Кіріспе

Абат Манн (22 маусым 1735 - 23 ақпан 1809) – ағылшын табиғатты зерттеуші, тарихшы және картузиандық монах.

Білім

Манн Йоркширде дүниеге келген. Оның білімі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол жастық шағында теистік идеяларды сіңірген сияқты. Ол 1754 жыл шамасында Англиядан кетіп, Парижге барды. Мұнда Боссуэдің "Жалпы тарих туралы әңгімелер" атты еңбегін оқығаннан кейін оған терең әсер етті, ал 1756 жылы Париж архиепискобы оны католик дініне қабылдады.

Діни және әдеби өмір

Сол жылы Франция мен Англия арасында соғыс басталғанда, ол Испанияға барып, драгун полкіне жазылды, сосын Барселона әскери академиясында оқыды. Бірақ ол әскери мансапты қысқа уақыттан кейін тастап, Бельгияға кетіп, сол кездегі тәртіптің жалғыз ағылшын мекені – Ниупорттағы картузиан монастырына кірді. Орденге қабылданғаннан кейін ол ғылыми зерттеулермен айналысты, ал «Ньютон принциптері бойынша аспан денелерінің қозғалысының физикалық себептері туралы теория» атты еңбегі оған Брюссельдің Императорлық академиясына мүше болуға мүмкіндік берді. 1764 жылы ол монастырь преоры болды, бірақ он үш жыл өткен соң, секуляризация туралы паптың жарлығын және игілікке ие болу құқығын алғаннан кейін орденнен шықты.

Зерттеулер

Ол Брюссельде тұрып, Нотр-Дам де Кортрей шіркеуінің пребендісі болды. 1787 жылы ол Брюссель академиясының тұрақты хатшысы болып сайланды және оның басшылығымен көптеген метеорологиялық байқаулар жүргізді. 1794 жылы француздардың шапқыны оны Бельгиядан кетуге мәжбүр етті. Германия мен Англияда саяхаттағаннан кейін ол ақыры Прагада қоныстанды, онда өмірінің соңына дейін әдеби еңбектерін жалғастырды. Манн жақсы оқыған, еңбекқор студент және жан-жақты жазушы болды. Ол император Иосиф II ұсынған Антверпен епископтығынан бас тартты, себебі сүйікті оқуларынан айырылуды қаламады. 1788 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.