Кіріспе

Раджабай мұнарасы – Үндістанның Мумбаи қаласындағы сағат мұнарасы. Ол Мумбай университетінің Форт кампусының ішінде орналасқан. Мұнараның биіктігі 85 метр (280 фут немесе 25 қабат). Мұнара 2018 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Мумбайдың Виктория және Арт-деко кешенінің бір бөлігі.

Тарих

Раджабай сағат мұнарасын ағылшын сәулетшісі сэр Джордж Гилберт Скотт жобалаған. Ол оны Лондонның Биг-Бен мұнарасына ұқсатып салған. Іргетасы 1869 жылдың 1 наурызында қаланды, ал құрылысы 1878 жылдың қараша айында аяқталды. Құрылыстың жалпы құны 550 000 рупийді құрады, ол сол кезде үлкен сома болатын. Құрылыстың жалпы құнының бір бөлігін Бомбей қор биржасын құрған бай брокер Премчанд Ройчанд Джайн, мұнараны анасы Раджабайдың есімімен атау шартымен сыйлады. Премчанд Ройчандтың анасы соқыр болған және джайнизм дінінің берілген жақтасы болғандықтан, ол кешкі асын күн батқанға дейін жеуге тиіс еді. Аңызға сүйенсек, мұнараның кешкі сағаты оған ешкімнің көмегінсіз уақытты білуге көмектескен. Өз-өзіне қол жұмсауға талпынғандардың жиі келетін орны болғаннан кейін мұнара көпшілікке жабылды.

Құрылымы

Мұнара венециялық және готикалық стильдердің үйлесімінде салынған. Ол жергілікті қолданылатын сары түсті Курла тасынан тұрғызылған. Мұнарада қаладағы ең әдемі витражды терезелердің бірі орналасқан. Бірінші қабатта екі бүйір бөлме бар, олардың әрқайсысы… Мұнара көлікке арналған шатыр құрайды, ал мұнараның көлік шатырынан жоғары спиральді баспалдақ вестибюлі орналасқан. Мұнараның бірінші деңгейінің галереясына дейінгі бөлігі төртбұрышты, ал биіктігі жерден 68 фут (21 метр). Бұл жерден формасы сегізбұрышқа өтеді және галереядан мұнараның жоғарғы жағына дейінгі биіктігі 118 фут (36 метр), ал үшінші бөлігінен жоғарғы тік тұғырға дейінгі биіктігі 94 фут (29 метр), соның нәтижесінде жалпы биіктігі 280 фут (85 метр) құрайды. Өз кезінде бұл Мумбаи қаласындағы ең биік құрылыс болды.

Шымшықтар

XIX ғасырда "Үйге! Сүйікті үй!" және "Гендел симфониясы" әндерін, барлығы он алты ән ішінен, күніне төрт рет ауыстырып орындаған. Қазіргі кезде ол әр 15 минут сайын бір ғана ән орындайды.

Қалпына келтіру

2013 жылдың қазан айынан 2015 жылдың 11 мамырына дейін мұнара Анита Гарваре (Мұрагерлік қоғам), Ражан Веллукар (Мумбай университетінің вице-канцлері) және Н Чандрасекар (Тата Консалтингтік Қызметтерінің бас директоры) қадағалауымен қайта жаңартылу жұмыстарынан өтті. 2015 жылдың наурыз айында жөндеуден кейін қайта ашылды.

2018 жылы ЮНЕСКО кітапхана мен Раджабай сағат мұнарасын Азия-Тынық мұхиты аймағындағы мәдени мұраны сақтау жөніндегі ЮНЕСКО сыйлығымен марапаттады.