Кіріспе

Электр қуатын үйлестіруші

Америка Құрама Штаттарындағы өңірлік тарату ұйымы (RTO) – электр қуатын тарату жүйесінің операторы (TSO), ол көп штаттық электр желісін үйлестіреді, басқарады және бақылайды. Штаттар арасындағы электр энергиясын беру мемлекетаралық сауда болып есептеледі, сондықтан бірнеше штатты қамтитын электр желілерін Федералдық энергияны реттеу комиссиясы (FERC) реттейді. RTO-ларды құруға FERC-тің 1999 жылғы 20 желтоқсанда шығарылған №2000 бұйрығы бастама болды. RTO-ның мақсаты – экономикалық тиімділікті, сенімділікті және кемсітушіліксіз қағидаларды қолдау, сондай-ақ мемлекеттік бақылауды азайту. Тәуелсіз жүйе операторы (ISO) – FERC ұсынысы бойынша құрылған ұйым. ISO орналасқан аймақтарда ол, әдетте, АҚШ-тың бір штатында, бірақ кейде бірнеше штатты қамтитын электр қуаты жүйесінің жұмысын үйлестіреді, басқарады және бақылайды. RTO әдетте ISO сияқты функцияларды орындайды, бірақ географиялық жағынан ірі аумақты қамтиды. Екеуі де ұқсас, бірақ RTO электр желісінің сенімділігі тұрғысынан нақтырақ анықталған және қалыптасқан. ISO мен RTO арасындағы айырма кейбір адамдар үшін сезімді, ал басқалары үшін анық, төмендегі кестедегі ұқсастықтар оны көрсетеді: + Интернеттегі анықтамалық сөздіктерден алынған түрлі анықтамаларISORTO " [FERC] нұсқауымен немесе ұсынысымен құрылған ұйым" "[FERC] өзінің аймағындағы өңірлік электр беру желісін басқаруға тағайындаған ұйым" "бір штат немесе аймақтағы электр беру желісін басқаруға және бақылауға жауапты бейтарап тарап" "электр беру желісін үйлестіреді, басқарады және бақылайды, оның кернеуі әдеттегі электр компаниясының тарату желісінен әлдеқайда жоғары" "иеленбеген электр беру жүйесін басқарады" "электр энергиясын өндіру мен беруді үйлестіреді" "тәуелсіз, федералды реттелген ұйым" "тәуелсіз басқару органы" "электр жүйесінің қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз етеді" "көп штаттық аймақтағы электр беру операцияларына, қысқа мерзімді сенімділікке және беру қызметтеріне жауапты" "сауда нарығына және көтерме сауда нарығына ашық қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында" "аумақтық электр нарығының тәуелсіз операторы ретінде қызмет етеді"

Қысқасы, ISO аймақтың электр желісін басқарады, аймақтың көтерме электр энергиясы нарығын басқарады және аймақтың электр қуаты жүйесі үшін сенімділік жоспарлауды қамтамасыз етеді. Бүгінгі RTO-лар да сондай жұмыстарды атқарады, бірақ FERC белгілегендей, беру желісіне жауапкершілікті арттыру есебінен.

Өмірбаян

Тәуелсіз жүйе операторлары 888/889 нөміріндегі бұйрықтардан өркендеп өсті, онда Комиссия тәуелсіз жүйе операторы тұжырымдамасын қолданыстағы тығыз электр энергиясы пулдарын таратуға қатысуда кемсітусіз қол жеткізуді қамтамасыз ету талабын орындаудың бір жолы ретінде ұсынды. Кейіннен 2000 нөміріндегі бұйрықта Комиссия Солтүстік Америкада (Канаданы қоса) аймақтық негізде тарату желісін басқару үшін Өңірлік тарату ұйымдарын құруға ынталандырды. 2000 нөміріндегі бұйрық өңірлік тарату ұйымы болу үшін орындалуы тиіс 12 сипаттама мен функцияны белгіледі.

FERC 888 және 889 бұйрықтары

1996 жылдың сәуірінде Федералдық энергияны реттеу комиссиясы (FERC) Солтүстік Америкада электр энергиясын өндіру, беру және тарату саласын өзгертетін екі жарлық шығарды. Осы жарлықтарға дейін, жергілікті қызмет провайдерлері өндірген электр қуаты және одан кейін тұтынушыларға жеткізілген энергия бір ғана ұйымдарға тиесілі және олар көбінесе өндіріс, беру және тарату активтерінің барлығына ие болды. Бұл компаниялар өздерінің электр желілері арқылы энергияны бөлшек саудамен жеткізуді бақылағандықтан, тұтынушылардың қандай электр энергиясын сатып алуға қатысты таңдау мүмкіндігі болмады. Экономикалық тұрғыдан алғанда, бұл құрылым электр энергиясын өндіруге, энергияны тасымалдауға немесе жеке тұтынушыларға бөлшек саудамен электр энергиясын ұсынуға ниеттенген жаңа провайдерлерге кедергі келтірді. №888 жарлық "Мемлекеттік коммуналдық қызметтер арқылы ашық, дискриминациялық емес беру қызметтерін ұсыну арқылы көтерме саудадағы бәсекелестікті ынталандыру; Мемлекеттік және беру коммуналдық қызметтерінің тозу құнын өтеу" мәселесіне арналған, ал №889 жарлық қолданыстағы ережелерге толықтырулар мен өзгерістер енгізіп, "Ашық қолжетімді бір уақыттағы ақпараттық жүйе (OASIS) (бұрынғы нақты уақыт ақпараттық желілер) құру және басқару, сондай-ақ мінез-құлық стандарттарын белгілеу" жөніндегі ережелерді анықтады.

Аймақтық тарату ұйымдары (АЖО)

RTO – Федералдық энергияны реттеу комиссиясының (FERC) мақұлдауымен құрылған ұйым. RTO құрылған аймақтарда ол, әдетте, бір АҚШ штатында, бірақ кейде бірнеше штаттарды қамтитын электр қуаты жүйесінің жұмысын үйлестіреді, басқарады және бақылайды. RTO-ның ресми анықтамасы: "Барлық электр энергиясын өндіру және сату мүдделерінен тәуелсіз және аймақ ішінде желілік операцияларға, қысқа мерзімді сенімділікке және беру қызметіне толық жауапкершілікті жүктелетін ұйым". RTO статусының берілуі көбінесе ауқымымен анықталады. Сонымен қатар, RTO мәртебесіне қол жеткізгісі келетін ұйым FERC-ге мақұлдау үшін өтініш беруі және 4 минималды талапты және 8 минималды функцияны орындауы керек:

RTO тұжырымдамасы электр энергиясын өндіру мен беруді бөлуді және «қабатталған» тарифтерді жоюды қамтамасыз етеді, сондай-ақ мемлекеттік электрмен қамтамасыз ету ұйымдарын қоса алғанда, кең ауқымды мүшелікті ынталандырады. Мүшелер санының артуы RTO ретінде жұмыс істеуге қажетті көлемдегі ұйым құруға көмектеседі.

Мақсаты

1990 жылдары АҚШ штаттары мен аймақтары электр энергиясы үшін оптомдық бәсекелестікті орнату кезінде, коммуналдық мекемелердің топтары және олардың федералдық және штаттық реттеушілері, пайдалы емес фирмалар үшін электр желісіне тең қол жеткізуді қамтамасыз ететін, беру жүйесінің сенімділігін арттыратын және электр энергиясының оптомдық нарығын басқаратын тәуелсіз беру операторларын (ТБО) құра бастады. Бүгінде осы желі операторларының жетісі, тәуелсіз жүйе операторлары (ТЖО) немесе RTO, АҚШ халқының үштен екісіне АҚШ-та қолданылатын электр энергиясының үштен екісін сенімді жеткізуді қамтамасыз ету үшін электр желісін үйлестіреді. Көбісі FERC бақылауында. ТЖО және RTO кең географиялық аймақтарда электр энергиясын өндіру мен беруді үйлестіреді, электр энергиясының сұранысы мен ұсынысын теңгерімде ұстау үшін өндірісті жүктемеге сәйкес келтіреді. Желі операторлары сұраныс артқанда немесе электр станциясы немесе электр желісі істен шыққанда жеткілікті өндіріс пен резервтік қуатты қамтамасыз ету үшін жүктемені және өндірісті болжайды және жоспарлайды. Олар сондай-ақ, қатысушыларға бір күн бұрын немесе нақты уақыт бойынша электр энергиясын сатып алуға және сатуға мүмкіндік беретін электр энергиясының оптомдық нарығын басқарады. Бұл нарықтар электр энергиясын жеткізушілерге тұтынушылардың қуатқа деген қажеттіліктерін ең төменгі бағамен қанағаттандыру үшін көбірек мүмкіндіктер береді. ISO/RTO дискриминациясыз беруге қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бұл оптомдық жеткізушілер арасында бәсекелестікті жеңілдетеді, беру қызметін жақсартады және электр энергиясына әділ бағалар ұсынады. Үлкен аймақтарда олар беру желілерін пайдалану кестесін жасайды, жаңа өндірістің өзара байланысын басқарады және барлық қатысушылар үшін әділдік пен бейтараптықты қамтамасыз ету үшін нарықтарды бақылайды. Бұл қызметтерді аймақтық деңгейде ұсыну, оларды кішкентай масштабта, коммуналдық мекемелер бойынша ұсынудан тиімдірек. Бүгінгі күнгі энергетикалық өнеркәсіп – электр станциялары мен беру желілерінің жиынтығы ғана емес. Тиімді желіні сақтау үшін үш түрлі, бірақ өзара байланысты ағындарды басқару қажет: желідегі энергия ағыны; қуат ағыны туралы ақпарат алмасу және оны тасымалдайтын жабдықтар; өндірушілер, сатушылар, беру иелері, сатып алушылар және басқалар арасындағы ақша ағыны. ISO/RTO осы үш ағынды басқару және жақсартуда маңызды рөл атқарады.

ColumbiaGrid желісі

ColumbiaGrid – коммерциялық емес корпорация, ол өңірлік тарату ұйымы (RTO) емес және оған айналуды жоспарламайды, бірақ RTO-ның көптеген пайдаларын оның функцияларына кезең-кезеңмен қосымшалар енгізу арқылы қол жеткізуге ұмтылады. ColumbiaGrid кейбір мүшелері Grid West құрамын құру жөніндегі жұмысты жалғастырмауды шешкеннен кейін құрылды, Grid West – функцияларды қосуға және тәуелсіз желілік басқаруға қарай дамуға мүмкіндік беретін Солтүстік-Батыс аймағының эволюциялық құрылымы. ColumbiaGrid мүшелері, оның ішінде Бонневилл электр басқармасы, Вашингтон штатының бірнеше мемлекеттік коммуналдық мекемелері және екі жеке меншік коммуналдық мекеме, шектеулі функциялары бар және өздігінен өзгертуге қабілеті жоқ ұйымды қалаған. ColumbiaGrid ашық және түсінікті процесс арқылы желіні жоспарлау және кеңейтуді бірлесіп жүзеге асырады, сондай-ақ көп жүйелі OASIS порталын құрып жатыр. Бұрынғы Grid West қатысушылары, олардың көпшілігі жеке меншік коммуналдық мекемелер және Орегон, Айдахо, Монтана, Вайоминг және Юта штаттарының өкілдері, Солтүстік деңгейлі беріліс тобын (NTTG) құрды, ол эволюцияға ашық, бірақ бастапқыда желі басқаруды арзан және салыстырмалы түрде оңай жақсартуға бағытталған, соның ішінде қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан аймақтық бақылау қатесін (ACE) әртараптандыру, қолданыстағы беріліс қуатын есептеудің ашық әдістемелері және FERC Order 890 талаптарына сәйкес жоспарлау.