Кіріспе

Агилас – Испанияның оңтүстік-шығысындағы Мурсия провинциясындағы муниципалитет және теңіз порты. Ол Мурсияның Жерорта теңізі жағалауының оңтүстік ұшында, Альмерия провинциясымен шекараға жақын орналасқан.

Орналасуы және географиясы

Муниципалитетте 36 403 адам тұрады (INE 2022), аумағы шамамен 253,7 км² және 28 км-ге жуық жағалау сызығы бар. Облыстың орталығы Мурсия қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 105 км қашықтықта орналасқан. Агилас шағын түбектің құрлыққа қараған жағында, оңтүстік-батыстағы Пуэрто-Пониенте және солтүстік-шығыстағы Пуэрто-Леванте шығанақтарының арасында салынған. Қала орталығына жақын орналасқан Агилас порты батыс жағынан үлкен жартасты төбемен шектеледі. Төбесінде 18 ғасырда Карфагендік бекініс орнында салынған Сан-Хуан де лас Агилас қамалы орналасқан. 1530 жылы король Карл I оны Түрік және Алжирлік шабуылдардан қорғау үшін қайта жаңартуға бұйрық берді. Қамалдың оңтүстік жағынан қиылған тас, сол жақтағы қамалға дейін тік қабырға қалдырып, 20 ғасырдың басында Агилас портын кеңейтуге пайдаланылды. Қала Мурсия мен Агилас арасындағы RENFE теміржол желісінің соңғы стансасында орналасқан. Агиласта 25 километрге созылған жағалау бойында көптеген жағажайлар бар, оның ішінде: Кала-де-ла-Куэва-де-лас-Паломас, Кала-де-ла-Эррадура, Плая-Амарилья, Плая-де-Калабардина, Плая-де-Каласеррада немесе Плая-де-Лос-Коседорес, Плая-де-Копе, Плая-де-ла-Канада-дель-Негро, Плая-де-ла-Касика-Верде, Плая-де-ла-Кола, Плая-де-ла-Колония, Плая-де-ла-Галера, Плая-де-ла-Игерика, Плая-де-ла-Рамбла-Элена, Плая-де-лас-Пульгас, Плая-де-Пониенте, Плая-дель-Аррос, Плая-дель-Барранко-де-ла-Мар, Плая-дель-Посо-де-лас-Уэртас, Плая-дель-Посико-дель-Анималь, Плая-дель-Посо, Плая-Эль-Рафаль, Плая-дель-Чарко, Плая-дель-Сомбрерико, Плая-Энсенада-де-ла-Фуэнте, Плая-де-Калабаррилья, Плая-Эль-Орнильо, Плая-де-Лас-Делисиас, Плая-де-Леванте, Плая-дель-Маталентиско, Плая-Ла-Тортуга, Плая-де-Каларреона, Плая-Ла-Каролина және Плая-дель-Пино. Көбісі кішкентай және жақын орналасқан. Агиластан солтүстік-шығысқа қарай үш километрде Ла-Исла-дель-Фрайле (Монах аралы) орналасқан, аралдың силуэті монахтың капюшонына ұқсағандықтан осылай аталған. Аралда кішкентай тасты жағажай және тік географиялық рельеф бар. Аралдың жоғарғы бөлігі оңтүстік жағында теңізге күрт құлайды. Аралды римдіктер мекендеген, олар оны амфораларда балық өнімдерін Римге экспорттау үшін пайдаланған. Рим қабырғасының қалдықтары әлі де көрініп тұр, сондай-ақ аралда тұрып, оны контрабанда үшін пайдаланған эксцентрикті британдық лорд салған 20 ғасырдың басындағы бірнеше құрылыстар да бар. Аралға іргелес, құрлықта Ла Плайя Амарилья орналасқан, ол Ла Исла дель Фрайль тұрғын үй кешенінің жағалау шекарасы болып табылады. Бұл жобаны бастапқыда доктор Антонио Саэс Хименес негізгі инфрақұрылыммен, соның ішінде таудан және жағажайға дейінгі алғашқы жолды салумен, сондай-ақ мыңдаған ағаштарды отырғызумен дамытты; 1970 және 1980 жылдары бұл жоба Плайя Ниагара деп аталды. 1970 жылдары аралға қараған жағалау маңынан рим дәуірінен қалған қабірлер табылды. Аймақтағы флора өте құрғақ, көбінесе Азуфаифо деп аталатын Зизифус лотосы сияқты бұталармен сипатталады.

Климат

Агилас Көппен климат жіктелуі бойынша субтропикалық ыстық шөлді климатқа (BWh) ие, оның қыстары өте жұмсақ, жаздары ыстық болады. Агилас Испаниядағы нағыз шөлді климатқа ие сирек аймақтардың бірі. Қыста жауын-шашын өте сирек және қысқа болады, ал жаз – күн сәулесі мол, жаңбыр жаумайтын маусым. Қала маңындағы аймақ өте құрғақ, ал аймақтағы және жақын төбелердегі табиғи өсімдіктердің басым бөлігі бұталы өсімдіктерден тұрады.

Тарих

Римдік дәуірде Аквилае, кейін Аквила деп аталған Агилас, Бастетания қауымы мен Hispania Tarraconensis провинциясына қарасты. Жергілікті ибериялықтардың аз болуына байланысты, римдік қала Август кезеңінде қазіргі қала орналасқан сол түбекте салынды. Агиласта Империя кезеңінен сақталған бірнеше құрылымдар, әсіресе екі римдік моншасы табылды. Кейінгі римдік дәуірде қала, балық соустарын тасымалдау үшін амфоралар өндіруге маманданған болуы мүмкін. Осы кезеңде, 5 ғасырда, Isla del Fraile аралында балық соустарын өндіруге арналған көптеген бөлмелері бар, әсерлі құрылыс жобасы басталды. Агиласқа аландар, суэвтер және вестготтар сияқты түрлі халықтар қоныстанды. Арабтар Иберия түбегін жаулағанға дейін ол Шығыс Рим империясының Испания бөлігіне кірді. Арабтар оны آقِلَة (Áqila) деп атады. Ол Кордоба халифаты мен Валенсия Корольдігіне қарасты, кейін Альморавидтердің бақылауына өтті және 18 ғасырда Мурсия Корольдігінің құрамына енді. 19 ғасырдың екінші жартысында Агиласта үлкен британдық колония пайда болды, оның ықпалы бүгінге дейін сақталып келеді. Британдықтар салған көптеген ғимараттар мен инфрақұрылым, мысалы, британдық зират, муниципалдық ғимарат, Фрайле аралына қарайтын Хорнильо пирсі және сол аралдағы ағылшын саудагерінің ескі үйі әлі де тұр. Жағалаудан 100 метр қашықтықта орналасқан Фрайле аралы шотланд банкирі Джон Грейге тиесілі болды, ол 1910 жылы оны британдық армияның подполковнигі Александр Бортвикке сатты, ол өз кезегінде иелігін ұлы Хьюге берді, мақсаты – оның карьерін игеру. Қазіргі қаланың жоспарын 18 ғасырда Карл III жасаған. Агиланың Сент-Жон қамалы ерекше аталады, ол тарих барысында онда қоныстанған түрлі өркениеттер үшін қорғаныс мұнарасы ретінде пайдаланылды. Қала бауырлас портын, теңіз серуендеу жолдарын және Леванте мен Пониенте шығанақтарын салу арқылы кеңейтілді. Қаланың батыс жағында Хименея де ла Лома (Таудағы мұржа) тұр, ол өткен ғасырдың минералдық өркендеуінің символы. Реставрация кезеңінде британдықтардың үлкен инвестицияларының арқасында, эспарто және басқа экспортталатын минералдарды тасымалдау үшін Лорка, База және Агилас арасында маршрут салынды, бұл қаланы Жерорта теңізінің маңызды портына айналдырды. Осы кезеңде Хорнильо пирсі, сол заманның темір мен бетоннан жасалған керемет сәулеттік туындысы салынды. 19 ғасырда ол теміржол арқылы Уэркал Оверамен байланысты, ал кейін Лорка мен Мурсияға да теміржол тартылды. 1912 жылы Хорнильо пирсінің алдында, Фрайле аралында шотланд аристократы Хью Пакенхэм Бортвик, жергілікті тұрғындар оны Дон Хьюго деп атады, тұрақтап қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бортвик британдық тыңшы болып жұмыс істеді және Германиядан немесе бейтарап елдерден темір кені бар кемелер пирстен шыққанда байланыс офицерін ескертті. Ескертуден кейін аталған кеме британдық теңіз асты қайықтарымен батырылды. Соғыстан кейін Бортвик Англияға оралды және 1950 жылы қайтыс болды. Águilas CF өз ойындарын Эль Рубиал стадионында өткізді. 2010 жылы Águilas CF Águilas FC командасымен алмастырылды. Стадион 4000 көрерменге арналған және "Эль Молиноннан" кейін Испаниядағы ең көне футбол стадионы. Оның өлшемдері 95x65 метр. Бүгінде ауылдың экономикасы негізінен орта таптық туристердің жазғы демалысын және жылыжай көкөністерін өндіруге байланысты.

Экономика

Жер бетінің 24,1%-ы егіс жерлер ретінде пайдаланылады, ең көп өсірілетін өнімдер – салат, помидор және цитрус жемістері. 2015 жылы жасалған келісімдердің 61%-ы ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы секторына қатысты, ал олардың 60%-ы жұмысшы ретінде жұмысқа алынды.

Спорт

Жергілікті футбол командасы «Агилас КФ» Испаниядағы ең көне командалардың бірі.