Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Festuca ovina, қойдың тұмсығы немесе қой тұмсығы, астық тұқымдас шөп. Оны кейде қатаң тұмсық (Festuca trachyphylla) деп жаңылыстырады.

Жалпы сипаттама

Бұл көпжылдық өсімдік, кейде қышқыл топырақта және таулы жайылымдарда, Еуропаның барлық аймақтарында (кейбір Жерорта теңізі аймақтарын қоспағанда) және Азияның көп бөлігінде шығысқа қарай кездеседі; сондай-ақ Солтүстік Америкаға әкелінген. Бұл британдық NVC қауымдастығы CG2-нің ерекше түрі, яғни Festuca ovina – Avenula pratensis шөптесін, кальцикольді шөптесін қауымдастықтарының бірі. Дегенмен, бұл түрдің Ұлыбританияда кең экологиялық төзімділігі бар, ол негізді де, қышқыл топырақтарда да, сондай-ақ ауыр металдармен ластанған ескі кен орындарында және қоқыс үйінділерінде де өседі. Қойдың қайырмасы – тығыз шоғырлы көпжылдық шөп. Оның сұрғылт жасыл жапырақтары қысқа және қылшық тәрізді. Гүлшоғырлары (паниклер) жұмсақ қауырсын тәрізді және бір жақты. Мамырдан маусымға дейін гүлдейді, және жел арқылы тозаңданады. Тамырсабақтары жоқ. Қойдың қайырмасы – құрғақшылыққа төзімді шөп, көбінесе нашар, жақсы кеуіп тозып, минералды топырақта кездеседі. Кейде құрғақшылыққа төзімді көгал шөп ретінде қолданылады. Кедей топыраққа бейімделу қабілетінің жоғары болуы микоризалық саңырауқұлақтарға байланысты, олар су мен қоректік заттарды сіңіруді күшейтеді, сондай-ақ өсімдік қауымдастығының құрылымын анықтайтын факторлар болып табылады. Саңырауқұлақтармен симбиоз минералдар, азот және фосфат сіңіруді арттырады, себебі саңырауқұлақ гифалары топырақтың тереңіне өсіп, өсімдік тамырларын жауып, алмасу бетін ұлғайтады. Симбиоз сонымен қатар әрбір өсімдікті айналасындағы өсімдіктермен байланыстырады, бұл алыс орналасқан өсімдіктер арасында қоректік заттар алмасуына мүмкіндік береді. Көк сұр жапырақты, әдемі бақша сорттары да бар.