Кіріспе

Су банкеті – әр түрлі сорпалар, соустар және шырындарда пісірілген сегіз суық және 16 ыстық тағамнан тұратын қытайлық тағамдар жиынтығы. Ол Хэнань провинциясында орналасқан бұрынғы қытай астанасы Лоянның "Үш кереметінің" бірі болып саналады, оның ішінде пион гүлі мен Лунмэнь үңгірлері де бар. Оның тарихы 1000 жылдан астам, және Лоян тұрғындары маңызды қонақтарды күту үшін немесе маңызды мерекелерде Су банкетін жиі ұсынады.

Тарих

Су банкеті – Хэнань асханасының бір саласы және Суй әулеті заманынан бері бар. Кейде бұл тағамдар Чжоу әулетін қайта құрғанда императорлық билікке келген Ву Цзетянның өмірін бейнелеу үшін жасалғаны айтылады, сондай-ақ ол Тан әулетінің Юань Тяньянға тиесілі деп есептеледі. Осы оқиғаға сілтеме жасалғанда, ол "Ву императрицасының банкеті" деп аталады. Ән әулеті кезінде бұл "Люоян банкеті" деп танылған. Бұл, әсіресе, құрғақ климаты, таулы ландшафты және жеміс-жидектердің аздығы бар Луоян қаласына өте қолайлы, себебі сорпалы тағамдар тартымды нұсқа болып табылады. Онда көкөністер мен еттен жасалған, суық және ыстық тағамдар, сондай-ақ әртүрлі дәмдер бар. Барлығы 24 тағамнан тұрады. Әр тағам табақ емес, жеке ыдысқа беріледі, ал атын тегін түсіндірудің тағы бір себебі – тамақтандырушыларға тағамдарды ағын су сияқты белгілі бір ретпен ұсыну. Біріншіден, басқа сусындармен бірге сегіз суық тағам ұсынылады. Содан кейін, 16 ыстық тағам түрлі өлшемдегі, астыңғы жағы көк түсті глазурь жағылған ыдыстарда беріледі. Олар бес кезеңге бөлінеді: төрт кезеңде үштен бір дәмді тағамдар, ал соңғы кезеңде төрт тағам ұсынылады. Алғашқы төрт кезеңде "үлкен тағам" және оған қоса екі "кішкентай тағам" қосымша болады. Бұл "ұлдарымен бірге император сарайына бару" деп аталады. Бірінші кезеңнің "үлкен тағамы" – бұл шалқанның кесілген түрінен жасалған тағам, ол қарлығаш ұясының сорпасының дәмін еске түсіреді және "Қарлығаш тағамы" деп аталады. Төртінші "үлкен тағам" – тәтті көкөністер немесе сорпа. Соңғы төрт тағамның барлығы – сорпа, оның ішінде қышқыл көкөністі жұмыртқа сорпасы, "қоштасу тағамы".

"Құйрықпен жасалған тағам" аңызы

"Қарлығаш табағы" – бірінші ыстық тағам. У Цзэтянь Луоян қаласында болғанда, Дунгуаньде ондаған килограмм салмақтағы алып репа өскен. Шарбаздар оны керемет деп санап, императрицаға сыйлаған. У, той-думандардан жалыққан болатын, репадан қандай тағамдар жасауға болатынын білгісі келді. Императорлық аспаздар оны зерттеп, кесілген репаны крахмалмен араластырып, сорпаға салып пісіруге шешім қабылдады. Императрица қарлығаш ұясының дәміне ұқсас дәмге қатты риза болды, мақтап, осы атты берді. 1973 жылдың қазан айында премьер-министр Чжоу Эньлай Канада премьер-министрімен бірге Луоянға сапар жасады. Аспаз шеберлері Ван Чаншэн мен Ли Дасюн "Қарлығаш табағын" дайындады, екі басшы оны екі рет тапсырды. Тағамда оюланған піон болғандықтан, премьер Чжоу: "Луоян пионы әлемдегі ең жақсы пион. Ол тіпті осы тағамдардың ішінде де өседі. Оған "Пионды қарлығаш табағы" деген ат қою керек" деді. Содан бері осы ат қолданылып келеді.