себеп болатын түрлі жағдайлардың жиынтығы. Осының салдарынан тері, түк, қауырсын, қанаттас қабықшалар немесе тырнақтар ақ, бозғылт немесе дақты болып көрінеді, бірақ көздерге әсер етпейді.

Егжей-тегжейлер

Лейцизм көбінесе пигменттік жасушалардың дифференциациясындағы ақаулар және/немесе даму кезінде жүйке қыртысынан теріге, шашқа немесе қауырсынға миграциялаудың бұзылуы салдарынан туындайтын фенотипті сипаттау үшін қолданылады. Бұл пигмент жасайтын жасушалардың толық жоқтығына (егер барлық пигменттік жасушалар дамымаса) немесе дене бетінің бөліктерінде (егер тек бір бөлігінде ақау болса) пигмент өндіре алмайтын жасушалардың жетіспеушілігіне алып келеді. Барлық пигменттік жасушалардың түрлері бір ғана көп потенциалды алғашқы жасушадан дамитындықтан, лейцизм пигменттердің барлық түрлерінің азаюына себеп болуы мүмкін. Бұл альбинизмнен өзгеше, себебі лейцизмді осымен жиі шатастырады. Альбинизмде тек меланин өндірісі төмендейді, бірақ меланоцит (немесе меланофор) әлі де сақталады. Сондықтан, басқа пигменттік жасуша түрлері бар түрлерде, мысалы, ксантофорларда, альбинос толығымен ақ емес, керісінше, ақшыл сары түспен көрінеді. Пигменттік жасушалардың толық жоқтығына қарағанда, жергілікті немесе толық емес гипопигментация жиірек кездеседі, нәтижесінде әдеттегі түсі мен өрнегі сақталған жануарда ақ дақтар пайда болады. Бұл жартылай лейцизм "пид" немесе "пибал" эффектісі деп аталады; ал ақ және қалыпты түсті тері арақатынасы ұрпақтар арасында ғана емес, сонымен қатар бір ата-анадан туған әртүрлі ұрпақтар арасында, тіпті бір төлде де айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін. Бұл жылқыларда, сиырларда, мысықтарда, иттерде, қалалық қарғаларда және шары тәрізді питондарда байқалады, бірақ көптеген басқа түрлерде де кездеседі. Альбинизмге ұшырағандарда, торлы қабықтың пигментті эпителийінде (РҚЭ) және радужкада меланин өндірісінің жетіспеуіне байланысты, кейде көздің қарындасы қызғылт түсті болуы мүмкін, себебі оның астындағы қан тамырлары көрінеді. Дегенмен, бұл әрқашан бола бермейді және көптеген альбинос жануарларда қызғылт көздері жоқ. Барлық альбиностардың қызғылт көздері бар деген жалған пікір көптеген альбиностарды дұрыс емес түрде "лейцистік" деп белгілеуге себеп болады. Лейцизмге әкелетін жүйке қыртысының бұзылулары қызғылт көздерге алып келмейді, сондықтан көптеген лейцистік жануарлардың көздері қалыпты түсті болады. Себебі РҚЭ-нің меланоциттері жүйке қыртысынан пайда болмайды. Оның орнына, нейрондық түтік сыртқа қарай өсіп, торлы қабықты құрайтын оптикалық стақанды жасайды. Бұл жасушалардың даму тегі тәуелсіз болғандықтан, олар әдетте лейцизмнің генетикалық себебінен зардап көрмейді.

Leucism is often used to describe the phenotype that results from defects in pigment cell differentiation and/or migration from the neural crest to skin, hair, or feathers during development. This results in either the entire surface (if all pigment cells fail to develop) or patches of body surface (if only a subset are defective) having a lack of cells that can make pigment. Since all pigment cell types differentiate from the same multipotent precursor cell type, leucism can cause the reduction in all types of pigment. This is in contrast to albinism, for which leucism is often mistaken. Albinism results in the reduction of melanin production only, though the melanocyte (or melanophore) is still present. Thus in species that have other pigment cell types, for example xanthophores, albinos are not entirely white, but instead display a pale yellow color. More common than a complete absence of pigment cells is localized or incomplete hypopigmentation, resulting in irregular patches of white on an animal that otherwise has normal coloring and patterning. This partial leucism is known as a "pied" or "piebald" effect; and the ratio of white to normal colured skin can vary considerably not only between generations, but between different offspring from the same parents, and even between members of the same litter. This is notable in horses, cows, cats, dogs, the urban crow and the ball python but is also found in many other species. Due to the lack of melanin production in both the retinal pigmented epithelium (RPE) and iris, those affected by albinism sometimes have pink pupil due to the underlying blood vessels showing through. However, this is not always the case and many albino animals do not have pink pupils. The common belief that all albinos have pink pupils results in many albinos being incorrectly labeled as 'leucistic'. The neural crest disorders that cause leucism do not result in pink pupils and therefore most leucistic animals have normally colored eyes. This is because the melanocytes of the RPE do not derive from the neural crest. Instead, an out pouching of the neural tube generates the optic cup that, in turn, forms the retina. As these cells are from an independent developmental origin, they are typically unaffected by the genetic cause of leucism.

Белгілі мысалдар

Платипус (Ornithorhynchus anatinus) – 2021 жылы Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Армидейл қаласының жанындағы Гвайдер өзенінде ақ түсті бір мысалы табылған.