Little Sparta: Шотландиядағы көркем бақ. Суретші Иан Хэмилтон Финейдің 275-тен астам туындылары, поэзия, философиялық ойлар мен мүсіндерді қамтиды. 🏛️🏞️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скульптуралар бақшасы, Ұлыбритания, Шотландия, Оңтүстік Ланнаркшир
Sculpture garden in South Lanarkshire, Scotland, UK
Little Sparta – Шотландияның Оңтүстік Ланнаркшир аймағындағы Пентленд тауларындағы Дунсайрда орналасқан бақша. Оны суретші және ақын Иан Хамильтон Финлей мен оның әйелі Сью Финлей 1966 жылдан бері құрып келген. Аркадиялық бақша мүсіндік формадағы нақты поэзияны, polemic (тартыс), философиялық афоризмдерді, сондай-ақ мүсіндер мен екі ғибадатхананы қамтиды. Барлығында суретшінің көптеген шеберлермен бірлесіп жасаған 275-тен астам туындысы бар.
Little Sparta is a garden at Dunsyre in the Pentland Hills in South Lanarkshire, Scotland, created by artist and poet Ian Hamilton Finlay and his wife Sue Finlay, since 1966. The Arcadian garden includes concrete poetry in sculptural form, polemic, and philosophical aphorisms, together with sculptures and two temples. Altogether it includes over 275 artworks by the artist, created in collaboration with numerous craftsmen and women.
Тарих
Бақ алғаш рет 1966 жылы құрылған және бастапқыда Stonypath деп аталды. Финлей 1983 жылы "Кішкентай Спарта" атауын таңдады, бұл Эдинбургтің "Солтүстік Афина" деген лақап атымен байланысты және ежелгі грек қалалары Афина мен Спарта арасындағы тарихи бәсекелестіктің ықпалында болды. Кішкентай Спарта көптеген даулардан – немесе Финлей оларды "соғыстар" деп атаған Бақ ғибадатханасының мәртебесіне қатысты келіспеушіліктерден – аман қалды. Ол 2006 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Бұл "соғыстар" Финлеймен бірге жұмыс істеген пейзаж суретшісі Грейм Мурдың қағаздарында қамтылған, бұл қағаздар Пенсильвания университетінің Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts-те сақталады. 23 жылдық ынтымақтастық барысында Иан Гамильтон Финлей мен Сью Финлей "Кішкентай Спартаны" халықаралық деңгейде танымал композиция ретінде қалыптастырды, ол авангардтық бау-бақша тәжірибесін, шотландтық ес және қызығушылықты, сондай-ақ ағылшын пейзаждық бағдарының дәстүрін үйлестірді. Ол Finlay-дің "бақша өлеңдерінің" көптеген мысалдарын қамтитын ең жақын кеңістік – алдыңғы бақты, шағын бассейннің айналасына созылған орманды бақты және жапайы төбелердегі жолдар, аймақтар мен мүсіндер сериясын қамтыды. Финлей бақты өзара байланысты көлдер, бұлақтар және шағын Лохан Экк көлінің айналасында құрылғандай етіп жоспарлады. Финлей 1990 жылдары бақты кеңейтіп, бұрынғы шабындықта шағын ағылшын паркін құрды. Ол қайтыс болғаннан кейін "Hortus Conclusus" деп аталатын қоршалған бақ салынды. Бұл аймақтар Пиа Симиг пен Ральф Ирвингпен бірлесіп құрылды.
The garden was first established in 1966 and was originally named Stonypath. Finlay chose the name "Little Sparta" in 1983, in response to Edinburgh's nickname, the "Athens of the North", and playing on the historical rivalry between the Ancient Greek cities Athens and Sparta. Little Sparta survived numerous disputes, or "Wars" as Finlay termed them, regarding the rating of the Garden Temple. Finlay lived there until shortly before his death in 2006. The wars are documented in the papers of Graeme Moore, landscape artist who worked with Finlay, held by the University of Pennsylvania’s Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts. Over their 23 year collaboration Ian Hamilton Finlay and Sue Finlay established Little Sparta as an internationally renowned composition, a combination of avant garden experiment, Scottish wit and whimsy and the English landscape garden tradition. It comprised the front garden, the most intimate space, with many examples of Finlay’s ‘garden poems’; a woodland garden extending around a small pool; and a series of paths, areas and sculptures in the wilder hillside landscape. Finlay conceived the garden as composed around inter connected pools, burns and a small loch, Lochan Eck. Finlay later extended the garden in the 1990s, creating a small English Parkland in the former paddock. A walled garden, ‘Hortus Conclusus’, was added after his death. These areas were created in collaboration with Pia Simig and Ralph Irving.
Тұжырымдамалар
Ианның Кіші Спартада қалыптастырған негізгі ұғымы – "бақ өлеңі", ол "аумақта" орналасқан. Финлей осы өлең нысандары мен олардың айналасы арасындағы қатынасты былай түсіндірді: "Көбінесе әр аймаққа кішкентай артефакт тиесілі болады, ол кішкентай құдай немесе жердің рухы сияқты билік етеді. Менің түсінігімше, туынды – бұл толық композиция, артефакт өзінің контекстінде. Туынды жеке нысан емес, гүлдер, өсімдіктер, ағаштар, су және тағы басқалары бар нысан". Көп бөлігін егу және күтімге алған Сью Финлей өзінің "Төбе бағының егілуі" атты естеліктерінде осы шығармашылық процестің кеңдігін сипаттайды: «Оқу процесі. Осы процеске деген махаббат. Осы махаббатқа толы сіңіру – өлеңдерге күнделікті күтім жасау. Олардың тікелей айналасындағы аумақтар, тас төселген, шөпті немесе өсімдіктермен жабылған болса да, жазда әрқашан жеке назар қажет етеді».
The key concept Ian established at Little Sparta was that of the ‘garden poem', sited within an ‘area’. Finlay defined the relationship between these poem objects and their surroundings: "Usually each area gets a small artefact, which reigns like a small deity or spirit of place. My understanding is that the work is the whole composition – the artefact in its context. The work is not an isolated object, but an object with flowers, plants, trees, water and so on". Sue Finlay, who undertook the majority of the planting and cultivation, describes the generosity of this creative process in her memoir The Planting of a Hillside Garden: “The learning process. The love involved in this process. That loving absorption – the day to day tending of the poems. Their immediate surrounding areas, whether paved, grassy or covered with plants, always needed a lot of individual attention in the summer".
Сақтау
Бақ қазір Little Sparta Trust-қа тиесілі, және олар бақты болашақ ұрпақтарға сақтап қалу үшін, тұрақты күтім қорына төлеуге жеткілікті қаражат жинауды жоспарлап отыр. Қамқорлардың арасында журналист Магнус Линклейтер және галерея иесі Виктория Миро бар. Бақ белгілі бір күндері ғана халыққа ашық.
The garden is now owned by the Little Sparta Trust, which plans to preserve the garden for the future by raising enough to pay for an ongoing maintenance fund. Trustees have included journalist Magnus Linklater and gallery owner Victoria Miro. The garden is open to the public on a limited basis.
Қабылдау
2004 жылдың желтоқсан айында Scotland on Sunday газеті жүргізген сауалнамада 50 шотланд суретшісі, галерея директоры және өнер мамандары "Кіші Спартаны" "шотланд өнерінің ең маңызды туындысы" деп дауыс берді. Өнер тарихшысы сэр Рой Стронг "Кіші Спартаны" "1945 жылдан бері осы елде жасалған жалғыз шынайы түпнұсқа бақ" деп айтқан. The Guardian газетінде жазған Джеймс Кэмпбелл бұл бақты "20 ғасыр өнерінің кереметтерінің бірі" деп сипаттап, Гамильтон Финлейдің өзін "авангардты бағбан" деп атауымен келіседі.
In December 2004, a poll of fifty Scottish artists, gallery directors and arts professionals, conducted by Scotland on Sunday, voted Little Sparta "the most important work of Scottish art". Art historian Sir Roy Strong has said of Little Sparta that it is "the only really original garden made in this country since 1945". James Campbell, writing in The Guardian, describes the garden as "one of the wonders of 20th century art", and agrees with Hamilton Finlay's description of himself as the "avant gardener".