Кіріспе
С X С хемокин рецепторларының 4- түрі (CXCR 4) деп те аталатын белок, сонымен қатар фузин немесе CD184 (дифференциация 184) деп те аталады. Белсенді CXC хемокин рецепторы болып табылады.
C X C chemokine receptor type 4 (CXCR 4) also known as fusin or CD184 (cluster of differentiation 184) is a protein that in humans is encoded by the CXCR4 gene. The protein is a CXC chemokine receptor.
Функция
CXCR 4 - бұл альфа- хемокин рецепторы, лимфоциттер үшін күшті хемотаксикалық белсенділігі бар молекула - стромальдық 1- факторға (СДФ 1, сондай- ақ CXCL12 деп аталады) тән. CXCR4 - ХИВ CD4+ Т- клеткаларын жұқтыратын бірнеше хемокиндік корецепторлардың бірі. CXCR4 қолданатын ВИЧ- дің изоляттары дәстүрлі түрде Т- клеткалы тропикалық изоляттар деп аталады. Әдетте бұл вирустар жұқпалы аурудың соң кезеңінде анықталады. КСКР4 вирусының ВИЧ- ге қарсы күресу кезінде пайда болуы иммунодефициттің салдарынан немесе себептері болып табылатыны белгісіз. CXCR4 имплантация терезесінде эндометрийдегі табиғи және гормондық алмастыру терапиясының циклдерінде жоғары реттеледі, адам бластоцистінің қатысуымен CXCR4 рецепторларының беткі поляризациясын тудырады, бұл рецептордың адам имплантациясының адгезиялық фазасына қатысы бар екендігін көрсетеді. CXCR4 лиганды SDF 1 гематопоэтикалық дің клеткаларының сүйек кемігіне жетуінде және гематопоэтикалық дің клеткаларының тыныш болуында маңызды екені белгілі. Сондай- ақ, CXCR4 сигнализациясы CD20 экспрессиясын В клеткаларында реттейтіндігі дәлелденді. Жақында ғана SDF 1 және CXCR4 лиганд рецепторларының жұптары бір-біріне жақын деп саналды (басқа хемокиндар бір-біріне жақын емес, бірнеше түрлі хемокин рецепторларын қолдануға бейім). Соңғы деректерде убиквитиннің сонымен қатар CXCR4 табиғи лиганды екені дәлелденген. Убиквитин - эукариоттық жасушаларда жоғары сақталатын шағын (76 аминқышқыл) ақуыз. Ол барлық жерде кездесетін белоктарды убиквитин протеазомалық жүйесі арқылы ыдырау үшін мақсат етудегі ішкі жасушалық рөлімен танымал. Көптеген жануарлар үлгілеріндегі дәлелдер убиквитиннің қабынуға қарсы иммундық модулятор және қабынуға қарсы зақымдануға байланысты молекулалық модель молекулаларының эндогендік қарсыласы екенін көрсетеді. Бұл өзара әрекеттесу CXCR4 медиацияланған сигналды жолдар арқылы болуы мүмкін деп болжанады. MIF - CXCR4 қосымша лиганды. CXCR4 эмбриогенез және ересек өмір кезінде жаңа пайда болған нейрондарда кездеседі, онда ол нейрондық бағыт-бағдарда рөл атқарады. Нейрондар жетіле келе рецептордың деңгейі төмендейді. CXCR4 мутант тышқандардың нейрондарының таралуы ауытқулы. Бұл эпилепсия сияқты ауруларға байланысты. CXCR4 димеризациясы динамикалық және концентрациямен бірге артады.
Клиникалық маңызы
CXCR4 рецепторын бұзатын дәрілер гематопоэтикалық дің жасушаларын перифериялық қан дің жасушалары ретінде қан ағынына "қозғауға" қабілетті. Перифериялық қанның түбірлі жасушаларын мобилизациялау гематопоэтикалық түбірлі жасушаларды трансплантациялауда өте маңызды (хирургиялық жолмен алынған сүйек жібін трансплантациялаудың соңғы баламасы ретінде) және қазіргі уақытта G CSF сияқты дәрі-дәрмектерді қолдану арқылы жүзеге асырылады. G CSF - нейтрофильдердің (адамда жиі кездесетін ақ қан клеткаларының бір түрі) өсу факторы, ол нейтрофильдерден алынған протеазалардың, мысалы, сүйек кемігінде протеолитикалық деградацияға әкелетін нейтрофильдік эластазаның белсенділігін арттыра отырып әрекет етуі мүмкін. Plerixafor (AMD3100) - CXCR4 рецепторын тікелей бұзатын, клиникалық қолдану үшін бекітілген препарат. Бұл жануарлар мен адамдар зерттеулерінде гематопоэтикалық дің жасушаларының жұмылдырылуын өте тиімді индукциялайды. Адамдарда жүргізілген шағын клиникалық сынақта фукоиданды (қоңыр балдырлар экстракты) қабылдаудың қауіпсіздігі мен тиімділігін бағалау үшін 12 күн бойы ауызға 75% w/ w мөлшерінде 3 г суайылған фукоидан CD34+CXCR4+ үлесін 45- ден 90% - ға дейін және сарысудағы SDF 1 деңгейін арттырды, бұл CD34+ клеткаларының SDF 1/ CXCR4 ось арқылы бағытталуы / жұмылдырылуында пайдалы болуы мүмкін. Бұл WHIM синдромымен байланысты. Жуырда В- клеткалы қатерлі ісігі - Вальденстрем макроглобулинемиясы бар науқастарда CXCR4 - те WHIM- іспетті мутациялар анықталды. CXCR4 WHIM мутацияларының болуы Вальденстрем макроглобулинемиясы бар науқастарда ибрутинибке клиникалық резистенттілікке байланысты. CXCR4 экспрессиясы көптеген сау тіндерде аз немесе мүлдем жоқ болса да, оның 23 астам қатерлі ісіктің түрлерінде, соның ішінде сүт безі қатерлі ісігі, жұмыртқа безі қатерлі ісігі, меланома және простата қатерлі ісігі түрлерінде экспрессияға ұшырағаны дәлелденді. Бұл рецептордың қатерлі ісік жасушаларындағы экспрессиясы CXCL12- нің жоғары концентрациясын құрайтын өкпе, бауыр және сүйек майы сияқты тіндерге метастаздар жасауға байланысты. Алайда, SDF1/ CXCL12- ні CXCR4- мен бірге ісік жасушалары да экспрессиялайтын сүт безі қатерлі ісігінде CXCL12 экспрессиясы аурусыз (метастазсыз) өмір сүрумен оң байланысты. CXCL12 (өте көп) экспрессияланатын қатерлі ісіктер метастаздың мақсатты тіндерінен шығарылатын CXCL12 градиентін сезінбеуі мүмкін, өйткені рецептор, CXCR4, автокриндік жолмен өндірілетін лигандпен қаныққан. Бұл байқауға тағы бір түсіндірме ретінде CXCL12 (және CCL2) ісікті тудырушы нейтрофильдерді жұтып, өкпедегі ісіктік жасушалардың себуіне кедергі келтіретін қабілетін көрсететін зерттеуді қарастырамыз.
Дәріге әсер ету
ТГК- нің созылмалы әсері резус макакаларда T лимфоциттерінің CXCR4 экспрессиясын CD4+ және CD8+ T лимфоциттерінде арттырады. BCR сигнализациясының ингибиторлары CXCR4 жолдарына және CD20 экспрессиясына әсер ететіндігі дәлелденді.
Өзара әрекеттесулер
CXCR4 USP14- мен өзара әрекеттеседі.