Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үстелсіз жол ақысын жинау
Boothless toll collecting
Ашық жол ақысын (ORT) жинау, сондай-ақ толық электрондық жол ақысы, қолма-қол ақшасыз жол ақысы немесе еркін ағынды жол ақысы деп те аталады, – бұл жол ақысын төлейтін жолдарда жол ақысын жинау кезінде жол ақысын қабылдау орындарын пайдаланбау. Оның орнына әдетте электрондық жол ақысын жинау жүйесі қолданылады. ORT-тің басты артықшылығы – пайдаланушылар жол ақысын төлеу үшін жылдамдықты төмендетпей, жол ақысы төленетін учаскеден өте алады. Кейбір жағдайларда ORT сағатына/жолаққа көбірек көлік өткізуге мүмкіндік бере отырып, учаскелердегі кептелісті де азайтуы мүмкін. ORT-тің кемшілігі – ол белгілі бір деңгейде сенімге негізделгендігі, себебі жол ақысын қабылдау орындары болмағандықтан, жол ақысын төлеуге ниеті жоқ жүргізушілердің жолға шығуына кедергі жасайтын тікелей физикалық тежелім жоқ. Жол ақысын төлеуден жалтарған жағдайды операторлар "жоғалту" деп атайды. Мұндай әрекеттерді болдырмау үшін операторлар жоғары сапалы камералар сияқты құралдарды қолданып, бұзушыларды анықтай алады, ал жоғалтуды бұзушылардан алынатын алымдар мен айыппұлдардың есебінен толық немесе ішінара өтеуге болады. Алайда, көптеген жағдайларда мұндай бақылау шаралары шектеулі болады (мысалы, тек коммерциялық көліктерге және басқа да айқын немесе қайталап бұзушылық жасағандарға қатысты). Кейбір операторлар жоғалтуды шығын ретінде қарастырып, есептен шығаруды жөн көреді, әсіресе жинауға жұмсалатын шығындар күтілетін қосымша жол ақысы, алымдар мен айыппұлдардан асып кетсе, немесе жеке меншіктегі және/немесе белгілі бір мөлшерден және/немесе салмақтан жеңіл көліктерге жолға тегін кіруге рұқсат беруі мүмкін.
Open road tolling (ORT), also called all electronic tolling, cashless tolling, or free flow tolling, is the collection of tolls on toll roads without the use of toll booths. An electronic toll collection system is usually used instead. The major advantage to ORT is that users are able to drive through the toll plaza at highway speeds without having to slow down to pay the toll. In some installations, ORT may also reduce congestion at the plazas by allowing more vehicles per hour/per lane. The disadvantage to ORT is that it relies on the honor system to the extent that without the presence of toll booths there is typically no physical means of preventing drivers who have no intention of paying the toll from accessing the road. Toll operators refer to such toll evasion as "leakage." To deter such behavior, toll operators can employ tools such as high definition cameras to identify violators, and leakage can be offset in part or whole by fees and fines collected against offenders. However, in many cases such enforcement is relatively limited (for example, targeting only commercial vehicles and other such flagrant and/or repeat offenders). Some toll operators prefer to simply write off leakage as an expense, especially if the costs associated with collection efforts are expected to exceed the additional tolls, fees and/or fines that will likely be collected, or alternatively allow vehicles that are privately operated and/or below a specified size and/or weight to access the toll road free of charge.
Тарих
1959 жылы Нобель экономика сыйлығының иегері Уильям Викри Вашингтон метрополитен аймағы үшін электрондық жол төлемі жүйесін ұсынған алғашқы адам болды. Ол әрбір көлікке транспондер орнатуды ұсынды. Транспондердің жеке сигналы автомобиль қиылыстан өткен кезде қабылданып, орталық компьютерге жіберіледі, ол қиылысқа және күннің уақытына сәйкес төлемді есептеп, көліктің шоттарына қосады. Норвегия осы технологияны кеңінен енгізуде әлемде алғашқы ел болды. ETC алғаш рет 1986 жылы Бергенде пайда болды, ол дәстүрлі жол төлеу қабылдау орындарымен бірге жұмыс істеді. АҚШ-та RFID электрондық жол төлемін жинау жүйесінің алғашқы ірі қолданылуы 1989 жылы Amtech компаниясы іске асырған Даллас Солтүстік жол ақысындағы TollTag жүйесі болды. Әлемдегі толығымен автоматтандырылған алғашқы жол – 1997 жылдың 7 маусымында Канадада ашылған 407-ші Онтарио тас жолы. Бұл жол RFID технологиясын және автоматты номерлік тақтаны тануды қолдану арқылы автоматтандыруға қол жеткізді. 1998 жылдың қыркүйегінде Сингапур – қалалық аймақтардағы тығындарды азайту мақсатында электрондық жол төлемін жинау жүйесін енгізген әлемдегі алғашқы қала атанды. Бүгінде әлемнің көптеген жолдары электрондық жол төлемі технологияларын қолданады, ал ORT қалалық аймақтарда тығындар үшін төлем саясатын енгізу мүмкіндігін ашты.
In 1959, Nobel Economics Prize winner William Vickrey was the first to propose a system of electronic tolling for the Washington metropolitan area. He proposed that each car would be equipped with a transponder. The transponder's personalized signal would be picked up when the car passed through an intersection and then relayed to a central computer which would calculate the charge according to the intersection and the time of day and add it to the car's bill. Norway has been the world's pioneer in the widespread implementation of this technology. ETC was first introduced in Bergen, in 1986, operating together with traditional tollbooths. The first major deployment of an RFID electronic toll collection system in the United States was the TollTag system used on the Dallas North Tollway, implemented in 1989 by Amtech. The first fully automated toll highway in the world, Ontario Highway 407, opened in Canada on June 7, 1997. The highway managed to achieve this automation through the use of both RFID technology and automatic number plate recognition. In September 1998, Singapore became the first city in the world to implement an electronic road toll collection system for purposes of congestion pricing. Today there are many roads around the world using electronic toll collection technologies, and ORT has opened the feasibility to implement congestion pricing policies in urban areas.
Жинақтау әдістері
Ашық жолдардағы жол ақысын жинау көбінесе транспондерлер немесе автоматты номерді тану жүйесі арқылы жүзеге асырылады, олардың көп бөлігі жол үстінде орналасқан габариттік порталдарды пайдаланады. Автоматты номерді тану сирек жағдайларда негізгі көлік идентификациялау әдісі ретінде қолданылса да, бірнеше тас жол жүйелерінде пайдаланылады. Екі әдіс те тіркелген көлік иелерінің шоттарынан электронды түрде жол ақысын алу арқылы, көліктерді тоқтату қажеттілігін жоққа шығарып, жол ақысын төлеудегі кешігуді азайтуға бағытталған.
Collection of tolls on open toll roads is usually conducted through either the use of transponders or automatic plate recognition, the vast majority of which utilizes an overhead gantry system above the road. While rarely used as the primary vehicle identification method, automatic number plate recognition is used on a number of different highway systems. Both methods aims to eliminate the delay on toll roads by collecting tolls electronically by electronically debiting the accounts of registered car owners without requiring them to stop.
Транспондерлер
Транспондерлер – дұрыс электрондық сұрау жасалғанда жауап сигналын тудыратын қабылдағыш-бергіш құрылғы. Транспондерлер – әскери «дос немесе жау» анықтау технологиясының бейімделуі. Қазіргі көптеген жүйелер радиожиіліктік идентификацияға сүйенеді, онда жол төлемі қақпасындағы антенна, арнайы қысқа қашықтықтағы байланыс (DSRC) арқылы көлік құралындағы транспондермен байланысады. Алғашқы жүйелердің кейбіреулері әрбір көлікке жабыстырылған штрихкодтарды пайдаланды, оларды жол төлемі кабинасында оптикалық оқуға болатын. Оптикалық жүйелердің оқу сенімділігі нашар екені көрсетілді, әсіресе қолайсыз ауа райы мен лас көліктер кезінде.
Transponders are a receiver transmitter that will generate a reply signal upon proper electronic interrogation. Transponders are an adaptation of military identification friend or foe technology. Most current systems rely on radio frequency identification, where an antenna at the toll gate communicates with a transponder on the vehicle via dedicated short range communications (DSRC). Some early systems used barcodes affixed to each vehicle, to be read optically at the toll booth. Optical systems proved to have poor reading reliability, especially when faced with inclement weather and dirty vehicles.
Автоматты түрде нөмірлік тақтаны тану
Автоматты нөмірлік тақтаны тану (ANPR) немесе автоматты нөмірлік тақтаны оқу (ALPR) – көлік құралдарындағы нөмірлік тақталарды оқу үшін кескіндердегі оптикалық таңбаларды тану технологиясын пайдаланатын жүйе. Бұл технология көбінесе құқық қорғау органдары көлік құралдарының қозғалысын тіркеу және жол жүрісін бақылау үшін қолданса, ANPR электрондық төлемді қабылдау әдісі ретінде де пайдаланылады. ANPR транспондерлік жүйелермен бірге қолданылуы мүмкін. Егер көлік құралында транспондер анықталмаса, әрбір қиылыста орналасқан камералар жүйесі көліктің бірегей идентификациясын тіркейді және есепшот пошта арқылы жіберіледі. ANPR қолдану ақшалай төлемдермен немесе төлемді қашкіндетумен байланысты алаяқтықтарды азайтады. Осы мәселе Шотландия полициясын 2016 жылы ANPR деректерін жоюға итермеледі. ANPR – жаңа технология болғандықтан, оның қолданылуы көбінесе қатаң реттелмейді.
Automatic number plate recognition (ANPR) or an automatic license plate reader (ALPR) is a system that uses optical character recognition on images to read the license plates on vehicles. While the technology is most commonly used by law enforcement for cataloging vehicle movements and traffic enforcement, ANPR has also been used as a method of electronic toll collection. ANPR can be used in conjunction with transponder systems. If a transponder is not detected on a vehicle, a system of cameras located at each junction logs the vehicle's unique identity and an invoice is mailed. The use of ANPR reduces fraud related to cash transactions or non payment, Another concern is that the collected data can be abused by employees or stolen by computer hackers. This has led the police of Scotland to delete their collection of ANPR records in 2016. As ANPR is a new technology, its use is often not tightly regulated;