Кіріспе

Яһудилердің Құтқарылу мерекесінің христиандық тойлануы

Христиандардың Құтқарылу мерекесін Яхве жиналыстары, Мессиандық яһудилер және Құдайдың (Жетінші күн) шіркеуінің кейбір қауымдары сақтайды. Ол көбінесе христиандық мереке және Пасхамен байланысты. Көбінесе, мағынасын түсіндіру үшін уақыты шектеулі рәсімде қысқартылған Седер тойланады. Күнәнің құлдығынан Мәсіх құрбандығы арқылы құтылу тойланады, бұл яһудилердің Құтқарылу мерекесінде Мысыр жеріндегі құлдықтан құтылуды тойлаумен салыстырылады. Христиандық Құтқарылу мерекесінің рәсімдері 14 немесе 15 нисан күнінің кешінде өткізіледі, бұл шіркеудің квартодециман немесе квинтодециман тәсілін қолдануына байланысты. Басқа жағдайларда, мереке еврей күнтізбесі бойынша 15 нисан күні тойланады, оны самариялықтар да қолданады.

Мағынасы

Таңдалған халық министрлігінің мәліметінше, ежелгі Израиль және бүгінгі яһудилер тойлаған Құтқарылу мерекесі – Исаның болашақта жасауы тиіс нағыз Құтқарылу құрбандығының алғы көрінісі болған.

Мерекелік шаралар

Көптеген адвентистер, Құдайдың сенбі күнді тойлайтын шіркеулері, Мессиялық яһудилер, Ехоба куәгерлері (оларды 'Мәсіхтің өлімін еске алу' деп атайды) және басқа да топтар христиандық Құтқарылу мейрамын тойлайды, бірақ бәрі де күндері немесе осымен байланысты рәсімдер туралы келіспейді. Құтқарылу мейрамын тойлайтын христиандардың арасында оны қалай өткізуге қатысты да айырмашылықтар бар. Кейбір христиандар Құтқарылу мейрамын яһудилер сияқты тойлайды. Олар қозыны қуырып, ащы шөптер мен ашытқысыз маццо жейді. Басқалары Исаның айқышқа тартылуға дейінгі соңғы кешкі асында шәкірттеріне берген нұсқауларын орындайды және қуырылған қозының орнына нан (әдетте ашытқысыз) мен шарапты бөліседі. Кейбір дәстүрлерде бұл рәсім бір-бірінің аяқтарын жуумен біріктіріледі. Исаның айқышқа тартылған күніне қатысты даулар бар. Жаңа өсиет бойынша және Петірдің жазған Ізгі хабарына сәйкес, ол 'Құтқарылу мейрамына дайындалу күні', нисанның 14-і болған. (Жоханның еш жерде соңғы кешкі асты Құтқарылу мейрамы деп атамағанын, ал Жохан 18:28-де дін қызметкерлері соңғы кешкі астан кейінгі таңертең Құтқарылу мейрамын жеуге дайындалып жатыр.) Синоптикалық Ізгі хабарлардың көптеген басқа түсіндірмелеріне сәйкес, ол Құтқарылу мейрамының күні, нисанның 15-і болған. Кейбір христиандар оны Иса Мәсіхтің соңғы кешкі асын өткізген күні тойлайды, ал басқалары Иса Мәсіхтің өлімі болған күні, яғни шамамен сағат 3:00-де (Маттай 27:46-50, Марқ 15:34-37, Лұқа 23:44-46) тойлайды. Тағы басқалары оны күн батқаннан кейін тойлайды, ол кезде нисанның 15-і болады, яғни израильдіктер Құтқарылу мейрамын жеген уақыт. Кейбір христиандар дәстүрлі беймәлімдердің Пасха күндерін құрметтеу үшін Құтқарылу мейрамын немесе Седерді Пасхаға дейінгі бейсенбіде, Маунди Бейсенбі немесе Соңғы кешкі ас деп белгілі күні өткізуді таңдайды. Бұл күндер еврей, Григориан және Юлиан күнтізбелеріне байланысты әртүрлі, сондай-ақ Батыс (мысалы, Рим католик) және Шығыс Православ (мысалы, грек православие) дәстүрлері арасында да әртүрлі.

Яһудилердің реакциясы

Яһудилер христиандық седерлерді мәдени ұрлықтың бір түрі ретінде, басқа сын-ескертпелермен қатар айтты.