Кіріспе
1976 жылғы ағылшын-француз анимациялық көркем фильмі, Астерикс комикстеріне негізделген. "Астерикстің он екі жұмысы" (Les Douze travaux d'Astérix) – Астерикс комикстеріне негізделген 1976 жылғы ағылшын-француз анимациялық көркем фильмі және анимациялық франшизаның үшінші туындысы. Серияның авторлары Рене Госкиньи мен Альберт Удерзо өзіндік сюжет жазып, фильмді режиссерлікке алды; ал режиссерлікке көмектескен Пьер Ватрен, сценарийді Пьер Черниямен бірлесіп жазды, ол Госкиньи мен Удерзоның досы болған. Фильм Госкиньи мен Удерзоның Studios Idéfix анимациялық студиясында түсіріліп, анимацияланды және ксерографиялық процесті қолданған жалғыз Астерикс анимациялық фильмі болып табылады. Премьерасы кезінде фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды, себебі оның стилі көбірек мультфильмдік және төртінші қабырғаны жиі бұзады. Бүгінде фильмге деген қабылдау жақсырақ, ол көбінесе ең жақсы Астерикс фильмдерінің бірі деп есептеледі және тіпті культ классикасы мәртебесіне ие болды. 2018 жылы "Астерикс: Сиқырлы есімдіктің құпиясы" фильмі шыққанға дейін, Астерикс туралы түсірілген фильмдердің (анимациялық немесе тікелей эфирде) арасында комикс кітаптарының кез келген сюжетіне емес, түпнұсқа сценарийге негізделген жалғыз фильм осы болды. Сондай-ақ, бұл фильм иллюстрацияланған мәтіндік кітап ретінде және жас оқырмандарға арналған он екі кітаптан тұратын серия ретінде жарық көрді.
The Twelve Tasks of Asterix (Les Douze travaux d'Astérix) is a 1976 English/French animated feature film based on the Asterix comic book series, and the third in the animated franchise. René Goscinny and Albert Uderzo, the creators of the series, wrote the story and directed the film themselves; with co direction by Pierre Watrin and the screenplay co written by Pierre Tchernia, a friend of Goscinny and Uderzo. The film was directed, produced and animated at Goscinny and Uderzo's own animation studio, Studios Idéfix, and is the only Asterix animated film that used the xerography process. At the time of its release, the film received mixed reviews since its tone is more cartoony and frequently breaks the fourth wall. Nowadays its reception is more favorable, with it often being cited as one of the best Astérix films, even reaching the status of a cult classic. It was the only Asterix film (animated or live action) to be based on an original screenplay rather than on material from any of the comic book stories until the release of Asterix: The Secret of the Magic Potion in 2018. as an illustrated text story book and a series of twelve books for young readers.
Сюжет
Галлиядағы бүлікші ауылдың үнемі жеңіліске ұшырауынан кейін Рим Сенаты галлдардың құдайлар болуы мүмкін деген пікірге келе бастайды, олардың жеңілмейтіндей көрінуіне байланысты. Юлий Цезарь, бұл ұсынысқа ашық наразылық білдіріп, ауылды сынап көруге шешім қабылдап, олардың басшысы Витальстатикспен кездеседі. Цезарь галлдардың Геркулестің он екі еңбегінен шабыттанған бір сынақтан өтуі керектігін жариялайды: ауылдың ең мыкты жауынгерлері он екі жаңа міндетті орындауы керек, оларды тек құдайлар ғана сәтті аяқтай алады. Барлық міндеттер орындалса, Цезарь Рим империясын оларға береді, ал бір міндет орындалмаса, галлдар Римге бағынады. Шарттарға келісіп, ауыл Астерикс пен Обеликске міндеттерді тапсырады, ал Цезарь адалдығымен белгілі римдік Гай Тиддлусты міндеттерге жетекшілік ету және сынақтардың төрешісі болуға тағайындайды. Бірінші сынақта Астерикс грек Асбесті, ежелгі Олимпиада ойындарының чемпионы, жарыста жеңіп, ал неміс Цилиндрикті дзюдодан жеңіп шығады, қарсыласын асыра оқып жеңеді. Обеликс парсы Версесті жеңеді, одан қашыққа найза тастау арқылы озып кетеді. Келесі сынақта олар "Рахат аралы" орталығында тұратын әдемі Сиреналардың мекені болып табылатын көлден өтеді. Галлиялықтар әйелдерге бойына беруге жақын болғанымен, Обеликс аң аулауға және жеуге шошқа жоқ екенін білгенде есін жинап алады, бұл оларға сынақты аяқтауға мүмкіндік береді. Бесінші міндетте египеттік Иристің гипноздық қадағалауынан аман қалғаннан кейін, Астерикс оны өзін-өзі гипнозға түсіреді, ал Обеликс бельгиялық аспазшы Маннекенпикс дайындаған тағамды аяқтаудың алтыншы міндетін орындайды, барлық тағамды жейді (ол оны бастауыштары деп санайды). "Жануарлар үңгірінде" жетінші міндетті орындағаннан кейін, олар сегізінші міндетке кіріседі: көп қабатты бюрократиялық ғимараттан рұқсат алу. Астерикс оларды басқа жаққа бағыттайтын, көмектеспейтін адамдардың салдарынан оны мүмкін емес деп тапқаннан кейін, оларды өз ойындарынан жеңіп, ойдан шығарылған рұқсат сұрайды. Қызметкерлер өздерінің мінез-құлқының құрбаны болады және префектке галлдар келген нәрсені білмей беріп қояды. Олар жаңа сынақтарды аяқтап, одан әрі жеңіске жетеді. Крокодилдерге толы шатқалды көзге көрінбейтін арқанды пайдаланбай, оларды ұрып-соғып өтеді. Таудың қариясы өткізген, жуу құралының жарнамасы түрінде өткен жұмбаққа жауап береді. Содан кейін олар арбалы далада түнеп қалады. Астерикс шуға наразылық білдіріп, арбаларды үндемеуге көндіріп, олардан арылады. Астерикс пен Обеликс соңғы міндеттерін орындау үшін өздерінің ауылдастарымен бірге Римге жетеді. Максимус циркіне әкелінген галлдар гладиаторлармен күресіп, оларды жеңіп, аренаны қазіргі циркке айналдырып, оларға қарсы жіберілген әртүрлі жануарларды жеңеді. Барлық міндеттерді сәтті орындағаннан кейін, Цезарь олардың құдайлар екеніне келісіп, Рим империясын галлдардың басқаруына береді, ал Клеопатрамен тыныш және бейбіт өмір сүру үшін кетеді. Қызметі үшін Гай Тиддлус Рахат аралына зейнетке шығады. Ауыл олардың жеңісін тойлап жатқанда, Астерикс Обеликске Римді шынымен бағындырды ма деген сұрағына жауап беріп, оларға болғанның бәрі тек мультфильм екенін, онда барлығы мүмкін екенін түсіндіреді. Обеликс осы мүмкіндікті пайдаланып, өзі мен жабайы шошқа етін Көсем діни қызметкермен бірге, Гай Тиддлуспен Рахат аралына телепорттап, көңіл көтеруге кетеді.
Комикстер мен ертегілер кітабының бейімделулері
1976 жылы Удерзоның ағасы Марсель фильмнің комикске бейімделуін жасады. Бұл сирек кездесетін альбом әртүрлі тілдерге аударылған, бірақ тұрақты серияда қолжетімді емес. Ол фильмнің ағылшын тіліндегі нұсқасының диалогтары негізінде жасалған және «Астерикс Римді жаулап алады» деп аталды. Фильмнің сюжетін мәтін түрінде баяндайтын суреттелген кітабы да бар. Оқушыларға арналған осы кітап, өте сирек кездесетін комикске қарағанда көбірек басылып, кеңірек аударылған. Сонымен қатар, жас оқырмандарға арналған он екі сирек суреттелген мәтіндік кітап бар, олардың әрқайсысы он екі міндеттің біреуіне арналған.