Сергей Нилус: Мистик, писатель және «Сион ақсақалдарының хаттамалары» авторы
Sergei Nilus
Сергей Нилус (1862-1929) – орыс дін танушысы, мистик, антисемит. «Антихрист» кітабында «Сион ақсақалдарының хаттамалары» жарияланды. Тарих, дін, саясат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресейлік діни жазушы (1862–1929)
Russian religious writer (1862–1929)
Сергей Александрович Нилус (сондай-ақ Сергиус, және басқа нұсқалары; Серге́й Алекса́ндрович Ни́лус; 9 қыркүйек 1862 [ескі стиль бойынша 28 тамыз 1862] – 14 қаңтар 1929) – орыс діни жазушысы, өзін мистик деп сипаттаған және антисемит көзқарастары бар адам. Оның "Ұлы кішкененің ішінде және Антихрист, жақын саяси мүмкіндік. Православ сенушінің жазбалары" (1903) атты кітабы, Антихристтің келуі туралы, қазір көбінесе Нилустің 1905 жылғы екінші басылымында "Сион ақсақалдарының хаттамалары" атты жалған тарихын соңғы тарау ретінде жариялағаны үшін танымал. Бұл мәтіннің толық нұсқасы Ресейде алғаш рет жарық көрді (бұрынғы хабарларға сәйкес, 1903 жылы "Znamya" газетінде қысқартылған нұсқасы жарияланған). Ол 1908 және 1917 жылдар аралығында көптеген кітаптар жазды, көбінесе соңғы заман мен Антихрист тақырыптарына арналған. Ресей революциясынан кейін, оның Антихристтің келуі туралы ескертулері коммунистік революцияның алға басқандығы туралы ескерту ретінде қабылданып, оның еңбектері Кеңес Одағында антисоветтік насихат ретінде тыйым салынды.
Sergei Aleksandrovich Nilus (also Sergius, and variants; Серге́й Алекса́ндрович Ни́лус; 9 September 1862 [O. S. 28 August 1862] – 14 January 1929) was a Russian religious writer, self described mystic, and prolific anti Semite. His book Velikoe v malom i antikhrist, kak blizkaja politicheskaja vozmozhnost. Zapiski pravoslavnogo ("The Great within the Small and Antichrist, an Imminent Political Possibility. Notes of an Orthodox Believer", 1903), about the coming of the Antichrist, is now primarily known for the fact that in its second edition, in 1905, Nilus published the pseudohistory The Protocols of the Elders of Zion as his final chapter. This was the first time that this text was published in full in Russia (an abridged version had reportedly been published in 1903 in the newspaper Znamya). He wrote a number of further books, mostly on topics of the end times and the Antichrist, published between 1908 and 1917. After the Russian Revolution, his warning of the coming of the Antichrist were interpreted as a warning of the impending communist revolution, and his works were banned as anti Soviet propaganda in the Soviet Union.
Өмір
Сергей Нилус 1862 жылдың 9 қыркүйегінде (ескі стиль бойынша 28 тамыз) Мәскеуде, Орел губерниясындағы жер иесі Александр Петрович Нилустың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі – ливониялық текті лютеран (Нилус – Николай есімінің ливониялық түрі), анасы – орыс дворянынан. Сергей орыс православие шіркеуінде крещение рәсімінен өтті. Ол құқық білімін алып, Мәскеу университетін бітірді және Транскавказда судья болып жұмыс істеді. Кейін Биаррицке көшіп, онда Наталья Комаровская есімді сүйіктісімен бірге тұрды, бірақ оның иеліктері банкротқа ұшыраған соң, олардың қарым-қатынасы аяқталды. Нилус православиелік отбасында тәрбиеленгенімен, аттан түскен кездегі оқиға бала кезіндегі орындалмаған уәдесін еске түсіріп, Троице-Сергиева лаврасына баруға итермелегенше, дініне аса мән бермеді. Кейіннен ол Кронштадт қасиетті Иоаннымен танысты, ол Нилустың жұқпалы ауруын емдегенін және оны христиандыққа қайта оралғанын айтты. 1903 жылы Нилус «Ұлыда кішкененің ішінде және Антихрист – жақын саяси мүмкіндік. Православ діншінің жазбалары» атты кітабын жариялады. «Хаттамалар» кітаптың 1905 жылғы қайта басылымының он екінші тарауы ретінде жарық көрді. Министрлер Кеңесінің жаңа тағайындалған төрағасы Петр Столыпин мәтіннің тегін зерттеуді бұйырды, оның 1897 немесе 1898 жылдары Парижде антисемиттік орталарда алғаш рет пайда болғаны анықталды. 1906 жылы Нилус Ресейдің соңғы император қызы Александра Федоровнаның күтімшісі болған Елена Александровна Озероваға үйленді. 1907 жылы Нилустар Козельск маңындағы Оптина монастырының жанындағы шағын үйге көшіп, 1912 жылға дейін онда тұрды. Ол сол кезде рухани тақырыптарда бірнеше кітап жариялады. Біреуі, ең көп оқылатын кітабына айналып, соңғы патша және императрица Ипатьев үйіндегі соңғы тұтқындықта оқыған «Құдай өзенінің жағасында» атты Оптинадағы Нилустың жылдарының күнделігі, ондағы православие старецтерімен болған әңгімелері және олардың Ресей мәдениетінің христиандықтан алыстауына қалай қарағаны туралы жазылған. Мысалы, Нилус былай деп жазды: «Бір монах келді де, монахтардың пойызбен саяхаттауы мүмкін емес екенін айтты: олардың бастарына шайтандық зұлымдықтан басқа ешқандай қорлау, мазақтау немесе ант түспейді. Олар бейбіт қарт әйелдерге ұқсауы үшін қою көк түсті юбка киюі керек, әйтпесе монастырлар мен монахтар өмірін ұстанушылардың қарғысынан қашып, дәлізбен жүре алмайды. Міне, қасиетті Ресей! Кедейлер! Аянышты Ресей!» Осы кітаптың басқа бір жерінде Оптина стареці Нилусқа: «Православтық Ресей үшін құдайсыз, сенімсіз заман келді. Орыс енді тек етпен ғана өмір сүре бастады. Ол атымен православиелік, бірақ рухымен емес» деді. Нилус орыс дворяны, Мәсіх үшін ақымақ және Саровтың қасиетті Серафимының шәкірті Николай Мотовиловтың құжаттарын тапты. Нилус Мотовиловтің қолжазбаларының бірін «Әлемге керемет аян: Киелі Серафимнің Николай Александрович Мотовиловпен Киелі Рухты алу туралы әңгімесі» деп жариялады. Бұл қолжазба қазіргі заманғы православиелік мәтіндердің ең көп оқылатындарының біріне айналды. 1912 жылы Киелі Синодқа Нилустың әйелімен бірге монастырь ішінде тұрғаны туралы хабарлама келіп түсті. Нилустар шын мәнінде монастырьда емес, жақын маңдағы шағын үйде қонақ ретінде тұрса да, Синод Нилусқа Оптинаны тастап кетуді бұйырды. Нилус ХХ ғасырдың басында Ресейде «Хаттамалардың» бірнеше басылымдарын таратты. Алғашқы басылымдары орыс тілінде болғанмен, «Хаттамалар» Октябрь революциясынан кейін қашқан антикоммунистік ресейлік босқындар арқылы Еуропаның қалған бөліктеріне тарады. Орыс тіліндегі мәтін 1922 жылы Берлинде қайта басылды. Сонымен қатар, Кеңес Одағындағы цензураға байланысты Нилус 1929 жылы қайтыс болғанға дейін басқа да еңбектерін жариялай алмады. 1991 жылы Кеңес Одағы құлағаннан кейін Нилустың шығармалары 1992 жылдан бастап Ресейде қайта басылды, ал 2009 жылы оның бес томдық жинағы жарық көрді.
Sergei Nilus was born on 9 September 1862 [O. S. 28 August 1862] in Moscow, the son of Alexander Petrovich Nilus, a landowner in the governorate of Orel. His father was a Lutheran of Livonian extraction (the surname Nilus is a Livonian form of Nicholas), his mother was from Russian nobility. Sergei was baptized in the Russian Orthodox Church. He studied law and graduated from the University of Moscow, and was a magistrate in Transcaucasia. He later moved to Biarritz, living there with a mistress named Natalya Komarovskaya until his estates went bankrupt and she broke off their relationship. Though he was raised in the Russian Orthodox Church, Nilus did not care much about his religion until an accident with his horse caused him to recall an unfulfilled childhood vow to visit the Troitse Sergiyeva Lavra. Later he met St. John of Kronstadt, whom Nilus credited with both healing a throat infection and turning him back to his Christian faith. In 1903, Nilus published his book Velikoye v malom i antikhrist kak blizkaya politicheskaya vozmozhnost'. Zapiski pravoslavnogo veruyushchego (The Great Within the Small and Antichrist, an Imminent Political Possibility. Notes of an Orthodox Believer). The text of the Protocols appeared as Chapter Twelve of the 1905 reprint of the book. The newly appointed chairman of the Council of Ministers, Pyotr Stolypin, ordered an investigation into the provenance of the text, and it was soon discovered that it had first appeared in antisemitic circles in Paris, around the year 1897 or 1898. In 1906, Nilus married Yelena Alexandrovna Ozerova, who had served as a lady in waiting to Alexandra Feodorovna, last empress of Russia. In 1907, the Niluses moved into a small house just outside the Optina Monastery near Kozelsk, where he lived until 1912. During that time he published several books on spiritual topics. One, intriguingly, was to become his most widely read book and one which the last Tsar and Empress were to read during their last incarceration at the Ipatiev House, On the Banks of the River of God, a diary of Nilus' years at Optina, of his conversations with the many Orthodox Starets living there, and particularly of how they viewed the increasing De Christianization of Russian culture even long before the October Revolution. For example, Nilus wrote, "A nun arrived and told me that it is impossible now for nuns to travel by train: there is no abuse, mockery, or oath that Satanic malice will not pour down on their poor heads She has to put on a dark blue skirt so as to pass for a peaceable old woman, since otherwise she would be unable to walk down the aisle for all the cursing of monasteries and those who practice the monastic life. Such is Holy Rus! The poor people! Pitiful Russia!" At another point in the same book, an Optina Starets confided in Nilus, "A godless, faithless time has come for Orthodox Russia. The Russian has begun to live by the flesh and only the flesh He is an Orthodox Christian in name but no longer in spirit." Nilus discovered the papers of Nikolay Motovilov, a member of the Russian nobility, Fool for Christ, and a disciple of St. Seraphim of Sarov. Nilus published one of Motoviliv's manuscripts as "A Wonderful Revelation to the World: The Conversation of St. Seraphim with Nicholas Alexandrovich Motovilov on the acquisition of the Holy Spirit". That manuscript would become one of the most read Orthodox texts of modern times. In 1912, a report was received by the Holy Synod that Nilus was living inside the monastery with his wife. Although the Niluses were not actually living within the monastery, but rather as guests in a small house nearby, Nilus was ordered by the Synod to leave Optina. Nilus circulated several editions of The Protocols in Russia during the first decade of the twentieth century. Though the early prints were in Russian, The Protocols soon spread to the rest of Europe via anti communist Russian refugees who fled after the October Revolution. The Russian text was also reprinted in Berlin, in 1922. Meanwhile, due to censorship in the Soviet Union, Nilus was unable to publish any further writings until his death in 1929. After the fall of the Soviet Union in 1991, Nilus' works were again edited in Russia, beginning in 1992, with an edition of his collected works appearing in five volumes in 2009.