Кіріспе

Санта-Крус, Аргентинадағы суреттермен үңгір Cueva de las Manos (испаншасы - Қолдар үңгірі немесе Қолдар үңгірі) - Аргентинаның Санта-Крус провинциясындағы Перито-Морено қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан үңгір және тау жынысы өнер орындарының кешені. Бұл тас қабырғалардағы жүздеген қол суреттерінен алынған. Бұл өнер Колумбқа дейінгі Оңтүстік Американың Архаикалық кезеңінде б.з.д. 7300 және б.з.д. Суретшілердің суреттерін жасау үшін үңгірдің қабырғасына бояуды бүркуге арналған сүйек құбырларының қалдықтарынан суреттердің жасын, суреттің радиокөміртекпен даталауды және стратиграфиялық даталауды есептеп шықты. Кейбір ғалымдар бұл жерді Оңтүстік Американың алғашқы аңшы-жинақшылар тобының ең жақсы материалды дәлелі деп санайды. Аргентиналық геодезист және археолог Карлос Дж. Градин және оның командасы 1964 жылы бұл жерде ең маңызды зерттеулер жүргізді, олар Cueva de las Manos және оның айналасындағы үңгір өнерін 30 жыл бойы зерттеген кезде, қазба жұмыстарын бастады. Бұл жер Аргентинаның ұлттық тарихи ескерткіші және ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұралық орны болып табылады.

Орналасқан жері

Cueva de las Manos - бұл үңгірдің негізгі орны және оны қамтитын тас өнерінің айналасындағы кешені. Үңгір Пинтурас өзенінің каньонында, Десеадо өзенінің бассейнінің жоғарғы бөлігінде, Патагонияның оқшауланған бөлігінде орналасқан. Бұл Аргентинаның солтүстік-батысындағы Санта-Крус провинциясындағы Перито-Морено қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Ол Перито Морено ұлттық паркі мен Куэва-де-лас-Манос провинциялық паркіне кіреді.

Климат

Палеоиндиандар кезінде, Плейстоценнің соңы мен Голоценнің ертегі геологиялық кезеңдерінде теңіз деңгейінен жоғары жатқан аймақтар каньонның микроклиматын қалыптастырды, бұл көптеген жануарларға қонақжайлы шөптесін экожүйені дамытуға мүмкіндік берді. Бұл экожүйеге шайырлар мен жабысқақ заттар жасауға және отынға арналған шинус молле өсімдігі кірді. Климат суық және құрғақ, ылғалдылығы өте төмен. Орташа температура 8 °C (46 °F), ең суық ай - шілде, ал ең жылы ай - ақпан, орташа температурасы 3 °C (27 °F) және 21 °C (70 °F). Қазіргі уақытта бұл жерге жететін үш тас жол бар: оңтүстіктен Бахо Караколеске жақын жерден басталатын жол және солтүстікке қарай тағы екі жол, Ruta 40 (Route 40) жолынан басталады.

Тарих

Бұл жерді қоныстанған кезде Пинтурас және Десадо өзендері Атлант мұхитына құйылып, гуанаколар үйірін сумен қамтамасыз етті, бұл аймақты палеоиндейлер үшін тартымды етті. Мұздық мұздықтар еріген сайын Бейкер өзені шығысқа қарай ағатын өзендердің су ағынын басып алды. Пинтурас және Десадо өзендерінің су деңгейінің төмендеуі Квева-де-лас-Манос жерінің біртіндеп тасталуына әкелді. Гуанако, пума, түлкі, құс және басқа да кішкентай жануарлардың қалдықтарымен бірге оқ ұшы, бола тас сынығы, бүйірлік сырғанақтар мен от шұңқырлары табылған. Гуанаколар жергілікті тұрғындардың негізгі азық-түлік көзі болды; аң аулау әдістері, олар гуанаколарды аң аулау үшін аңдарды ойыстарға және басқа да шектеулі аймақтарға айдап әкететін. Бұл әдіс үңгірдегі суретте жазылған және аймақтың топографиясы суреттің қалай пайда болғанын көрсетеді. Патагонияның Колумбияға дейінгі экономикасы аң аулау мен жинаушылыққа байланысты болды. Археолог Франсиско Мена былай дейді: "Патагонияда орта және соңғы голоцен кезеңінде егіншілік пен мал бағушылықтың пайда болуы мүмкін емес еді". Аргентиналық геодезияшы және археолог Карлос Градин өз жазбаларында бұл аймақтағы барлық тас суреттер оларды жасаған суретшілердің аңшы-жинақшы өмір салтын көрсетеді деп атап өтті. Пинтурас каньоны мен оның айналасындағы аудандар, Орталық биік жазықтың батыс бөлігі мен Анд тауларының далалық көл ортасының далалары мен ормандарымен шектесетін экотонның далалары мен ормандары. Бұл аймақты қоныстанған кезде үңгірдің айналасында уақытша лагерьлер жасалатын, онда үлкен отбасылар немесе тіпті үлкен топтар жиналатын. 1993 жылдан бері осылай. 1995 жылы бұл сайт Аргентинаның Ұлттық антропология және Латын Америкасы ойлау институты (INAPL) бастаған Аргентинаның тас өнерін зерттеудің басты тақырыбы болды. 2018 жылы бұл жер өзінің провинциялық паркіне және Баия Лаура тобындағы басқа жанартаулық тау жыныстарына ие болды. Тау жыныстары шамамен 150 миллион жыл бұрын Юра дәуірінде үлкен Deseado массивінің бөлігі ретінде қалыптасқан. Үңгір мен оны қоршаған үстірттер тау жынысы бетінен дифференциалдық эрозия арқылы қазылып алынған, бұл процестер арқылы әлсіз тау жыныстары ыдырап кетеді, сонда берік тау жыныстарынан құралған құрылымдар қалады. Кіреберіс солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, биіктігі 15,24 м, ені 15,24 м. Cueva de las Manos-тағы өнер Жаңа әлемдегі ең маңызды өнердің бірі және Патагония аймағындағы ең танымал тас өнер. Бұл өнер шамамен б.з.д. 7300-700 жылдар аралығында, Колумбқа дейінгі Оңтүстік Американың архаикалық кезеңінде пайда болған. Ғалымдар Ральф Крейн мен Лиза Флетчердің айтуынша, Манос үңгіріндегі жартастардағы суреттер Оңтүстік Америкадағы ең көне үңгір суреттерінен тұрады. Суретші үңгірдің ішкі бөлігін және айналадағы жарлық беттерін безендіреді. Оны тақырып бойынша үш негізгі топқа бөлуге болады: адамдар, олар жеген жануарлар және адам қолы. суретшінің суретті радиоуглеродпен даталау әдісімен анықтау, сурет салу үшін қолданылатын пигменттерді химиялық талдау, суретшінің стильдік ерекшеліктерін және суретшінің әртүрлі бөліктерінің бір-біріне жабысуын талдау оның түпнұсқалығын растады.

Нысандар

Бұрынғы үңгірдегі шығармалар көбірек натуралистік сипатқа ие болды, олар суретшілердің өмірде қалай көрінетінін жақын қарастырды. Уақыт өте келе суреттер абстрактілірек және нысан бойынша әдеттегі суретке қарағанда өзгеше болды. Сол жақтан 829 және оң жақтан 31 сурет бар. Тас бетінің әртүрлі тереңдігі суретшінің "кенепін" өзгертеді, ал көрерменнің әртүрлі тереңдігі көрерменнің тұрған жеріне байланысты суреттердің көрінуін өзгертеді. Әр түрлі аймақтарда қолтаңбалардың көп мөлшерде үстінен түсуі байқалады. Мақсатына қарамастан, өнер туындысы сол аймақты мекендеген халықтардың ұжымдық әлеуметтік естеліктерінде басты рөл атқарды, ал бұрынғы топтар мыңжылдықтарға созылған әңгіме арқылы кейінгілерге әсер етті. Аңшы-жинақшылардың мәдениетінің маңызды аспектілері сурет тақырыбында, мысалы, гуанаколардың көбею циклдері мен ұжымдық аңшылық. декоративті болып табылады. Алайда Жан Клоттс бұл көзқарасқа қарсы шығып, "осындай мінез-құлықтың болуы мүмкін емес" деп мәлімдеді. Сондай-ақ, бұл шығармалар аңшылық сиқырдың бір бөлігі болған деген болжамдар бар, Алан Торн оларды аң аулауға болатын жануарлардың санына әсер ету үшін жасалуы мүмкін деп болжайды. Қалай болғанда да, көптеген адамдардың бір жерде жиналып, осындай ұзақ уақыт бойы тас суретіне үлес қосуы, қатысушылар үшін үлкен мәдени маңызды немесе кем дегенде пайдалылықты көрсетеді. Қоқыс шығарып, қара түсті қышқыл шығарады. Гипс қолданылды,

Стильдік топтар

Сарапшылар Карлос Градин ұсынған және басқалар бейімдеген және өзгерткен төрт стильдік топқа жіктеді: А, В, В1 және С, сонымен қатар I, II, III және IV Рио Пинтуралар деп аталады. Бұл әсіресе осы бұзылыстарды суреттердің топографиялық орналасуын бейнелеу үшін, мысалы, ойыстарды бейнелеуде қолданылады. Бұл сериялар негізінен ақ және қызыл түстен тұратын A1 (Ochre сериясы); негізінен қара, бірақ кейбір қара қызыл түсті бар A2 (Қара сериясы); негізінен қызыл түсті қамтитын A3 (Қызыл сериясы); A4 (Қызыл қызыл / қара қызыл сериясы), қызыл қызыл және қара қызыл түсті пайдаланады; және A5 (Ақ / сары сериясы), негізінен ақ түсті пайдаланады, бірақ сары қызыл түсті қосады. Black сериясы бірнеше көркемдік жаңалықтарды енгізді, олар кейінгі көркемдік стильдерге көшірілді. А стильдік тобы б.з.д. 4770-4675 жылдары болған Гудзон жанартауының H1 атылуы кезінде аяқталды. Бұл стильдік топтың аяқталуына осы атылу себеп болған болуы мүмкін.