Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сэмюэл Ньюман (10 мамыр 1602 – 5 шілде 1663) – колониялық Массачусетс штатындағы дін қызметкері. Ньюман 1602 жылы Англияның Оксфордшир графтығындағы Банбери қаласында Ричард Ньюманның ұлы болып дүниеге келген. 1620 жылы Оксфордтағы Тринити колледжін бітіріп, Англия шіркеуінде діни қызметкер болып тағайындалды. Ол діни сенімдеріне қарамастан қудаланды және шамамен 1636 жылы Массачусетс шығанағындағы колонияға көшіп кетті. Дорчестерде екі жылға жуық уағыздағаннан кейін, Веймут шіркеуінің пасторы болды және 1643 жылға дейін сонда қызмет етті. Келесі жылы ол шіркеуінің бір бөлігімен Плимут колониясындағы Секонетке көшті. Сол жерде олар Рехобот қаласын құрды, ол қазіргі Секонк (Массачусетс штаты) және Рамфорд (Род-Айленд штаты) аймақтарын қамтиды. 1663 жылдың 5 шілдесінде Рехобот қаласында қайтыс болды. Ньюманның танымал конкордансы – ағылшын тілінде жарық көрген үшінші кітап және бұрынғы екі кітаптан әлдеқайда артық болды. Бірінші басылымы 1643 жылы Лондонда, Ньюманның Веймуттан Рехоботқа көшуінен бұрын жарық көрді. Рехоботта ол оны қайта қарап, жақсартты, кешкі уақытта (Йель университетінің президенті Езра Стайлзтің айтуынша) шамның орнына қарағай бұтақтарын пайдаланды. Екінші басылымы 1662 жылы Кембридж қаласында жарық көрді және конкорданс сол кезде Кембридж конкордансы деп белгілі болды. Конкорданс алғаш рет жарық көргеннен кейін шамамен 250 жыл өткен соң, 1889 жылы қайта басылды.
Samuel Newman (May 10, 1602 – July 5, 1663) was a clergyman in colonial Massachusetts whose concordance of the Bible, published first in London in 1643, far surpassed any previous work of its kind. Newman was born in Banbury, Oxfordshire, England, in 1602, son of Richard Newman. He graduated from Trinity College, Oxford in 1620, took orders in the Church of England. He was prosecuted for nonconformity and emigrated to Massachusetts Bay Colony, probably in 1636. After preaching nearly two years at Dorchester, he became pastor of the church at Weymouth, where he remained until 1643. The following year he removed with part of his church to Seconet, in Plymouth Colony. There they founded the town of Rehoboth, which then embraced what is now Seekonk, Massachusetts and Rumford, Rhode Island. He died in Rehoboth on July 5, 1663. Newman's famous Concordance was the third in English ever published and greatly superior to its two predecessors. The first edition was published in London in 1643, just before Newman's removal from Weymouth to Rehoboth. At Rehoboth, he revised and greatly improved it, using in the evening (according to Ezra Stiles, a President of Yale) pine knots instead of candles. The second edition was published at Cambridge in 1662 and the concordance was usually known after that as the Cambridge Concordance. The concordance was reprinted at least as late as 1889, almost 250 years after it was first published.
Баспалар мен басты басылымдар тізімі
1631 жылы Клемент Коттонның «Соңғы аударманың Киелі кітапқа толық сәйкестігі» атты алғашқы басылымы жарық көрді. «Мұның көмегімен Киелі кітаптың кез келген үзіндісін оңай табуға болады. Барлығына қайта қарап, түзетулер енгізіліп, мазмұны кеңейтілді. Бұл еңбектің толық пайдасы мен маңызы «Оқырманға арналған сөздерде» толыққанды сипатталған. Т. Даунз және Р. Янг үшін басылды, Лондон: 1631». Ағылшын тіліндегі Киелі кітапқа үлкен және толық сәйкестік, соңғы аударма бойынша: алғаш рет Клемент Коттон жинаған, ал қазір ғалымдар мен басқалардың игілігі үшін кеңейтіліп, түзетілген, біздің тілімізде бұрынғыдан әлдеқайда толықтырылған және жақсартылған. Лондон: Томас Даунз және Джеймс Янг үшін басылды, 1643 ж. Ағылшын тіліндегі Киелі кітапқа үлкен және толық сәйкестік: соңғы аударма бойынша (бұрын Клемент Коттон орындаған ұқсас жұмыс) / Самуэль Ньюман, қазір Жаңа Англиядағы Рехобот мұғалімі. Үшінші басылым («Ал енді бұл екінші басылым, бұрынғыдан да толықтырылып, түзетілді, ғалымдар мен басқалардың игілігі үшін, біздің тілімізде бұрынғыдан жақсырақ, толықтырылған және жақсартылған. Бұл басылымда бұрын жоқ көптеген мәліметтер қосылды»). Лондон: Томас Даунз және Эндрю Крук үшін басылды, 1650 ж. Киелі кітаптарға сәйкестік: мәтіннің және шеттеріндегі әртүрлі оқылымдарымен, осы уақытқа дейін қолданылған әдістерден гөрі дәл әдіспен. 2-ші басылым. Кембридж, 1662 ж. A Concordance to the Holy Scriptures: with the Various Readings both of Text and Margin, in a More Exact Method then Hitherto has been Extant. (Құдайдың Киелі кітаптарына сәйкестік: мәтін мен шеттеріндегі әртүрлі оқылымдарымен, бұрынғыдан да дәл әдіспен). 2-ші басылым. (кейінгі басылым). Кембридж, 1672 ж. Киелі кітаптарға сәйкестік: мәтіннің және шеттеріндегі әртүрлі оқылымдарымен, осы уақытқа дейін қолданылған әдістерден гөрі дәл. 3-ші басылым. Кембридж, 1682 ж. Киелі кітаптарға сәйкестік: мәтіннің әртүрлі оқылымдарымен және шеттерімен, осы уақытқа дейін толықтырылған әдіспен. 4-ші басылым. Кембридж, 1698 ж. 5-ші басылым. Лондон, 1720 ж. 2-ші басылымның қайта басылымы. Лондон: Джон Ф. Шоу және компаниясы, 1889 ж.
First edition of Clement Cotton's Concordance to the last edition was printed in 1631 " A COMPLETE CONCORDANCE TO THE BIBLE OF THE LAST TRANSLATION. By helpe whereof any passage of Holy Scripture may bee readily turned unto. The whole reviewed, corrected, and much enlarged. the further use & benefit of this Work is more fully declared in the Prefaces to the Reader. Printed for T. Downes and R. Young, London: 1631". A large and compleat concordance to the Bible in English according to the last translation : first collected by Clement Cotton and now much enlarged and amended for the good both of schollars and others, far exceeding the most perfect that ever was extant in our language, both in ground work and building. London : Printed for Thomas Downes and James Young, 1643. A large and compleat concordance to the Bible in English : according to the last translation (a like work formerly performed by Clement Cotton) / by Samuel Newman now teacher at Rehoboth in New England. Third Printing ("And now this second impression corrected and amended in many things formerly omitted for the good both of scholars and others for exceeding the most perfect that ever was extant in our language, both in ground work and building"). London : Printed for Thomas Downes and Andrew Crook, 1650. A concordance to the Holy Scriptures : with the various readings both in text and margin : in a more exact method then hath hitherto been extant. 2nd ed. Cambridge, 1662. A Concordance to the Holy Scriptures : with the Various Readings both of Text and Margin, in a More Exact Method then hath Hitherto been Extant. 2nd ed. (subsequent printing). Cambridge, 1672. A concordance to the Holy Scriptures : with the various readings both of text and margin : in a more exact method than hath hitherto been extant. 3rd ed. Cambridge, 1682. A concordance to the Holy Scriptures : together with the books of the Apocrypha with the various readings both of text and margin : in a more exact method then hath hitherto been extant. 4th ed. Cambridge, 1698. 5th ed. London, 1720. Reprint of 2nd ed. London: John F Shaw & Co, 1889.