Кіріспе

Американдық заңгер

Джеймс Ли Рэнкин (8 шілде 1907 – 26 маусым 1996) – АҚШ-тың 31-ші бас прокуроры.

Ерте өмір

Ранкин Небраска штатының Хартингтон қаласында Герман П. және Лоис Гейбл Ранкиннің ұлы болып дүниеге келді. Ол мемлекеттік мектептерде оқып, Небраска университетінің Заң колледжінде бакалавр және заңгер мамандығын бітірді. 1930 жылы Ранкин Небраска штатының адвокатурасына қабылданды және Линкольн қаласында заңгерлік тәжірибесін бастады. 1935 жылы ол фирмасында серіктес болып, 20 жылдан астам жұмыс істеді.

Мансап

Ранкин 1956 жылдан 1961 жылға дейін АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарды. 1952 жылы Ранкин Дуайт Эйзенхауэрдің Небраска штатындағы президенттік науқанына жетекшілік етті, ал 1953 жылы Эйзенхауэр Ранкинді АҚШ Бас прокурорының көмекшісі қызметіне тағайындады. 1953 жылы Ранкин Заң кеңесі кеңсесіне жауапты Бас прокурордың көмекшісі болып бекітілді. Ол, ең алдымен, «Браун против Білім беру кеңесі» (1954) ісінде қара нәсілді талапкерлердің мүддесін қорғап, қара және ақ үлттар үшін бөлек, бірақ тең мүмкіндіктерді қарастыратын доктринаның конституцияға қайшы екенін айтқандығы үшін есте сақталады. Жоғарғы соттың «Браун» ісі бойынша шешімінен кейін Ранкин сотта мектептердегі сегрегацияны жою процесі зорлық-зомбылықты болдырмау үшін кезең-кезеңімен жүргізілуі керек екенін дәлелдеді. Осыған сәйкес, ол жергілікті мектеп округтері өз штаттарындағы федералды судьяларға сегрегацияны жою жоспарларын ұсынуын көздейтін жоспарды ұсынды. Ранкин Жоғарғы сот алдында көптеген маңызды істерді қарады. Ол батыс штаттары арасындағы Колорадо өзеніне қатысты дауларды шешуде және жағалаудағы мұнай өндірісінде федералды және штаттық юрисдикциялардың тепе-теңдігін орнатуда маңызды рөл атқарды. 1956 жылдың 14 тамызында Ранкин АҚШ Солиситор-генералы болып тағайындалды. Көптеген штаттарда заң шығарушылық округтерді қайта бөлуге байланысты туындаған сот процестеріне жауап ретінде ол Әділет министрлігінің «бір адам – бір дауыс» принципіне негізделген позициясын қалыптастырды. 1956 жылдың тамызынан 1961 жылдың қаңтарына дейін Солиситор-генерал қызметін атқарғаннан кейін Ранкин Америка Азаматтық Бостандықтар Одағының атынан «Гидеон против Уэйнрайт» ісіне қатысты, бұл іс қылмыс жасады деген айыппен ұсталған, қаржылық жағдайы нашар адамның мемлекеттік есебінен заңдық көмек алу құқығын бекітті. Президент Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандықтан кейін және президент Кеннедиге жасалған қастандық бойынша президенттік комиссияның төрағасы болып тағайындалған Бас судья Эрл Уоррен, бұл комиссия ресми емес түрде Уоррен комиссиясы деп танылды, Ранкин Уорренмен бірге комиссияның тергеуінде бас кеңесші болып тағайындалды. Тергеу нәтижесінде Ли Харви Освальд Кеннедиді өлтіруде жалғыз әрекет еткені анықталды. Автор Эдвард Эпштейннің сөзіне сүйенсек, Ранкин негізінен әкімшілік жұмыстармен айналысып, тергеу бағытын анықтауда көмектескен. 14 заңгерден тұратын команда жеті екі адамнан тұратын топқа бөлінді, олардың әрқайсысы тергеудің жекелеген саласын зерттеді және комиссияның қорытынды есебіне бір тарау жазды. Эпштейн комиссияның ауқымды есебін қайта жазып, редакциялаған заңгер Норман Редлих болды. Уоррен комиссиясымен жұмыс істегеннен кейін Ранкин 1970 жылдарға дейін Нью-Йорк қаласында заңгер болып жұмыс істеді және жеті жыл бойы Нью-Йорк қаласының корпорациялық кеңесшісі қызметін атқарды (1966-1972).

Кейінгі өмірі

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ранкин және 63 жыл бірге өмір сүрген әйелі Гертруда Коннектикут штатының Уэстон қаласына, жазғы үйлеріне көшіп барды. 1993 жылы олар Калифорния штатының Лос-Гатос қаласына көшіп барды. Ранкин 1996 жылдың 26 маусымында Калифорния штатының Санта-Крус қаласында қайтыс болды.