Кіріспе
Эдуард Николаевич Успенский (Эдуард Николаевич Успенский; 22 желтоқсан 1937 – 14 тамыз 2018) – советтік және ресейлік балалар жазушысы және ақын, 70-тен астам кітаптың авторы, сондай-ақ драматург, сценарист және тележүргізуші. Оның шығармалары 25 тілге аударылып, шамамен 60 мультфильмге бейімделді. Ол Чебурашка мен Генна крокодилі, Федор аға және Колобок ағайындары сияқты кейіпкерлерді жасады. 1997 жылы ол 4-ші дәрежелі "Отанға сіңірген еңбегі үшін" орденімен марапатталды.
Eduard Nikolayevich Uspensky (Эдуард Николаевич Успенский; 22 December 193714 August 2018) was a Soviet and Russian children's writer and poet, author of over 70 books, as well as a playwright, screenwriter and TV presenter. His works have been translated into 25 languages and spawned around 60 cartoon adaptations. Among the characters he created are Cheburashka and Gena the Crocodile, Uncle Fyodor and Kolobki brothers. He was awarded Order "For Merit to the Fatherland", 4th class in 1997.
Өмірбаян
Успенский Мәскеу облысының Егорьевск қаласында орыс отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Николай Михайлович Успенский Елец қаласынан шыққан және Тихон Хренниковтың алыс туысы болған. Ол Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Орталық Комитетінде жоғары лауазымды қызметкер болды. Эдуардтың анасы Наталья Алексеевна Успенская (қызметтес аты Дзурова) Вышний Волочёк қаласынан шыққан инженер-технолог болған. Ол саудагерлік топқа жатқан отбасыдан шыққан. Оның әкесінің әулеті Польшадан Ресейге, Польша көтерілістерінің бірінен кейін қоныс аударған поляктар еді. 1941 жылы соғыс басталғанда отбасы екі жылға Сибирьге эвакуацияланды. Кейін Мәскеуге оралды. Инженер мамандығын бітіргеннен кейін Успенский анимациялық фильмдер жазып, өндіріп, өмірлік күнкөрісін тапты. Жазу және өндіріс жұмысынан басқа, Успенский радио мен теледидарда ұзақ жылдар бойы кәсіби қызмет атқарды. Ол ең ұзақ сақталып келген ресейлік балалар телешоуының негізін қалаушылардың бірі және "Радио няня" атты танымал радио бағдарламасын жасады. Бұл бағдарламадағы әндер мен әзіл-қалжыңдар балаларға грамматика, математика, ғылым және әдепті мінез-құлық туралы білім беру мақсатымен құрылған радио бағдарламаның ажырамас бөлігі болды. 1991 жылдан 2016 жылға дейін ол "Біздің портымызға кемелер кіретін" музыкалық теле- және радио ток-шоуының жүргізушісі болды, онда ол және қонақтары орыс шансоны мен "блатная песня" сияқты халық әндерін еске алды. Әндерді кәсіби және әуесқой әншілер, саясаткерлер, актерлер және түрлі мамандық иелері орындады. Балалар кітаптарынан өзге, Успенскийдің шығармашылығына пьесалар мен өлеңдер де кіреді.
Өлім
Успенский 2018 жылдың 14 тамызында қатерлі ісіктен көз жұмды, ол кезде ол өзінің елдік үйінде (Мәскеу қаласының Троицк әкімшілік округіне қарасты Пучково ауылы) болған. Ол Троекуровское бейіште жерленді.
Успенскийдің әдебиеттегі еңбегі
Успенскийдің Федор аға, Федя аға, оның иті және мысығы туралы алғашқы кітабы 1974 жылы орыс тілінде жарық көрді. Басты кейіпкер – алты жасар бала, оны "Федор аға" деп атайды, себебі ол салқынқанды, тәуелсіз және жауапкершілігі жоғары көрінеді. Ата-анасы сөйлейтін мысық Матроскинді өсіруге рұқсат бермеген соң, Федор аға үйінен кетеді. Шарик деген итімен бірге олар елдегі Простоквашино (Простоквашино, орыс тілінен – айран, простокваша) деген ауылға қоныс аударады. Қазына тапқаннан кейін Федор аға шұбат пен картоппен жүретін трактор сатып алады, ал қыста жылыну үшін көшпелі күн сатып алады. Кітаптан "Простоквашинодан үштік" атты табысты анимациялық фильм түсірілді (оның екі жалғасы да бар). Успенский Федор аға туралы басқа кітаптарды да жазды, бірақ олар бұрынғыдай сәтті болған жоқ. Успенский адам сияқты жануар кейіпкерлері бар тағы да көп кітаптар жариялады.