Кіріспе
Рафо (/r/ə/'/f//oʊ/ rəFOH;) – Ирландияның солтүстік провинциясы Ольстердің солтүстік-батысындағы Донегал графтығындағы шағын қала. Ол Шығыс Донегалдың құнарлы аймағы Лагганның орталық қаласы болып табылады, сонымен қатар Рафо барониясына есім берген, кейін Рафо Солтүстік және Рафо Оңтүстік баронияларына бөлінген. Бұған қоса, Рафо Рим-католик діншілігі және Ирландия шіркеуінің (Англикан) Дерри және Рафо діншілігі де осы қаланың атымен аталады. Рафо азаматтық приходы да бар. Burn Dale (ағылшын тілінде Burn Deele деп те аталады) – Рафодан оңтүстікке қарай қысқа ғана қашықтықта ағатын кішкентай өзен. Burn Dale ақырында Баллиндрейт ауылы арқылы Лиффордтың солтүстігіндегі Фойл өзеніне құяды.
Raphoe (/r//ə/'/f//oʊ/ rəFOH; ) is a small town in County Donegal in the north west of Ulster, the northern province in Ireland. It is the main town in the fertile district of East Donegal known as the Laggan, as well as giving its name to the Barony of Raphoe, which was later divided into the baronies of Raphoe North and Raphoe South, as well as to the Roman Catholic Diocese of Raphoe and the Church of Ireland (Anglican) Diocese of Derry and Raphoe. There is also a civil parish of Raphoe. The Burn Dale (also known in English as the Burn Deele) is a burn (a small river) that flows a short distance to the south of Raphoe. The Burn Dale eventually flows, via the village of Ballindrait, into the River Foyle just north of Lifford.
Атауы
Рафоэ, тарихи Раффоэ аталған, осы шатырлар ерте христиан дәуірінде монахтар салғанына сеніледі.
Тарих
Рафойдың айналасындағы бай ауыл шаруашылығы жерлері мыңдаған жылдар бойы қоныстанған және өңделген, осыған куәлік ететін деректер қала сыртындағы Белтани тас шеңбері сияқты ескерткіштерде көрініс береді. Бұл тас шеңбер – Ирландиядағы ең ірілерінің бірі, диаметрі шамамен 6 метр, және барлығы алпыстан астам тастан тұрады. Бұл жердің шамамен б.з.д. 2000 жылы пайда болғандығы және бастапқыда жабық оба болғандығы айтылады. Оның аты келттердің құнарлылық фестивалі Белтанемен байланысты деп есептеледі. 550 жылы Ирландияның үш қасиетті қамқоршысының бірі Колумба (Калмцилл деп те аталады) осы аймақта монастырь құрды. Бұл жерді оның туысы Юнан (Адамнан есімінің ирландша нұсқасы) одан әрі дамытты, ол қаланың соборына есімін берді және Рафо епархиясының қасиетті қамқоршысы атанды. 1198 жылы 1177 жылы Ольстерді басып алған нормандық рыцарь Жохан де Курси, Инишовенді қирату үшін Донегал графтығына оралды және жолында Ардстров (Тирон графтығы) мен Рафодағы шіркеулерді қиратты. Қазіргі қаланың жоспары 17 ғасырдың басындағы Ольстер плантацияларымен байланысты, сол кезде қала ағылшын және шотланд қоныс аударушыларына берілді. Осы қоныс аударушылар қаланы "Алмаз" орталығымен, Дерри және Донегал сияқты басқа плантациялық қалаларға ұқсас етіп жоспарлады.
Рафое соборы
Ионаның тоғызыншы абысы – әулие Колумкиль мен әулие Эунанның V және VI ғасырларда Рафоеде шіркеулері болған. Қазіргі собордың верандасы мен солтүстік қабырғасында IX ғасырға жататын бірнеше тас блоктар табылады. Оңтүстік-шығыс бұрышы XII ғасырдан қалған. Ең соңғы ғимарат 1730-шы жылдарда салынған. Әулиелік тағам да ерекше назар аударуға лайық. Атақты епископтардың қатарында шіркеу жерлерін қайтарумен айналысқан, 1605-1610 жылдары алғашқы протестант епископы болған шотландтық Джордж Монтгомери және 1611-1633 жылдары соборды жөндеуге және қайта құруға кіріскен Эндрю Нокс бар. Верандаға орнатылған "And. Knox II. Epi. Cura" жазуы бар тас оның құрметіне орнатылған. Епископ Джон Лесли бұрын әскери қызметкер болған және жеке әскері болған, оны соғысқа жетекшілік еткен. Епископ Филипп Твисден, 1747–1752 жылдары Рафоеде аз уақыт өткізді, бірақ отбасылық қызығын Лондонда ысырап етті; кейінгі хабарларға сәйкес, ол дилижанс тонаған кезде атып өлтірілді. Епископ Монтгомеридің туысы Сенди Монтгомери шіркеу ауласына жерленген. Оның қабір тасында: "Бұл жерде Александр Монтгомеридің денесі жатыр, ол 1800 жылдың 29 қыркүйегінде 78 жасында дүниеден озды. Ол 32 жыл бойы бұл тәуелсіз елге қызмет етті" деп жазылған.
Дін
Қала өзінің атын Рим католиктік және Ирландия шіркеуінің епархияларына береді, ол Донегал графтығының өте оңтүстік бөлігін, соның ішінде Иншовенді, Лондондерри графтығын және Солтүстік Ирландиядағы Тайрон графтығының солтүстік бөлігін қоспағанда, дерлік барлық аумақты қамтиды. Рафоның мәртебесі соңғы ғасырларда айтарлықтай төмендеді, алайда Англикан епархиясы Дерримен біріктірілді, ал Рим-католик епискобының тақ орны қазір Леттеркенни қаласында. Колумбаның монастыры орнында салынған Ирландия шіркеуінің соборы Әулие Юнанның есімімен аталады (Леттеркеннидегі Рим-католик соборы да осылай аталады). Рафо қаласында Ирландияның пресвитериан шіркеуі де бар.
Көлік
Рафо темір жол станциясы 1909 жылдың 1 қаңтарында ашылып, 1959 жылдың 31 қаңтарында тоқтатылды. Ең жақын темір жол стансасы Солтүстік Ирландия темір жолдарымен басқарылады және Лондондерри темір жол стансасынан Колерайн арқылы Белфаст орталық темір жол стансасына және Белфаст Ұлы Виктория көшесі темір жол стансасына қатынайды. Белфаст-Дерри темір жолы стратегиялық маңызы бар және көбірек пойыздарды іске қосуға, сондай-ақ жылдам қызмет көрсету үшін рельстер мен сигнализация сияқты тұрақты жолды жақсартуға жаңартылуда.
Білім
Рафое қаласында екі орта және екі бастауыш мектеп бар. Корольдік және Приор мектебі протестанттық бағытта, ал Диле колледжі діни емес.
Жақында болған тарих
Соңғы жылдары Рапхоу, Гарда Сихоананың округтегі сыбайлас жемқорлық және әділетсіз полицейлік қызметін тергеу үшін Моррис трибуналы құрылғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Трибуналдың екінші есебі Гарданың жергілікті иесі Фрэнки МакБриартиді мал сатушы Ричи Барронды өлтіргені үшін жаңсақ айыптауға тырысуына қатысты болды. 2005 жылдың 27 тамызында Рапхоуда Ирландиядағы алғашқы ірі Корольдік қара прецепториясының шеруі өтті, бірақ жергілікті прецепториялар ондаған жылдар бойы округте шеру тартқан. Сэр Джерри Робинсон – ирландтық кәсіпкер және телеарнада танымал тұлға, Рапхоуда тұрған. Ол Allied Domecq компаниясының бұрынғы атқарушы емес төрағасы және Granada компаниясының бұрынғы төрағасы/бас директоры. Ол Рапхоудың шетінде Оукфилд Парк (жергілікті жерде көбінесе Стоунидің есімімен белгілі) деген меншіктің иесі, онда грузин стиліндегі үй және 15 дюймдік теміржолы бар Дифflin көлінің теміржолымен бірге ботаникалық бақ орналасқан. Бақтар мен теміржол жұртшылыққа ашық.