Кіріспе

Темір жолдың қашықтығы (1067 мм)

3 фут 6 дюймдік рельс қашықтығындағы темір жолдар алғаш рет жылқылармен тартылатын вагондық жолдар ретінде салынған. 3 фут 6 дюймдік рельс қашықтығын пайдаланған алғашқы қалааралық жолаушылар теміржолын Норвегияда Карл Абрахам Пиль салдырған. 19 ғасырдың ортасынан бастап 3 фут 6 дюймдік рельс қашықтығы Британ империясында кеңінен таралды. Африкада ол Кейп рельс қашықтығы деп аталды, өйткені 1873 жылы Кейп Үкіметі теміржолдары үшін стандартты рельс қашықтығы ретінде қабылданды, бірақ ол Австралия мен Жаңа Зеландияда бұрыннан-ақ қолданылып келген. Ол Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада, Индонезияда, Жапонияда, Филиппинде, Тайваньда және Австралиядағы Квинсленд штатында (әлемдегі екінші ең ірі тар рельс желісіне ие) стандарт ретінде қабылданды. Әлемде тар рельс теміржолдары деп жіктелетін 1067 мм рельс қашықтығындағы шамамен теміржолдар бар.

Қолданылуы

Анголадағы теміржол көлігі, кейбіреулері 2 футтық өлшемнен ауыстырылды, ал кейбіреулері оқшауланды. Австралия Жаңа Оңтүстік Уэльс: мұражайлық Zig Zag темір жолы. Квинсленд: Оңтүстік Австралия: оқшауланған Eyre түбегі темір жолы және мұралық Pichi Richi темір жолы. Виктория: мұралық Bellarine темір жолы. Тасмания: Батыс Австралия: Солтүстік территория (жабық). Барбадос Барбадос темір жолы (қалыпты өлшемге ауыстырылды) (тоқтатылды). Ботсвана Ботсвана теміржол жүйесі белгілі бір өлшемдегі рельстерден тұрады. Канада Батыс Нью-Брансуик 1880 жылдарға дейін, Newfoundland темір жолы 1988 жылдың қыркүйегінде тоқтатылғанға дейін, және Prince Edward Island темір жолы 1930 жылы негізгі Солтүстік Америка жүйесімен автомобиль паромдық байланысынан кейін ауыстырылды. Қытай Оңтүстік Маньчжурия темір жолы – Қытай Шығыс темір жолының бір бөлігі ретінде 1524 мм-ге салынған, 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде жапон әскерлерінің алға жылжуымен жапон өлшеміне айналдырылған, соғыстан кейін жаңа Оңтүстік Маньчжурия темір жолы компаниясы стандартты өлшемге айналдырған. Конго, Демократиялық Республикасы 3621 км (электрлендірілген). Кейбіреулері және өлшемдерден ауыстырылды. Конго, Республикасы Congo–Ocean темір жолы, ұзындығы (жұмыс істейді). Коста-Рика Ұлттық теміржол желісі 1995 жылы жер сілкінісінен кейін тоқтатылды. 2013 жылдан бастап кейбір қала маңы желілері жұмыс істейді. Доминикан Республикасы Samaná–Santiago темір жолы (кейіннен Ferrocarriles Unidos Dominicanos), 1887-1976 жылдар аралығында жұмыс істеді (тоқтатылды). Эквадор Empresa de Ferrocarriles Ecuatorianos. Эстония Tallinn трамвайы барлық желілерде 1888 жылдан бастап, 1915-1931 жылдары кейбір желілерде, және 1931 жылдан бастап барлық желілерде. Эсватини тек жүктерді тасымалдау үшін, жолаушылар үшін емес. Гананың ұлттық теміржол желісі күрделі жөндеуден өтіп жатыр. Гаити Saint Marc желісі (тоқтатылды). Гондурас Гонконг Гонконг трамвайлары Индонезия 2014 жылғы деректер бойынша, тек жұмыс істеп тұрған. Суматра мен Яваның негізгі желілері үшін ең көп таралған өлшем. Бірінші теміржол стандартты өлшеммен салынған (Semarang–Solo–Yogyakarta дәлізі), бірақ кейінірек экономикалық тиімділік үшін мыс өлшемді желілер салынды. Қалған стандартты өлшемді желілерді Жапон армиясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыстырды, кейбір бөліктерінде стандартты өлшемді төсек-орын пайдаланылды. KRL Commuterline, Jakarta MRT және Palembang LRT осы өлшемді де қолданады. Ирландия Isle of Man Snaefell Mountain темір жолы. Жапония Бірінші рельс өлшемі енгізілген. JR Group барлық желілері мен кейбір жеке теміржолдар осы өлшемді пайдаланады, бірақ жоғары жылдамдықты Shinkansen желілері стандартты өлшемді пайдаланады. Jersey темір жолы (тоқтатылды). Малави Малави теміржолының жартылай ауыстырылған бөлігі. Мозамбик Mozambique Ports and Railways белгілі бір өлшемде жұмыс істейді. Namibia TransNamib 600 мм өлшемнен ішінара ауыстырылған өлшеммен жұмыс істейді. Нидерланды Кейбір трамвай жүйелері (барлығы тоқтатылды). Жаңа Зеландия 1870 жылғы Public Works Act заңымен стандартталған. Никарагуа 1993 жылы ұлттық теміржол желісі жабылғанға дейін жолдың барлығы алынып тасталды. Нигерия Nigerian Railway Corporation біржол желілерді басқарады. Норвегия C A Pihl компаниясы алғаш рет 1862 жылдың 23 маусымында ашылған Hamar Grundset желісінде осы өлшемді қолданды. 19-ғасырда салынған көптеген желілер 1904 және 1949 жылдар аралығында стандартты өлшемге ауыстырылды. Setesdal желісі – 8 км теміржол желісі. Панама Panama Tramways Company (1913–1917 жж.) және Panama Electric Company (1917–1941 жж.). Филиппин Philippine National Railways өзінің ескі желісінің Metro Manila–Laguna сегментін басқарады; Panay теміржолдары Panay және Cebu-де болды. PNR өзінің бүкіл желісін ауыстырады. Сьерра-Леоне Сьерра-Леонеде 84 шақырым жекеменшік теміржол желісі бар. Оңтүстік Африка Шамамен 20 500 км. Gautrain (80 км) және бірнеше шектеулі тар тетік жүйелері болды. Оңтүстік Судан Оқшауланған. Испания Cartagena–Los Blancos жолы бастапқыда , бірақ 1976 жылы Los Nietos-қа дейін ұзартылған кезде ауыстырылды. Судан Оқшауланған. Швеция 19-ғасырдың бірнешеуі жабылып, ауыстырылды. Тайвань (Taiwan Railway). Танзания Dar es Salaam–Zambia (тек TAZARA теміржолы, қалған желі Түркияда). Chemin de Fer Moudania Brousse. Ұлыбритания. АҚШ. Венесуэла Great Venezuela теміржолы. Замбия Zambia теміржолы, Mulobezi теміржолы. Зимбабве National Railways of Zimbabwe.