Корнуоллдағы Хелфорд өзені – Англиядағы әдемі риа. Бұл мақалада өзеннің салалары, тарихы және Дафна дю Морье романындағы атақты «Француз шығанағы» туралы ақпарат бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рия Корнуолл, Англия
Ria in Cornwall, England
Хельфорд өзені – Англияның Корнуолл аймағындағы рия (суға батқан өзен аңғары), көптеген салаларына шағын өзендер құяды. Хельфорд өзенінде жеті сала бар: батыстан шығысқа қарай – Понсонтуел саласы, Мауган саласы, Полпенвит саласы, Полвефферал саласы, Француз саласы, Порт Навас саласы және Гиллан саласы. Олардың ең танымалсы – Дафна дю Мориердің осы аттас романы арқылы әйгіттелген Француз саласы. Өзен бойымен біршама жоғарырақ Тремейн-Кей орналасқан, ол 1840 жылдары Виктория патшайымының сапары үшін салынған, бірақ ол жаңбыр жауып кеткендіктен сапардан бас тартқан.
The Helford River is a ria (flooded river valley) in Cornwall, England, fed by small streams into its many creeks. There are seven creeks on the Helford; from west to east these are Ponsontuel Creek, Mawgan Creek, Polpenwith Creek, Polwheveral Creek, Frenchman's Creek, Port Navas Creek, and Gillan Creek. The best known of these is Frenchman's Creek, made famous by Daphne du Maurier in her novel of the same name. A little further up river is Tremayne Quay, built for a visit by Queen Victoria in the 1840s which she then declined to make, allegedly because it was raining.
Топонимика
Уильям Холс (1737 жылы қайтыс болған) өзінің жарияланбаған Корнуолл тарихында бұл сағаны "Хейлфорд каналы" деп атаған, яғни корн тілінде "Хейл" сөзі – саға, ал "форд" – ағылшын тілінен алынған.
William Hals (died 1737) in his unpublished History of Cornwall referred to the estuary as ″Hayleford channel″ i. e. Hayle = estuary in Cornish and ford (English).
Өнеркәсіп және туризм
Өзен ұзақ жылдар бойы жергілікті кен орындары, шаруашылықтары мен карьерлеріне, сондай-ақ жергілікті балық аулау өнеркәсібіне қызмет ететін маңызды өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы теңіз жолы болды. 1882 жылы Мертен-Хоул көміршілердің тауарларын түсіретін ең жоғары нүкте болды, ал Бишоп-Куэй ондаған пилчард қайықтарының базасы еді. Осы өнеркәсіптің көп бөлігі қазір тоқтатылды, бірақ коммерциялық балықшылар әлі де өзенді уловтарын түсіру үшін пайдаланады. Бұл қызмет жылдық 1 миллион фунт стерлингке жуық табыс әкеледі, сонымен қатар ұстрица балық аулау саласы қайта жандануда. Өнеркәсіп көбінесе туристік қызметтермен, әсіресе теңіз саяхатына байланысты қызметтермен алмастырылды, бірақ өзеннің бастауында Gweek Boatyard-тың кең ауқымды жұмыстары мен Fugro Seacore теңіз бұрғылау және құрылыс компаниясының базасы басымдық құрайды, алайда соңғысы өзінің негізгі базасын Фалмутқа көшірді. Бұл кәсіпорындар қазір өзеннің бастауында басымдыққа ие, онда бұрын көмір мен ағаш түсірілетін еді. Өзеннің қарсы жағалауында Корнуолл түлендерін сақтау орталығы орналасқан, онда жараланған түлендер денсаулығына келтіріліп, Атлант мұхитының еркіндігіне қайта жіберіледі. Дәстүрлі "ауыр" өнеркәсіптер аймаққа келетін көптеген туристерге қызмет көрсететін "жеңіл" кәсіпорындармен алмастырылды.
The river has long been an important industrial and agricultural marine highway serving local mines, farms and quarries as well as the local fishing industry. In 1882, Merthen Hole was the highest point at which the colliers unloaded and Bishop's Quay was the base for a dozen pilchard boats. Most of this industry has now gone, although commercial fishermen still use the river to land their catch. This activity amounts to about 1 million pounds sterling a year, and the oyster fishery is being revived. The industries have largely been replaced by tourist activities, in particular those relating to the sea, although at the head of the river the landscape is dominated by the extensive operations of Gweek Boatyard and the base of marine drilling and construction company Fugro Seacore, although the latter has moved its main base to Falmouth. These businesses now dominate the head of the river where once coal and timber were landed. On the opposite bank is the Cornish Seal Sanctuary, where injured seals are nursed back to health before being released to the freedom of the Atlantic Ocean. The traditional 'heavy' industries have been replaced by 'lighter' businesses catering for the many tourists who visit the area.
Жабайы табиғат және табиғатты қорғау
Аймақ, Фал және Хелфорд ерекше қорғалатын аймағына, Lower Fal & Helford Intertidal ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын жеріне және Корнуоллдың табиғи сұлулығы ерекше аймағына кіреді. Экотуризм мен тұрақты туризмнің дамуы, Хелфорд өзені экспедицияларының табиғи ортаға бағытталған туризмді дамытуына әкелді. Ұлттық қор өз стратегиясымен маңызды рөл атқарады. Natural England (бұрынғы English Nature) аймақты қорғау және бақылау жұмысына үлес қосады. Өзеннің ерекшелігі – оны нақты порт немесе өзен басқармасы толығымен басқара алмайды, бірақ өзенді қорғау және дамытуға мүдделі ірі экологиялық топтар мен ұйымдарды біріктіреді. Олар Хелфорд өзенінің теңізді қорғау тобы ұсынған сияқты, қауіпсіздік шараларын енгізеді және ұсынады. 2022 жылдың сәуір айында Испаниядан жетпіс далалық шыңғыршық (Gryllus campestris) Хельфордқа жақын органикалық егістікке әкелінді. Бұл түр Корнуоллда соңғы рет 1906 жылы тіркелген. 2023 жылдың шілдесіндегі келесі зерттеу нәтижесінде популяциясы 1000-ға жуық екені анықталды.
The area falls into a Special Area of Conservation (Fal and Helford), Site of Special Scientific Interest (Lower Fal & Helford Intertidal) and the Cornwall Area of Outstanding Natural Beauty. The growth of eco and sustainable tourism have seen the development of tourism by Helford River Expeditions focusing on the natural surroundings. The National Trust play an important role with their strategy. Natural England (formerly English Nature) contributes by protecting and monitoring the area. The river is unique in that it is not wholly managed by a specific port or river authority, but brings together major environmental groups and organisations interested in the protection and development of the river. These introduce and recommend safeguards, such as those put forward by Helford River Marine Conservation Group. In April 2022, seventy Field Crickets (Gryllus campestris) from Spain were introduced to an organic field near Helford. It was last recorded in Cornwall in 1906. A follow up survey in July 2023 estimated a population of 1000.
Ауылдар, паромдар және порттар
Өзенге іргелес орналасқан негізгі елді мекендер: Гвик, Порт-Навас, Хелфорд ауылы, Хелфорд өткелі және Дурган. Гвик басқаларына қарағанда үлкен және тұрақты халқы көп, сондай-ақ бизнестері, дүкендері және "Gweek Inn" пабы бар. Оңтүстік жағалаудағы Хелфорд ауылында дүкен/пошта бөлімі, Хелфорд өзенінің желкендік клубы және "The Shipwrights" пабы орналасқан. Хелфорд өткелінде, солтүстік жағалауда, "The Ferryboat" пабы бар. Хелфорд пен Хелфорд өткелісін 300 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келе жатқан жолаушылар (және велосипед) паром байланыстырады. Порт-Навас Герцогтық острица шаруашылығына үйі және оның орталық жерінде II санаттағы Порт-Навас кемежайы орналасқан. Корнуолл Герцогтығына тиесілі кемежай тозығы жеткен және зақымдалған. Порт-Навас кемежайын қорғау және сақтау, сондай-ақ Хелфорд өзені аймағындағы экологиялық зиянды жою мақсатында науқандық топ құрылды; бұл – "Порт-Навас кемежайын сақтау". 1879 жылы Треловарреннің 8-ші бароны Ричард Вивян қайтыс болғаннан кейін, оның мұрагері, 9-шы барон, пастор сэр Виелл Донниторн Вивян, иеліктердегі орманды пайдаланды. Гвик пен Понт-Сент-Фуал лоджалары арасындағы ескі емендер мен "қарағайлар", сондай-ақ қалған иеліктің артық ағаштары Бишоп кемежайынан Оңтүстік Уэльстің шахталарына және Корнуоллдың ірі қалаларына экспортталды.
The main areas of settlement that adjoin the river are Gweek, Port Navas, Helford village, Helford Passage and Durgan. Gweek is larger than the others and has a larger permanent population, with more businesses, shops and a pub, The Gweek Inn. Helford village, on the south bank, has a shop/post office, Helford River Sailing Club and pub, The Shipwrights. Helford Passage, on the north bank, has a pub, The Ferryboat. Helford and Helford Passage are linked by a passenger (and pedal cycle) ferry which has existed for over 300 years. Port Navas is home to the Duchy Oyster Farm and has at its focal point the Grade II listed Port Navas Quay. The quay, owned by the Duchy of Cornwall, has become degraded and damaged. A campaign group has been set up to protect and preserve Port Navas Quay and to reverse associated environmental damage in the Helford River Area; this is Preserve Port Navas Quay. Following the death of Sir Richard Vyvyan, 8th Baronet of Trelowarren in 1879, his successor the 9th Baronet, Reverend, Sir Vyell Donnithorne Vyvyan exploited the woods on the estate. Aged oaks and ″firs″ between Gweek and Pont St Fual Lodges, and surplus wood from the rest of the estate was exported from Bishop's Quay to the colleries of south Wales and the principal towns of Cornwall.