Кіріспе
Роман Имре Кертесінің өлімсіз романы (Sorstalanság, ) - 2002 жылғы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының иегері Имре Кертесінің 1960-1973 жылдар аралығында жазылған және алғаш рет 1975 жылы жарық көрген романы. Роман 14 жасар венгр еврейінің Аушвиц пен Бухенвальд концентрациялық лагерьлеріндегі тәжірибесі туралы жартылай автобиографиялық әңгіме. Кітап - бұл трилогияның бірінші бөлігі, ол A kudarc ("Fiasco") және Kaddis a meg nem született gyermekért ("Тұмылға келмеген балаға арналған қадис") жалғасады. Кертес 2002 жылы "тарихтың қатыгездікке қарсы адамның әлсіз тәжірибесін қолдаған шығармасы үшін" әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығын алды. Кітапты алғаш рет 1992 жылы Кристофер С. Уилсон мен Катарина М. Уилсон ағылшын тіліне Fateless (and) деп аударған, ал 2004 жылы Тим Уилкинсонның екінші аудармасы Fatelessness деген атпен жарық көрді. Ұлыбританиялық басылымда Уилкинсонның аудармасы "Қияметсіз" деген атауды сақтады.
Fateless or Fatelessness (Sorstalanság, ) is a novel by Imre Kertész, winner of the 2002 Nobel Prize for literature, written between 1960 and 1973 and first published in 1975. The novel is a semi autobiographical story about a 14 year old Hungarian Jew's experiences in the Auschwitz and Buchenwald concentration camps. The book is the first part of a trilogy, which continues in A kudarc ("Fiasco" ) and Kaddis a meg nem született gyermekért ("Kaddish for an Unborn Child" ). Kertész won the Nobel Prize for Literature in 2002, "for writing that upholds the fragile experience of the individual against the barbaric arbitrariness of history". The book was first translated into English by Christopher C. Wilson and Katharina M. Wilson in 1992 as Fateless ( and ), while in 2004 a second translation by Tim Wilkinson appeared under the title Fatelessness. In the UK edition, Wilkinson's translation retained the title Fatelessness .
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман Будапештте тұратын жас венгр жігіті Гьёрги "Гюри" Ковес туралы. Кітаптың басында Гьёргидің әкесі еңбекпен қамту лагеріне жіберіледі. Көп ұзамай Георгий жұмыс қағаздарын алады және еврейлер ауданынан тыс жерде жұмыс істеуге барады. Бір күні еврейлер еврейлер кварталынан шығатын автобустардан түсіріліп, сусыз пойызбен Аушвицке жіберіледі. Ол жерге жеткен соң, Жүгірім жасы туралы өтірік айтады, өз өмірін өзі де білмей құтқарады, бізге лагерьдегі өмір мен оның жағдайы туралы айтады. Ақырында ол Бухенвальдқа жіберіледі және концлагердегі өмірін сипаттап, ақырында Зейцтегі басқа лагерьге жіберіледі. Гьёрги ауырып, өлімге жақындап қалған, бірақ аман қалып, соғыс аяқталғанға дейін концлагердегі ауруханаға жіберіледі. Будапештке оралғанда, ол лагерьлерге жіберілмеген және жақында ғана қорқынышты әділетсіздік пен азаптылық туралы естій бастаған адамдармен кездеседі.
Фильмдер
2005 жылы режиссер Лайош Колтайдың Венгрияда түсірген фильм нұсқасы, сценарийін Имре Кертес жазды, Марселл Наги басты рөлде. Сондай-ақ, британдық актер Дэниел Крейг американдық армия сержанты ретінде камео ойнайды.