Кіріспе

Құс түрі

Бендиренің құмырсқашы (Toxostoma bendirei) – АҚШ-тың оңтүстік-батысы мен Солтүстік-батыс Мексикаға тән, орташа мөлшердегі құмырсқашы. Ол ұзын денелі, ұзын құйрықты және орташа мөлшердегі тұмсықты болады. Түсі жоғарғы жағы сұрғылт қоңыр, ал төменгі жағы ашық, көңілсіз жолақты. Төменгі тұмсықтың негізі көбінесе сарғыш, көздері ашық сары, ал құйрығының ұштары ақшыл болады.

Сәйкестендіру

Түсі мен құрылысы қисық мұрынды торғайға (curve billed thrasher) ұқсас болғандықтан, екі құстың да бірін-бірі жаңылыстыруы өте оңай. Бендире торғайының (Bendire's thrasher) қысқарақ мұнызы ересек құстарды салыстырғанда айырып тұратын ерекшелік, бірақ оның мұнызы толық өлшемге жетпегендіктен ересек Бендире торғайын жас қисық мұрынды торғайға (curve billed thrasher) қате жіберу де мүмкін. Бендире торғайының сары көздері мен ақшыл түсті төменгі жағы мұнызы қисық мұрынды торғайдан (curve billed thrasher) ажыратуға көмектесетін қосымша белгілер.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бендире құрттары АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы бұталы шөлдерде, аңғарларда және құрғақ жерлерде мекендейді, негізінен Аризона және Нью-Мексико штаттарының Мексикамен шектесетін оңтүстік бөлігінде (Мадриан аспан аралдары, солтүстік Мексика тау сілемдерінің аспан аралдары: Батыс Сьерра-Мадре). Түр политипілік деп сипатталған, номинативті түрінен өзге екі кіші түрі бар. Toxostoma bendirei (Куес, 1873): Аризона, Нью-Мексико, Колорадо, Невада, Юта, Калифорния; Мексикада Сонора, Синалоа және Баха-Калифорния штаттары. Toxostoma bendirei candidum ван Россем, 1942: Батыс Мексиканың шөлі, батыс Сонорада. Toxostoma bendirei rubricatum ван Россем, 1942: Оңтүстік және орталық Сонораның ішкі аудандары және Тибурон аралының жағалау аймақтары. 1988 жылы Альбертада (Канада) түсірілген фотосуретке негізделген бір жазба да бар.

Ұя салу

Бендире құртшасы бұтақтардан тостаған пішіндес ұя салады, ішін шөп сабақтары мен тамыршалармен төсейді. Ұясы көбінесе кактус немесе басқа тікенді шөл бұталарының, ағаштарының ішінде орналасады. Аналық 3-4 жұмыртқа туады, олар ақшыл жасылдан көк түске дейін болып келеді және қоңыр, күлгін реңдермен ұсақ нүктелі болады.

Диета

Бендире құртшасы, көптеген басқа құртшалар сияқты, кішкентай, жерде тіршілік ететін жәндіктермен және жидектермен қоректенеді.

Дауыс

Басқа мимидтер сияқты, көбінесе үнсіз Бендире трашеруі өзге түрлердің әндері мен шақыруларын өз әндеріне қосады. Бұл түрдің ең көп естілетін дыбысы – өткір "чек" дауысы.

Ашылу

1872 жылы 28 шілдеде АҚШ армиясының лейтенанты Чарльз Бендир Аризона штатының Форт-Лоуэлл бекінісіне жақын, қалың өсімдіктермен жабылған шөл дала арқылы серуендеп бара жатты. Шөлді зерттеу барысында, құстарға әуес Бендир өзіне беймәлім бір құсты көріп қалды. Лейтенант Бендир сол құсты атып, ол әйел құсқа ұқсас екенін анықтады және оның қалдықтарын Вашингтондағы Смитсонов институтына жіберді.

Институт қызметкері Эллиот Куэс бұл құстың түрін анықтауға тырысты, бірақ оған қызығушылық туды. Куэстің бірнеше әріптесі құсты қарап, оның иілгіш тұмсықты құс екенін айтты, бірақ Куэс олармен келіспеді. Ол бұл құстың ғылымға белгісіз жаңа түр екеніне сеніп, Бендирден құс туралы толыққанды ақпарат сұрады. Бендир Куэске ол да бұл құстың жаңа түр екеніне сенедін хабарлады. Кейіннен лейтенант Бендир осы құстың екінші данасын – еркегін, сондай-ақ оның мінез-құлқы мен жұмыртқалары туралы мәліметтерді жіберді. Бұл мәліметтер иілгіш тұмсықты құстың сипаттамаларынан мүлдем өзгеше болды. Нақ осыдан кейін Куэс бұл жаңа құс түрін Чарльз Бендирдің құрметіне Бендирдің құлазы деп атады.

Қорғау

Бендире құлазынының саны кеңінен азаюына байланысты, көбінесе оның мекендеу орындарының егістікке айналуы салдарынан, Көмескі түр ретінде тізілген.