Кіріспе

Американдық мінез-құлық генетигі, компьютер ғалымы және психолог (1926–2020)

Джон Клинтон Лоелин (13 қаңтар 1926 – 9 тамыз 2020) – американдық мінез-құлық генетигі, компьютер ғалымы және психолог. Лоелин Мінез-құлық генетикасы қауымдастығының және Көптүрлі эксперименталды психология қоғамының президенті қызметін атқарды. Ол ISIR-дің өмірлік жетістіктері үшін марапат алған.

Өмір және мансап

Ол 1947 жылы Гарвард университетінен ағылшын тілінде бакалавр дәрежесін алды, ал 1957 жылы Берклидегі Калифорния университетінен психология ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. 1951-1953 жылдары Корей соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде міндетті түрде қызмет етті. 1957-1964 жылдары Небраска университетінде оқытумен айналысты, содан кейін Остиндегі Техас университетіне жұмысқа орналасты, және өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. Зейнетке шыққаннан кейін де ғылыми зерттеулермен және жарияланымдармен шұғылдана берді. Оның "Жасырын айнымалы модельдер" атты кітабы (қазіргі таңда төртінші басылымында) әлі де өте танымал. Ол өлеңге құмар ақын болған. Оның ұлы – американдық жазушы және ғалым Джеймс Лоелин. Лоелиннің зерттеулері негізінен қалыпты адамдардың мінез-құлқы мен қабілеттеріндегі жеке ерекшеліктерге генетикалық және орталық факторлардың әсерін зерттеуге бағытталған; сонымен қатар ол нәсілдік айырмашылықтар және компьютерлік модельдеу мәселелерімен де айналысты. Ол бірнеше егіздердің отбасылары мен асырап алу бойынша зерттеулерге қатысты, оның ішінде Джозеф М. Хорн мен Ли Виллерманмен бірлескен Техас асырап алу жобасы ерекше аталады. Ол нәсіл және интеллект дауы туралы жазды. 1968 жылдан 1974 жылға дейін Америка евгеника қоғамының директоры болды. 1994 жылы ол Линда Готфредсонның жазған "Ақыл-ой туралы ғылымның негізгі қағидалары" атты мәлімдемеге қол қойған 52 ғалымның бірі болды. Бұл мәлімдеме Ричард Дж. Хернштейн мен Чарльз Мюррейдің "Қоңырау қисығы" (1994) атты даулы кітабында келтірілген тұжырымдарға жауап ретінде жарияланды. Оның докторанттарының бірі Эрик Туркхаймер болды. 1995 жылы ол "Белл қисығы" дауы кезінде алға қойылған талаптарға жауап ретінде интеллект зерттеулерінің қазіргі жай-күйі туралы консенсус мәлімдемесін жазу үшін Америка Психологиялық қауымдастығының жұмыс тобының жұмысына қатысты, бұл мәлімдеме "Интеллект: белгілі және белгісіз жайттар" деп аталды.

Таңдалған жарияланымдар

Лоелин, Дж. К. (1968). Компьютерлік тұлғалық модельдер. Нью-Йорк: "Рендом Хаус". Лоелин, Дж. К., Линдзи, Г. және Шпулер, Дж. Н. (1975). Ақыл-парасаттағы расалық айырмашылықтар. Сан-Франциско: Фримен. Лоелин, Дж. К., және Николс, Р. С. (1976). Тұқым қуалаушылық, орта және жеке тұлға: 850 жұп егіздерді зерттеу. Остин, Техас: Техас университетінің баспасы. Лоелин, Дж. К. (1987). Жасырын өзгермелі модельдер: факторлық, жолдық және құрылымдық талдауға кіріспе. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Эрлбаум. Лоелин, Дж. К. (1992). Гендер мен ортаның жеке тұлға дамуына әсері. Ньюбери Парк, Калифорния: Сейдж. Лоелин, Дж. К. (2004). Жасырын айнымалы модельдер: факторлық, жолдық және құрылымдық теңдеулер талдауына кіріспе. Психология баспасы.