Робби Франсевич: Жаңазеландиялық автокөлік спортының шебері

Кіріспе

Жаңа Зеландиялық жарыс жүргізушісі (1941 жылы туған)

Роберт Джеймс Франсвик (18 қыркүйек 1941 жылы Ауклендте, Жаңа Зеландияда туған) – зейнеткерлікке шыққан жарыс жүргізуші, 1970-ші және 1980-ші жылдары Жаңа Зеландия мен Австралияда белгілі болды. Оның ең маңызды жеңістері 1985 жылы Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласында өткен Веллингтон 500 көше жарысында Volvo 240T көлігімен және 1986 жылы 240T көлігімен Австралияның туристік автомобильдер чемпионатында жеңіске жеткені болды. Франсвик 1986 жылғы АТКК-де жеңіске жеткен тұңғыш және жалғыз Австралия азаматы емес жүргізуші.

Мансап

Робби Франсвик өзінің автожарыстар мансабын 1966 жылы бастады, ол және оның командасы "Colour Me Gone" Custaxie-ді жобалап, жасап шығарды. Осы машинада ол жиырма жарыста жеңіске жетті және 1967 жылы Жаңа Зеландияның салондық автомобильдер чемпионатында күміс жүлде алды. 1970 жылдары Франсвик Формула 5000 жарыстарында тұрақты қатысушы болды, Тасман сериясы мен Rothmans International Series-інде де жарысты. 1983 жылы Робби Франсвик Жаңа Зеландияда өткен Benson & Hedges турнирлік автомобильдер сериясының жеңімпазы атанды. 1985 жылғы Веллингтон 500 жарысынан кейін, Франсвик, Оклендте тұрып, 1985 жылғы Австралияның Туринг Кар Чемпионатында Volvo 240T көлігін жүргізіп, достасы Марк Петч үшін жарысты. NZ сериясында көрсеткен жылдамдығына және Volvo-ның Еуропалық Туринг Автомобиль Чемпионатында жарыстарда жеңіске жеткеніне қарамастан, Франсвик ATCC-нің үшінші кезеңінде Симмонс Плейнсте (Тасмания) Питер Брок, Дик Джонсон және Джим Ричардс сияқты белгілі жүргізушілерді озастырып жеңіске жетті. Чемпионатта Ричардстан басқа, Франсвик көп рет жеңіске жеткен жалғыз жүргізуші болды (Ричардс – 7, Франсвик – 2, Брок – 1). ATCC-ден кейін, Франсвик ұсынғаннан кейін Марк Петч 1984 және 1985 жылғы Австралияның жүргізушілер чемпионы Джон Боуді 1985 жылғы Мельбурндағы Сандаун қаласында өткен Castrol 500 жарысында Франсвикпен бірге жарысуға шақырды. Жарыс барысында көрсеткен күшінен кейін, автомобиль питс-стопқа кіре бергенде дифференциалы істен шығып, жарысты аяқтады (көлік артқы дөңгелектері жерден көтерілген күйде домкратпен питс-лейнге итерілді). 1986 жылы Франсвик ATCC-ні жеңіп алған алғашқы Жаңа Зеландиялық резидент болды, бұл серияны жеңген екінші жаңа зеландиялық (1985 жылы Джим Ричардстан кейін) және Volvo үшін осы күнге дейін жалғыз сериялық жеңіс болды. Франсвик маусымның алғашқы екі жарысында Амару Паркте және Симмонс Плейнсте жеңіске жетті, Сандаунда Джордж Фьюридің Nissan Skyline-іне екінші орын алды, ал жарыс соңында көшбасшы Питер Брок өзінің Holden Commodore-ының қозғалтқышын үргеннен кейін Аделаидада тағы да жеңіске жетті. Бұл сериядағы оның соңғы жеңісі болды және бұл Марк Петч Моторспорт Volvo Австралияға сатылғаннан кейін Volvo дилерлік командасын құру үшін Джон Шепардты команда басшысы етіп тағайындаумен сәйкес келді. Volvo жылдамдығы Nissan турбо машиналарынң жылдамдығына жете алмады және жаңадан салынған 240T маусым ортасында пайда болғанына қарамастан, Франсвик квалификацияда Боуден баяу болды, бірақ чемпионатта Фьюриден бес ұпаймен ғана басып озуға жеткілікті ұпай жинады. ATCC-ден кейін Франсвик Шепардтың команданы басқаруына риза болған жоқ, ал Шепард Франсвикке риза болған жоқ. Робби чемпионатта жеңіске жеткеніне қуанды, бірақ ол жеңіске алдыңғы қатардан шығуды қалады және чемпионаттың соңғы бөлігінде мәжбүр болғандай ұпай жинау оның жарқын, шабуылға толы стиліне сай келмеді. Франсвик пен Шепард арасындағы шиеленіс 1986 жылғы Сандаун 500 жарысында күрт өршіді. Volvo-мен бірге жарысуға тиіс Kiwi Graham McRae машинасы жаттығуларда немесе квалификацияда жарыспағандықтан, Франсвик машинаны жарыстан бас тартты, өйткені ол (және команданың екінші машинасы да осындай жағдайда болды) бәсекеге қабілетті емес деп сенді. Джон Боу / Альфредо Костанцо Volvo финиш сызығына жетпесе де, оның ең жылдам жарыс айналымы Джордж Фьюри мен Гленн Сетонның жеңімпаз Nissan Skyline-імен бірдей болды. Автомобильді жүргізуден бас тартып, жарыс күні жиналған БАҚ-қа жағдай туралы берген түсініктемелерінен кейін, Франсвик 1986 жылдың 15 қыркүйегінде, Сандаун 500 жарысынан кейін Volvo дилерлік командасынан босатылды.

Robbie Francevic started his motor racing career in 1966 when he and his team designed and built the "Colour Me Gone" Custaxie in which he won twenty races and the 1967 New Zealand Saloon Car Championship. During the 1970s Francevic was also a regular competitor in Formula 5000 racing, racing in the Tasman Series as well as the Rothmans International Series. Robbie Francevic was the winner of the 1983 Benson & Hedges touring car series in NZ. Following the 1985 Wellington 500, Francevic, while still living in Auckland, contested the 1985 Australian Touring Car Championship driving the Volvo 240T for owner and friend Mark Petch. Despite the speed he had shown in the NZ series, and that the Volvo's were winning races in the European Touring Car Championship, Francevic shocked the established stars Peter Brock, Dick Johnson and Jim Richards by winning the third round of the ATCC at Symmons Plains in Tasmania before going on to dominate the final round at Oran Park in Sydney. Other than Richards, Francevic was the only multiple race winner in the championship (Richards won 7, Francevic 2 and Brock one). Following the ATCC, and on Francevic's suggestion, Mark Petch recruited 1984 and 1985 Australian Drivers' Champion John Bowe to partner Francevic in the 1985 Castrol 500 at Sandown in Melbourne. After a strong showing, the car finished its race with Bowe at the wheel at the entrance to the pits with a seized diff (the car was pushed into pitlane with a jack holding the rear tyres off the ground). In 1986 Francevic became the first New Zealand resident to win the ATCC, becoming the second New Zealander (after Jim Richards in 1985) to win the series, and recording the only series win to date for Volvo. Francevic won the first two races of the season at Amaroo Park and Symmons Plains, finished second at Sandown to the Nissan Skyline of George Fury, and won again at Adelaide after runaway leader Peter Brock blew the engine in his Holden Commodore late in the race. This would prove to be his last win for the series and coincided with new team management, former Holden Dealer Team boss from the late 1970s John Shepherd was put in charge of the team following the sale of the team by Mark Petch Motorsport to Volvo Australia to form the Volvo Dealer Team. The Volvo was overtaken in speed by the Nissan turbo's and despite a newly built 240T appearing mid season, Francevic was often slower than Bowe in qualifying but still scored enough points to win the championship from Fury by just five points. Following the ATCC, Francevic wasn't happy with Shepherd's management of the team, nor was Shepherd happy with Francevic. Robbie was happy to have won the championship, but wanted to win from the front and driving for points like he was forced to over the latter part of the championship didn't suit his flamboyant, hard charging style. Tensions between Francevic and Shepherd came to a head at the 1986 Sandown 500. With the Volvo he was to drive with fellow Kiwi Graham McRae not having run in practice or qualifying due to the late build time, Francevic refused to race the car believing it (and the team's second car which was in the same situation) would not be competitive. While the John Bowe / Alfredo Costanzo Volvo failed to finish, its fastest race lap was identical to the winning Nissan Skyline of George Fury and Glenn Seton. Following his refusal to drive the car and his comments to the assembled media about the situation on the morning of the race, Francevic was fired from the Volvo Dealer Team on 15 September 1986, the day after the Sandown 500.

Батурст 1000

1985 жылы Батерст 1000 жарысында Франсвич Джон Боумен бірге «Вольво» көлігімен жарысып, бесінші орынды иеленді. «Харди Геройс» топ-10 жарысында поул-позицияға талаптанған әрекеті, екінші рет трассада дөңгелегінің жарылуына байланысты сәтсіз аяқталды, ал бірінші рет көрсеткен нәтижесін жақсартуға тырысқанда қиындыққа тап болды. Өте жылдам көлік және мықты экипаж (Франсвич сияқты, Маунт Панорамаға алғаш рет келген Боу, Кивидің көрсеткен уақытына тең келді, ал Франсвичтің біліктілік шиналарында көрсеткен жылдам уақыты кеш жарыста тіркелді), жарысқа дейін фавориттердің бірі саналды, «Том Уолкиншоу Жарыс» командасының «Ягуар XJS» көлігімен бірге, себебі турбокомпрессорлы «Вольво» V12 қозғалтқышымен жұмыс істейтін «Ягуарлардың» жылдамдығымен теңесе алатын жалғыз көлік деп есептелді. Жарыстың басында Франсвич екінші орында тұрды, ал көшбасшы Том Уолкиншоу болды, бірақ генератор диодының істен шығуы оларды көптеген айналымдарға қалып қойды. Көлік 122-ші айналымда жанармай таусылып, Mountain Straight жолында тоқтады. 1986 жылы ATCC жарысын жеңіп, «Вольво Дилерлер Тобымен» болған даулы жағдайдан кейін, Франсвич Энди Роуздың бұрынғы Британдық Туристік Автомобиль Чемпионатында (BTCC) жеңімпаз болған «Ford Sierra XR4Ti» көлігін, бұрынғы «Вольво» командасының иесі Марк Петч үшін 1986 жылы Батерст 1000 жарысында Лео Леонардпен бірге жарыстырды, бірақ үлкен табысқа жете алмады. Франсвич турбо «Ford» жарыста поул-позицияны иеленетінін болжады, бірақ киви экипажы 2:23.05 уақытпен 21-ші орынды ғана иеленді. Бұл уақыт Гари Скотттың «Nissan Skyline» көлігімен көрсеткен поул-позиция уақытынан 5,89 секундқа қалып қойды және біліктілікте уақытша поул-позицияны иеленген Аллан Грайстың «Commodore» көлігінен 6,89 секундқа баяу болды. Франсвич бұл батыл мәлімдемесін Eggenberger Motorsport командасымен Еуропада өткен FIA Туристік Автомобиль Чемпионатында 2,3 литрлік турбокомпрессорлы «Sierra» көліктерінің көрсеткен жылдамдығынан және Rouse осы көлікпен 1985 жылғы BTCC жарысын жеңгенінен кейін жасады. 1987 жылдың көп бөлігін жарыссыз өткізгеннен кейін, Франсвичті Франк Гарднер Sandown 500 және Bathurst 1000 жарыстарында JPS Team BMW M3 көліктерін жүргізуге шақырды, бұл 1987 жылы Дүниежүзілік Туристік Автомобиль Чемпионатының кезеңіне айналды. Команданың қозғалтқыш құрастырушысы және жүргізушісі Людвиг Финаурмен бірге Франсвич Sandown жарысында бесінші орынды иеленді, ал Батерстте үздік нәтижесін көрсетіп, жалпы есепте алтыншы орынды және класында екінші орынды иеленді. Жарыс кезінде Батерстке кешке қарай жаңбыр жауып, Франсвич тұманға толы алдыңғы әйнектен көре алмағандықтан, пит-лейнге кіргенде кездейсоқ түрде пит-лейн маршалын басып кетті, бірақ ешкім зардап шекпеді. Маршал оқиғаға байланысты жарыс төрешілеріне ресми шағым түсірді, бірақ жағдайға байланысты ешқандай шара қабылданбады. 1988 жылы Франсвич және ұзақ жылдар бойы қолдау көрсеткен Марк Петч Батыс Германиядағы Уолтер Вольф Ресингтен 1988 жылғы Австралияның Туристік Автомобиль Чемпионатында жарысу үшін «Ford Sierra RS500» көлігін алды, бірақ тек бір жарысқа (Винтондағы 3-тур) қатысып, Аделаидадағы 5-турдың жаттығуларынан бұрын дисквалификацияланды. «Sierra» көлігіндегі заңсыз құрастыру бөліктеріне байланысты чемпионаттан шығарылды және көлікті жақсартуға бағытталған күш-жігері сәтсіз аяқталды (Вольф жарыс командасы «Sierra» көлігін Еуропалық Туристік Автомобиль Чемпионатының (ETCC) стандарттары бойынша құрастырған, бұл Австралия Моторспорт Конфедерациясының (CAMS) Австралиядағы қағидаларын еркін түсіндіруді қамтыған). Франсвич сол кезде CAMS оны чемпионаттан шығаруға тырысып жатыр және оның демеушілік келісімдері тек жарысқа қатысқан жағдайда ғана жарамды екенін мәлімдеді. Жарысқа қатыспағандықтан, команда өзінің негізгі демеушісінен айырылып, жаңасын табуға мәжбүр болды. Содан кейін команда жаңа «Sierra» және Жаңа Зеландияның кондитерлік компаниясы Уиттакердің жаңа бас демеушісімен 1988 жылғы Батерст 1000 жарысына қатысты, онда ол Вольф жарыс командасының жетекші жүргізушісі және 1985 жылғы Батерст жеңімпазы Армин Ханнемен бірікті. Жатығу кезіндегі екі қозғалтқыш ақаулығы оларды 14-ші орынға ғана иеленді, ал қызудан кейін жарысты 103-ші айналымда аяқтады, ал 70-нен астам айналым бойы топ үштің ішінде жақсы көрсеткен. 1989 жылғы ATCC кезінде «Sierra» көлігінде бірнеше рет сынақ жүргізгеннен кейін, Франсвич 1985 жылғы ETCC чемпионы Джанфранко Бранкателлимен 1989 жылғы Батерст 1000 жарысында Петчке тиесілі «Sierra» көлігінде бірікті. Көлік 15-ші орынға ие болды, бірақ Франсвич 14-ші айналымда таудың үстінен өтетін кезінде Бранкателлидің астынан оң жақ алдыңғы дөңгелегі түсіп қалғандықтан жарысқа қатыса алмады. Көлікті жарты айналымнан астам уақыт бойы пит-шоуға қайтару көліктің осіне және алдыңғы аспасына үлкен зақым келтірді. Оның Маунт Панорамадағы соңғы қатысуы 1990 жылы Багналлдың «Sierra RS500» көлігінде киви жарыскері Эндрю Багналлмен болды. Багналл көлікті 17-ші орынға иеленді және жұп күні бойы жақсы көрсетіп, көптеген үлкен бюджеттік командалардың аяқтамаған немесе бәсекеден шығып қалған жарыста жалпы есепте жетінші орынды иеленді.

At the 1985 Bathurst 1000, Francevic teamed with John Bowe in the Volvo and qualified fifth, his attempt at pole position in the Hardies Heroes top 10 run off was thwarted by a flat tyre on his second run while trying to improve on his first run. With a very quick car and a strong diver pairing (Bowe, who like Francevic was on his first visit to Mount Panorama, was matching the Kiwi's times and it was only a late charge on qualifying tyres that saw Francevic post the quicker time), the pair considered one of the pre race favourites along with the Tom Walkinshaw Racing Jaguar XJS', as it was thought the turbocharged Volvo was the only car capable of matching the speed of the V12 powered Jaguars. After a strong early showing in the race in which Francevic had held second for some time behind early leader Tom Walkinshaw, a failed alternator diode put them many laps down. The car finally retired on lap 122 when it ran out of fuel on the run up Mountain Straight. After winning the 1986 ATCC and his much publicised falling out with the Volvo Dealer Team, Francevic drove Andy Rouse's former British Touring Car Championship (BTCC) winning Ford Sierra XR4Ti for former Volvo team owner Mark Petch to little success in the 1986 Bathurst 1000 with fellow Kiwi Leo Leonard, the car suffering terminal electrical problems on lap 26. Rather boldly, Francevic publicly predicted the turbo Ford would take pole position for the race, but the Kiwi pairing could only manage 21st on the grid with a time of 2:23.05 after a troubled practice and qualifying trying to get the car to run properly (despite the car being almost trouble free in pre race testing). The time was 5.89 seconds behind the pole winning time set by Gary Scott's Nissan Skyline, and was 6.89 seconds slower than the Commodore of Allan Grice who set provisional pole time in qualifying. Francevic made his bold claim after the speed that the 2.3 litre turbocharged Sierras had shown in the FIA Touring Car Championship in Europe raced by Eggenberger Motorsport, and by the fact that Rouse had used the car to win the 1985 BTCC. After sitting out most of 1987 without a drive, Francevic was drafted by Frank Gardner to co drive the second of the JPS Team BMW's M3s at the Sandown 500 and Bathurst 1000, which (Bathurst) for 1987 had become a round of the World Touring Car Championship. Driving with the team's engine builder come driver Ludwig Finaur, Francevic finished fifth at Sandown before going on to his best ever Bathurst finish with sixth outright and second in class. During the race rain storms that hit late at Bathurst, Francevic, unable to see through a fogged up windscreen, accidentally ran over a pit lane marshal when coming into the pits, thankfully without any injury reported. The marshal wrote an official complaint to the race stewards over the incident, but due to the circumstances no action was taken. For 1988, Francevic and long time backer Mark Petch secured a Ford Sierra RS500 from Walter Wolf Racing in West Germany to run in the 1988 Australian Touring Car Championship, but only started one race (Round 3 at Winton) and was excluded before practice of Round 5 in Adelaide due to illegal build components on the Sierra and the championship run was abandoned in the effort to get the car right (Wolf racing had built the Sierra to European Touring Car Championship (ETCC) standards which allegedly included a more liberal interpretation of the Group A rules than the Confederation of Australian Motor Sport (CAMS) allowed in Australia). At the time Francevic claimed that CAMS were trying to drum him out of the championship and that his sponsorship deals were only valid if he raced. As a result of not racing, the team lost its major sponsor and another needed to be found. The team then fronted with a new Sierra, and a new major sponsor in New Zealand confectionery company Whittaker's was found in time for the 1988 Bathurst 1000 where he teamed with Wolf Racing's lead driver and 1985 Bathurst winner Armin Hahne. Two engine failures in practice saw them only qualify 14th while overheating finished their race on lap 103 after running strongly in the top 3 for over 70 laps. After a couple of shake down runs in the Sierra during the 1989 ATCC, Francevic then teamed with 1985 ETCC champion Gianfranco Brancatelli in the Petch owned Sierra in the 1989 Bathurst 1000. The car was qualified 15th, but Francevic didn't get a drive after the right front wheel fell off the car under Brancatelli on lap 14 when going across the top of the Mountain. Having to drive the car back to the pits for over half a lap resulted in too much damage being done to the car's axle and front suspension. His last start at Mount Panorama was in 1990 with fellow Kiwi racer Andrew Bagnall in Bagnall's Sierra RS500. Bagnall qualified the car 17th and the pair drove well all day to finish seventh outright in a race in which many of the more fancied big budget teams failed to finish or ran into problems which put them well out of contention.

Марапаттар

Роби Франсвик 1994 жылы MotorSport New Zealand Даңқ залының алғашқы мүшесі атанды.

Bathurst 1000-ның толық нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Сыныбы Айналымдар 1985 Марк Петч Моторспорт Джон Боу Вольво 240T B 122 Сайыстан шықты Сайыстан шықты 1986 Моторспорт Пасифик Лтд Лео Леонард Форд Сьерра XR4Ti C 27 Сайыстан шықты Сайыстан шықты 1987 JPS Команда BMW Людвиг Финауэр BMW M3 2 156 6-орын 2-орын 1988 Марк Петч Моторспорт / Вольф Ресинг Австралазия Армин Хане Форд Сьерра RS500 A 103 Сайыстан шықты Сайыстан шықты 1989 Марк Петч Моторспорт Джанфранко Бранкателли Форд Сьерра RS500 A 14 Сайыстан шықты Сайыстан шықты 1990 Gullivers Travels Inc. Эндрю Багналл Форд Сьерра RS500 A 155 7-орын 7-орын