Кіріспе

Сент-Бартоломей шіркеуі, көбінесе Сент-Барт деп аталады, 1835 жылдың қаңтарында құрылған тарихи епископтық приход және Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің орталық бөлігінде, 50-ші және 51-ші көшелер арасындағы Парк-авенюдің шығыс жағында орналасқан. 2018 жылы шіркеу Парк-авенюдегі ғимаратында өткізілген алғашқы құлшылықтың 100 жылдығын тойлады. 2020 жылы 2,196 мүшесі, орташа жұмыс істейтін 386 адам және 2,791,353 долларлық ұсынылған ақша мен үміттерден түскен кірісі туралы хабарлады. 2016 жылдың 31 қазанында Сент-Бартоломей шіркеуі мен Қоғамдық үй кешені Бертрам Гудхью жобалаған 20 ғасырдың басындағы шіркеу сәулетінің маңызды мысалы ретінде Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Бұрынғы құрылымдар

Қауымның алғашқы ғимараты 1835 жылдың қаңтарында Грейт-Джонс көшесі мен сәнді Лафайетт-плейс бұрышындағы қарапайым шіркеуде қызметке ашылды. 1872-1876 жылдары салынған екінші орынды Санкт-Патрик соборының архитекторы Джеймс Ренвик Ломбард стилінде жобалаған. Ол өзіне шабыт көзі ретінде 1878 жылы Уайт таң қалған Арль мен Ним қалалары арасындағы Гард аймағындағы Сент-Жил шіркеуін алды; тимпанға орнатылған мүсіндері Ренессанс дәуірінен шабыттанған. Порталды Корнелиус Вандербильт II отбасы естелік ретінде төледі; Вандербильттың әкесі Уильям Х. Вандербильт бұл жерді шіркеуге сатқан еді. Ескі және Жаңа Ұйғымдағы оқиғаларды бейнелейтін панельдердегі бедерлі мүсіндері бар тамаша қола есіктерді Нью-Йорктің танымал мүсіншілері жасады: Эндрю О'Коннор, Дэниел Честер Френчтің жалпы басшылығымен еркін жұмыс істеп, басты есікті орындады; оңтүстік есікті Герберт Адамс, солтүстік есікті Филип Мартини жасады.

Қазіргі құрылым

Қазіргі шіркеу 1916–17 жылдары салынған. 1988 жылы Кристин Смит Бертрам Гудхьюдың еркін қолданылған және қарапайымдалған византиялық жаңғыру стиліндегі жобасын "монументальді ортадағы қазына" деп атады. Гудхью, шіркеу қауымының қатты бағалаған ескі шіркеу порталын, оның қола есіктерімен бірге, Мэдисон-авенюдегі ғимараттан сақтап, жаңа орынға қайта орнату қажеттілігіне жауап ретінде жобасын өзгертті. Гудхьюдың бастапқы жобасының іргетасы – үлкен, біртұтас цилиндрлі күмбезді кеңістік, бүйірлік дәліздері мен шағын ғибадатханалары жоқ, және трансепттері айтарлықтай қысқартылған – 1917 жылдың 1 мамырында салынды. 1918 жылы шіркеудің құрметке толуына дейін құрылыс жеткілікті деңгейде аяқталды. Гудхьюдың 1924 жылы күтпеген өлімінен кейін, оның кеңсе серіктестері, Мейерс, Мюррей және Филипс, құрылыс кезінде жобаға өзгерістер енгізді; олар қоғамдық үйді салумен айналысты, сонымен бірге сол материалдарды қолданды – нәзік күлгін және қаймақтың аралас түстердегі кірпіштер мен ақшыл Индиана әктасын. Олар қазір де шағын алаң сияқты қызмет ететін террасаны жобалады, ол Мидтаунның тік биналарымен қоршалған. Жазда шатырлар мен үстелдермен жабдықталған ол, "Inside Park" мейрамханасының ашық ауадағы аспаздық алаңына айналады. 1930 жылы аяқталған шіркеуде Хилдрет Мейердің жасаған әйнек суреттері мен мозаикалары, сондай-ақ Канованың даниялық шәкірті Бертель Торвальдсеннің жасаған мәрмәрленген шомылу тағы бар. Сент-Бартоломей шіркеуінің құрылысы 5,4 миллион долларға бағаланды, бұл қадам сол кезде шіркеудің басшысы мен кеңесі тарапынан қарсылыққа ұшырады. 1981 жылдан бастап Сент-Бартоломей Нью-Йорктің өте бәсекелестікке толы жылжымайтын мүлік нарығындағы әуе құқықтарына қатысты, тарихи мұраны сақтаумен қатарласып, көп шу көтерген сот ісіне қатысты. Қауым мүшелерінің кейбіреуі, қауымның ақшалай қаражатын толықтыру үшін, қоғамдық үйді және ашық террасаны биік коммерциялық құрылыммен алмастыруды қалады. Көптеген қоғамдық тыңдаулардан кейін, Ескерткіштерді сақтау комиссиясы биік ғимарат жобаларын мақұлдамады. Шіркеу Манхэттендегі Екінші апелляциялық сотында Лендмарк мәртебесі конституциялық құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. Бұл шешімге қарсы АҚШ Жоғарғы Сотына шағым жасалды, бірақ 1991 жылы сот шағымды қараудан бас тартып, Лендмаркс комиссиясының пайдасына мәселені шешті. 1992 жылы шіркеу қауымының қолдауымен Сент-Бартоломейді сақтау қоры құрылды. Екі жылдық қаражат жинаудан кейін, Сент-Бартоломейдің орнын қалпына келтіру жұмыстары басталды. Шатырдан ағып жатқан сулар жөнделді, әйгілі күмбез уақытша бекітілді, Ұлы терраса мен 50-ші көшенің қабырғасы қайта салынды. "Inside Park" танымал мейрамханасы да 1992 жылы есігін ашты. 2012 жылы толыққандай тәуелсіз Сент-Бартоломейді сақтау ұйымы Сент-Бартоломейді сақтау қорының орнына келді. Ұлттық парк қызметінің консультативтік кеңесінің Ұлттық тарихи ескерткіштер комитеті бірауыздан Сент-Бартоломейдің орнын Ұлттық тарихи ескерткіш деп тануды ұсынды, оның ерекше сәулет және өнер туындысы ретіндегі маңыздылығын атап көрсетті. 2016 жылдың 2 қарашасында Сент-Бартоломей шіркеуі мен қоғамдық үйі Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Музыка

Шіркеудің бұрынғы хор жетекшілерінің бірі - Ұлыбританиядан Сент-Барт шақырған атақты дирижер Леопольд Стоковский болды; одан кейін органшы-хормейстер Дэвид Маккинли Уильямс қызмет етті. Сент-Бартоломей Нью-Йорктегі және әлемдегі ең ірі орган саналатын Скиннер орган компаниясының құбырлы органымен мәшһүр. Ол 1930 жылдың 9 желтоқсанында Уильямстың концертінде пайдалануға берілді. Шіркеудің тағы бір музыкалық жетекшісі - белгілі композитор және Джульярдтағы педагог Харольд Фриделл болды. Шіркеудің әйгілі хоры органшы-музыка директоры Джек Осевард, Уильям Трафка және Джеймс Литон сияқты дирижерлердің басшылығымен өзінің жоғары деңгейін сақтап келеді. Хоршылар бағдарламасы 6-18 жас аралығындағы балаларды шіркеуде ән айтуға біріктіруде сәтті болды және «The Today Show» және «Good Morning America» сияқты телешоуларда көрсетілді.

Танымал мәдениетте

1981 жылғы «Артур» фильмінде Артурдың (Дадли Мур) Сьюзан Джонсонмен (Джилл Эйкенбери) үйлену тойы Сент-Бартс шіркеуінде өтуі тиіс болған. Сол фильмнің қайта түсіріліміндегі әйгілі үйлену сахнасы да 2010 жылдың шілдесінде Сент-Бартс шіркеуінде түсірілген. 1995 жылғы «Екеуіне жетеді» фильмінде Роджер Каллоуэйдің (Стив Гаттенберг) үйлену тойы, фильмнің кульминациялық бөлімінде Сент-Бартоломей шіркеуінде өтеді. 2010 жылғы «Тұз» фильмінде Ресей президенті Американың қайтыс болған вице-президентінің жерлеу рәсімінде сөз сөйлеп тұрғанда шіркеуде өлтіріледі деп көрсетіледі. «Mad Men» телесериалында Роджер Стерлингтің қызы Маргарет Стерлинг шіркеуде үйленуді жоспарлайды. «Барлығы жақсы болады» телесериалында Матильда, Женевьева және Николас Нью-Йоркқа сапары барысында шіркеуге барады.