Кіріспе
Американдық археолог Эстер Бойз Ван Деман (1 қазан 1862 – 3 мамыр 1937) – XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы көрнекті археолог. Ол Римдегі ежелгі ғимараттардың құрылыс мерзімін анықтауға мүмкіндік беретін әдістемелерді әзірледі.
Esther Boise Van Deman (October 1, 1862 – 3 May 1937) was a leading archaeologist of the late 19th and early 20th centuries. She developed techniques that allowed her to estimate the building dates of ancient buildings in Rome.
Өмір
Эстер Бойз Ван Деман Огайо штатының Оңтүстік Салем қаласында Джозеф Ван Деман мен оның екінші әйелі Марта Миллспоу отбасында дүниеге келді. Ол алты баланың ең кішісі болды, соның ішінде әкесінің алғашқы некесінен туған екі ұлы да бар еді.
Білім және мансап
Ван Деман 1886 жылы 24 жасында Энн-Арбор қаласындағы Мичиган университетіне түсті және 1891 жылы латын тілінен Б.А. (бакалавр) дәрежесін алды. 1889 жылдан бастап ол жас профессор Фрэнсис Келсимен тығыз жұмыс істеді, ол оны Вестальдік қыздар культін зерттеуге ынталандырды. Ол Мичиган университетінде қалды, сол жерде аспирантураны бастаған алғашқы әйелдердің бірі болды және 1891 жылы А.М. (магистр) дәрежесін алды. Содан кейін ол Пенсильваниядағы Брин-Мор колледжінде латын тілінен оқытушылық қызмет атқарды. Балтиморға көшіп келгеннен кейін ол Велсли колледжінде, содан кейін Брин-Мор мектебінде латын тілінен сабақ берді. 1895 жылы ол Келси ұйымдастырған конференцияда "Вестальдердің міндеттері" тақырыбында баяндама жасады. 1896 жылы Чикаго университетінде докторлық диссертациясын қорғауға кірісіп, 1898 жылы латын тілінен доктор ғылымының дәрежесін алған алғашқы әйел болды; оның диссертациясы да Вестальдік қыздарға арналған еді. Содан кейін ол 1898 жылдан 1901 жылға дейін Маунт Холиок колледжінде латын тілінен сабақ берді. 1901 жылы Ван Деман өзінің тәлімгері Келсидің көмегімен Вестальдік қыздар туралы қосымша материалдар жинау үшін Римге сапар шекті. Сол кезде Вестальдік қыздардың үйі қазылып жатқан еді және Ван Деман үнемі қазба жұмыстарын бақылап, табылған заттарды зерттеді. Ол 1903 жылы Америкаға оралып, Гучер колледжінде латын тілінен және классикалық археологиядан доцент болып жұмыс істеді. 1905 жылы ол Римге қайта оралды. 1906 жылы ол Карнеги институтының стипендиясын жеңіп алды, бұл оған Римдегі Американдық классикалық зерттеулер мектебінде үш жыл оқуға мүмкіндік берді. Ол осы стипендиямен марапатталған үшінші әйел болды. 1910-1925 жылдары ол Вашингтондағы Карнеги институтының серіктесі болды. 1925-1930 жылдары Мичиган университетінде римдік археологиядан сабақ берді. Оның өмірлік жұмысы ежелгі ескерткіштердегі құрылыс жұмыстарын анықтау үшін құрылыс материалдарын талдауға бағытталған. 1907 жылы Ван Деман Римдегі Веста үйінің атриумында лекцияға қатысқанда, есікті бітеген кірпіштердің құрылыстың өзінен ерекшеленетінін байқады және құрылыс материалдарының осындай айырмашылықтары ежелгі құрылыстардың хронологиясын анықтауға көмектесетінін көрсетті. Карнеги институты оның алдын ала зерттеулерін "Веста үйінің атриумы" (1909) еңбегінде жариялады. Ван Деман өзінің зерттеулерін бетон мен кірпіштен жасалған басқа да құрылыстарға қатысты кеңейтіп, "Американдық археология журналында" "Римдік бетон ескерткіштерінің жасын анықтау әдістері" атты мақаласын жариялады. Оның негізгі әдістемесі, аздаған өзгерістермен, римдік археологияда стандартты процедураға айналды. 1925 жылға дейін Римде болған кезінде ол археологиялық жұмыстарын тіркеу үшін көптеген суреттер түсірді. Ван Деман зейнеткерлікке шығып, Римге қоныстанғаннан кейін жазған негізгі еңбегі – "Рим акведуктарының құрылысы" (1934). Ол 1937 жылдың 3 мамырында Италияның Рим қаласында қайтыс болды. Ол Римдегі протестанттық зиратта, Порта Остиенсеге жақын жерде жерленген. Өлген кезде Ван Деман римдік құрылысқа арналған монографиялық зерттеуді аяқтауға жақын болды. Оның жұмысын Марион Элизабет Блейк (1882–1961) аяқтап, жариялады. Ван Деманның жүрегіндегі туысы Ральф Ван Деман Магоффин (1874–1942) итальяндық Пранесте қаласын зерттеуді жариялады. Оның археологияға деген қызығушылығын оның тәтесі қоздырған болуы мүмкін.
In 1901 Van Deman travelled to Rome, assisted by her mentor Kelsey, to gather further material on the Vestal Virgins. The House of the Vestal Virgins was being excavated at the time and Van Deman regularly observed the dig and examined the finds. She returned to America in 1903 to become an associate professor at Goucher College teaching Latin and classical archaeology. In 1905 she returned to Rome. In 1906 she won a Carnegie Institution fellowship, which allowed her to study with the American School of Classical Studies in Rome for three years. She was the third woman to have been awarded this fellowship. From 1910 to 1925 she was an associate of the Carnegie Institution in Washington, D. C. Between 1925 and 1930 she taught Roman archaeology at the University of Michigan. Her life's work centered around the analysis of building materials to establish a chronology of construction on ancient sites. In 1907, while attending a lecture in the Atrium Vestae in Rome, Van Deman noticed that the bricks blocking up a doorway differed from those of the structure itself and showed that such differences in building materials provided a key to the chronology of ancient structures. The Carnegie Institution published her preliminary findings in The Atrium Vestae (1909). Van Deman extended her research to other kinds of concrete and brick construction and published "Methods of Determining the Date of Roman Concrete Monuments" in The American Journal of Archaeology. Her basic methodology, with few modifications, became standard procedure in Roman archaeology. During her time in Rome up to 1925 she took many photographs of her work to record archaeology. Van Deman's major work, written after she retired and settled in Rome, was The Building of the Roman Aqueducts (1934). She died in Rome, Italy, on May 3, 1937. She is buried in the Protestant Cemetery in Rome, near the Porta Ostiense. At the time of her death, Van Deman was at work on a monograph length study of Roman construction. Her work was completed and published by Marion Elizabeth Blake (1882–1961). Van Deman's nephew, Ralph Van Deman Magoffin (1874–1942), published a study of the Italian city of Praeneste. His interest in archaeology may have been sparked by his aunt.