Кіріспе

Есік немесе кіреберістің екі жағындағы тіректер немесе бағаналар. Анта (көпше түрі: antæ, antae немесе antas; латын тілінен, мүмкін «алдында» немесе «алдыңғы» деген мағынадағы ante сөзінен), немесе кейде парастас (көпше түрі: парастадтар) – грек ғибадатханасының есігінің немесе кіреберісінің екі жағындағы тіректерді немесе бағаналарды сипаттайтын классикалық сәулеттегі термин. Анталар қабырғаны қалыңдату арқылы немесе бөлек жолақты қосу арқылы жасалады және, мысалы, Олимпиядағы Гераеумда (б.з.д. 600 ж.) кірпіш қабырғаларын нығайтуға қызмет етеді. Анталар пиластерден өзгеше, пиластер тек әсемдеу үшін қолданылады және анта сияқты құрылымдық тіреу функциясын атқармайды.

Анта

Бағаналар мен тіреулерден айырмашылығы, антае ғибадатхана қабырғаларымен тікелей байланысты. Олардың пайда болуы Грецияның ертедегі, қарапайым сарайларында немесе ғибадатханаларында, мысалы Тиринтте және Олимпиядағы Гера ғибадатханасында қолданылған тік ағаш тіреулерге қарызды. Олар төбелік конструкцияны ұстап тұру үшін қолданылды, себебі күйдірілмеген кірпіштен немесе саз балшықпен үйілген қабырғаларға сенуге болмады. Кейіннен, қабырға құрылысына қолданылатын материалдар құрылыстың салмағын көтеруге жеткілікті болғандықтан, антае көбірек әсемдікке ие болды. Егер антае арасында, мысалы, кіреберіс фасадында, қатты қабырғаның орнына бағаналар орналасқан болса, онда бағаналар антисте деп аталады.

Анта астаналары

Анта әдетте, жоғары орналасқан құрылыстың (энтаблетураның) салмағын таратуға арналған тас блокпен жабылады. Егер ол құрылымдық рөл атқарса, онда "анта капиталдары" деп аталады, ал тек декоративтік болса, "пиластр капиталы" деп аталады, бұл Рим дәуірінде жиі кездесетін еді. Қабырғадан тым көп шығып кетпеуі үшін, мұндай анта капиталдары көбінесе жазық бетке ие болады, сондықтан капиталдың жалпы пішіні кірпіш тәрізді болып келеді. Анта капиталдарының безендірілуі көркемдік стильге байланысты өзгереді, ал көне грек сәулетінде олардың дизайны жанындағы бағана капиталдарынан айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. Бірақ римдік кезеңде бұл айырмашылық жойылды, анта немесе пиластр капиталдары бағана капиталдарымен ұқсас дизайнға ие болды.

Антистестестегі дистил

Ерте грек ғибадатханалары, мысалы, біздің заманымызға дейінгі VI ғасырдағы Сифн қазынасы сияқты "дистиль ғибадатханаларында" кіреберістің екі жағында анталар орналасқан, олар бағаналар тобын жақтады ("дистиль антисте" – "анталар арасындағы екі бағана" деген мағынаны білдіреді). "Анта ғибадатханасы" – тағы бір атау.