Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік жазушы
Russian writer
Өмір және жұмыс
Шолохов Ресей империясында, "козактар жерінде" – Кружилин ауылында, Вёшенская станицасының бір бөлігі, бұрынғы Дон казак әскері әкімшілік аймағында дүниеге келген. Оның әкесі, орыс Александр Михайлович Шолохов (1865–1925), шағын шаруалар тобының мүшесі, әр кезде фермер, мал саудагері және диірменші болған. Шолоховтың анасы, Анастасия Даниловна Черникова (1871–1942), казак әйелінің жесірі, украин шаруаларынан шыққан (оның әкесі Чернигов облысында шаруа болған). Өмірінде ұлымен хат алмасуға ниеттенген кезде ғана оқу-жазуға үйренген. Оның отбасы Дон казактары емес, "иногородные" ("сырттан келгендер") – Дон казактары өз жерлеріне, Дон жағасына қоныстанған сыртқы адамдарды атайтын біршама жеңілтектеу термин. "Иногородные"-лер Дон казактарына қарағанда әлдеқайда кедей болып, әскер үкіметіндегі лауазымды тұлғаларды сайлауға қатыса алмайтын. (Дон казактары өздерінің басшыларын сайлауға құқылы болған, бірақ әскерге жетекшілік ететін атаманды әрқашан Император тағайындаған). Шолохов 1918 жылға дейін Каргинская, Мәскеу, Богучар және Вешенскаядағы мектептерде оқыды, содан кейін 13 жасында Ресей азамат соғысында большевиктер тарапына қосылды. Ол келесі бірнеше жылды соғысқан күйде өткізді. Ресей азамат соғысы кезінде "иногородные"-лер көбінесе қызылдарды, ал Дон казактары ақтарды қолдаған. Шолохов 17 жасында жазумен айналыса бастады. Өзінің алғашқы әдеби туындысын – "Белгі" атты әңгімесін 19 жасында аяқтады. 1922 жылы Шолохов журналист болу үшін Мәскеуге көшті, бірақ өзін ақылы жұмыспен қамтамасыз етуге мәжбүр болды. 1922-1924 жылдары ол жүк көтеруші, тас қалаушы және бухгалтер болып жұмыс істеді, сонымен қатар жазушылардың "семинарларына" қатысып тұрды. Оның алғашқы жарияланған туындысы – 19 қазан 1923 жылы жарық көрген "Сынақ" атты сатиралық мақаласы болды. 1924 жылы Шолохов Вешенскаяға оралып, өзін толығымен жазуға берді. "Адам тағдыры" (1957) әңгімесі бойынша танымал орыс фильмі түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шолохов кеңестік соғыс күштері туралы түрлі журналдарға мақалалар жазды. Ол сондай-ақ Дон бойындағы Вермахт әскерлерінің салған зиянын жариялады. 1942 жылы Вешенская бомбаға түскен кезде оның анасы қаза тапты. Шолоховтың аяқталмаған "Олар өз Отаны үшін шайқасты" романы Екінші дүниежүзілік соғыс туралы (Кеңес Одағында және қазіргі Ресейде Ұлы Отан соғысы деп аталады). Шолоховтың жинақталған шығармалары 1956–1960 жылдары сегіз томдық жинақ болып басылды, ал 1965 жылы ол әдебиет саласындағы Нобель сыйлығына ие болды.
Sholokhov was born in the Russian Empire, in the "land of the Cossacks" – the Kruzhilin hamlet, part of stanitsa Vyoshenskaya, in the former Administrative Region of the Don Cossack Host. His father, a Russian, Aleksander Mikhailovich Sholokhov (1865–1925), was a member of the lower middle class, at various times a farmer, a cattle trader, and a miller. Sholokhov's mother, Anastasia Danilovna Chernikova (1871–1942), the widow of a Cossack, came from Ukrainian peasant stock (her father was a peasant in the Chernihiv oblast). She did not become literate until a time in her life when she wanted to correspond with her son. His family were not Don Cossacks, but inogorodnye ("outlanders"), the rather disparaging term used by the Don Cossacks for outsiders who settled in their territory by the banks of the Don. The inogorodyne tended to be much poorer than the Don Cossacks and were excluded from voting for officials in the Host government (the Don Cossack Host were allowed to elect their leaders, except for the ataman who headed the Host, who was always appointed by the Emperor). Sholokhov attended schools in Karginskaya, Moscow, Boguchar, and Veshenskaya until 1918, when he joined the Bolshevik side in the Russian Civil War at the age of 13. He spent the next few years fighting. During the Russian Civil War, the inogorodnye tended to support the Reds while the Don Cossacks tended to support the Whites. Sholokhov began writing at 17. He completed his first literary work, the short story "The Birthmark", at 19. In 1922 Sholokhov moved to Moscow to become a journalist, but had to support himself through manual labour. He was a stevedore, a stonemason, and an accountant from 1922 to 1924, but he also intermittently participated in writers' "seminars". His first published work was a satirical article, The Test (19 October 1923). In 1924 Sholokhov returned to Veshenskaya and devoted himself entirely to writing. The short story "The Fate of a Man" (1957) was made into a popular Russian film. During World War II, Sholokhov wrote about the Soviet war effort for various journals. He also covered the devastation caused by Wehrmacht troops along the Don. His mother was killed when Veshenskaya was bombed in 1942. Sholokhov's unfinished novel They Fought for Their Country is about World War II (known in the Soviet Union, and now in Russia, as the Great Patriotic War). Sholokhov's collected works were published in eight volumes between 1956 and 1960, and he was awarded the Nobel Prize in Literature in 1965.
Мәтіндердің авторлығы
Шолоховтың плагиат екендігі туралы алғашқы қауесеттер 1928 жылы «Донның тыныштығы» атты шығармасының алғашқы екі томының сәттілігінен кейін пайда болды: автор қолжазбаны қаза тапқан Ақ Армия офицерінен ұрлаған деген болжам тарады. Шолохов «Правда» газетінен өзінің авторлығын дәлелдеуді сұрап, «Донның тыныштығы» атты алғашқы үш томның қолжазбаларын және төртінші томның жоспарын жіберді. 1929 жылы арнайы комиссия құрылып, Шолоховтың авторлығын қабылдады. Төрт сарапшы қол қойған қорытындыда комиссия бір жағынан плагиаттың дәлелі жоқ екенін, екінші жағынан қолжазба стилі Шолоховтың бұрынғы кітабы «Доннан әңгімелер» стиліне жақын екенін мәлімдеді. Бұл айыптаулар 1960 жылдары Александр Солженицынмен қайта жаңғырды, мүмкін, Шолоховтың Солженицыннің «Иван Денисовичтің өміріндегі бір күн» повесіне жасаған қатал сынды қайтару үшін. «Түпнұсқа» автор ретінде бірнеше басқа жазушылар ұсынылды, бірақ 1920 жылы қайтыс болған казак және антибольшевик Федор Крюков жетекші үміткер ретінде көзге түсті. 1984 жылы норвегиялық славян тілі маманы және математик Гейр Кьетсаа үш әріптесімен бірге жазған монографиясында Михаил Шолоховтың «Донның тыныштығы» кітабының нағыз авторы екенін көрсетті. Талқылау жарияланған кітапқа қатысты болды, себебі Шолоховтың архиві Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбалау салдарынан жойылған және ешқандай қолжазба немесе дайындама белгілі емес еді. Кейіннен 3- және 4-томдардың 143 беті табылып, Шолоховқа қайтарылды; 1975 жылдан бері олар Санкт-Петербургтегі Пушкин үйінде сақтаулы. Феликс Кузнецовтың қағаздарда көрінетін шығармашылық процесті терең талдауы Шолоховтың авторлығын толыққанды растайды. 1931 жылдың қаңтар айында ол: «Сталин ағай, асыра айтпаймын, жағдай апатты!» деп ескертті. 1933 жылдың 4 сәуірінде ол ұзақ хат жіберді, онда көптеген басқа мәліметтермен қатар, өзінің ауданындағы тұтқындарды азаптады деп айыптаған екі ОГПУ офицерінің есімдерін атады. Сталин бұл мәселені тергеу үшін жоғары лауазымды шенеунік Матвей Шкирятовты жіберді. Екі офицер тұтқындалып, өлім жазасына кесілді; олардың үкімдері кейіннен күшін жойды, бірақ оларға Шолоховтың туған ауылында жұмыс істеуге тыйым салынды. Сталин сондай-ақ Вешенскаяға және көршілес ауданға қосымша азық-түлік жіберуді ұйымдастырды. Шолохов 1932 жылы КПСС-ға қосылды, ал 1937 жылы КСРО Жоғарғы Кеңесіне сайланды. 1937 жылдың тамызында оның ең жақын досы, Вешенская партия комитетінің хатшысы П. К. Луговой тұтқындалды. Шолохов халықаралық жазушылар конференциясына қатысуға тиіс еді, бірақ Луговой ұсталғандықтан елден кетуден бас тартты. Сталин тергеу үшін тағы бір шенеунік Владимир Ставскийді жіберіп, Шолоховты Кремльде өзімен кездесуге шақырды. 1937 жылдың 4 қарашасында өткен кездесуден кейін Луговой және Шолоховтың араласуымен босатылған тағы екі тұтқын босатылды, бірақ Сталинге жазған хатында оларды заңсыз тұтқындаған адамдар жазаланбағанына шағымданады. 1938 жылы Мәскеуге сапарында Шолохов ішкі істер халық комиссары Николай Ежовтың әйелі Евгения Ежовамен кездесіп, қонақүйдің бөлмесіне кірді. Бөлме тыңдалғанын білмей, олар бірге болды. Ежов жазбаны естіп, Евгенияға шабуыл жасады. 1938 жылдың 23 қазанында Шолохов Кремльде Сталинмен кездесіп, Вешенскаяда өзін қадағалап отырғанына шағымданды, бірақ Ежовты түсіндіруге шақырғанда, ол себебін білмейтінін мәлімдеді. Олар 31 қазанда тағы да кездесті: бұл жолы Шолоховты тергеген офицер де шақырылды. Ол өзінің бұйрығы Мәскеуден келгенін айтты, бірақ Ежов бұйрық бергенін тағы да жоққа шығарды. Шолохов «Донның тыныштығы» атты төртінші және соңғы томды және оның жалғасын 1939 жылдың 21 желтоқсанында, КСРО Сталиннің 60 жылдығын тойлап жатқан күні аяқтағанын және Сталин сыйлаған шараптың бөтелкесін ашып тойлады. Содан кейін ол Сталинге осы ерекше күнді қалай атап өткенін айтып хат жазды. 1959 жылы ол Кеңес Одағының премьер-министрі Никита Хрущевпен бірге Еуропа және АҚШ-қа сапарға шықты. 1961 жылы КПСС Орталық Комитетінің мүшесі болды.
First rumors of Sholokhov's supposed plagiarism appeared in 1928 following the success of the first two volumes of And Quiet Flows the Don: it was speculated that the author stole the manuscript from a dead White Army officer. Sholokhov asked the Pravda newspaper to prove his authorship, submitting his manuscripts of the first three volumes of And Quiet Flows the Don and the plan of the fourth one. In 1929 a special commission was formed that accepted Sholokhov's authorship. In the conclusion signed by four experts, the commission stated that there was no evidence of plagiarism on the one hand, and on the other hand the manuscripts' style was close to that of Sholokhov's previous book, Tales from the Don. The allegations resurfaced in the 1960s with Aleksandr Solzhenitsyn as a notable proponent, possibly in retaliation for Sholokhov's scathing opinion of Solzhenitsyn's novella One Day in the Life of Ivan Denisovich. Several other writers have been proposed as the 'original' author, although Fyodor Kryukov, a Cossack and Anti Bolshevik who had died in 1920 has emerged as the leading candidate. In 1984 Norwegian Slavicist and mathematician Geir Kjetsaa, in a monograph written with three other colleagues, provided statistical analyses of sentence lengths showing that Mikhail Sholokhov was likely the true author of And Quiet Flows the Don. The debate focused on the published book, because Sholokhov's archive was destroyed in a bomb raid during the Second World War and no manuscript material or drafts were known. 143 pages of the manuscript of the 3rd & 4th books were later found and returned to Sholokhov; since 1975, they have been held by the Pushkin House in St Petersburg. A lengthy analysis by Felix Kuznetsov of the creative process visible in the papers provides detailed support for Sholokhov's authorship. In January 1931, he warned: "Comrade Stalin, without exaggeration, conditions are catastrophic!" On 4 April 1933, he sent a long letter in which, among many other details, he named two OGPU officers whom he accused of torturing prisoners from his district. Stalin reacted by sending a senior official, Matvei Shkiryatov, to investigate. The two officers were arrested and sentenced to death; their sentences were later revoked, but they were banned from working in Sholokhov's home village. Stalin also arranged for extra food to be sent to Veshenskaya and the neighbouring district. Sholokhov joined the CPSU in 1932, and in 1937 he was elected to the Supreme Soviet of the Soviet Union. In August 1937, his best friend, the secretary of the Veshenskaya party committee, P. K. Lugovoi, was arrested. Sholokohov was due to take part in an international writers' conference, but he refused to leave the country while Lugovoi was being held. Stalin sent another official, Vladimir Stavsky, to investigate, and invited Sholokhov to visit him in the Kremlin. After their meeting, on 4 November 1937, Lugovoi and two other prisoners on whose behalf Sholokhov had interceded were released, but in a subsequent letter to Stalin, he complained that the people responsible for wrongfully arresting them had not been punished. On a visit to Moscow in 1938, Sholokhov met Yevgenia Yezhova, wife of Nikolai Yezhov, the People's Commissar for Internal Affairs (NKVD), and checked into a hotel room with her, unaware that the room was bugged. Yezhov heard the recording and attacked Yezhova. On 23 October 1938, Sholokhov met Stalin in the Kremlin to complain that he had been put under surveillance in Veshenskaya, but when Yezhov was summoned to explain, he claimed not to know why. They met again on 31 October: this time the officer who had been investigating Sholokhov was also summoned. He said his orders had come from Moscow, but Yezhov again denied giving the order. Sholokhov claimed that he completed the fourth and last volume of And Quiet Flows the Don and its sequel on 21 December 1939, the day when the USSR was celebrating what was supposedly Stalin's 60th birthday, and celebrated by opening a bottle of wine that Stalin had given him. He then wrote to Stalin to say how he had marked the special day. In 1959 he accompanied Soviet Premier Nikita Khrushchev on a trip to Europe and the United States. He became a member of the CPSU Central Committee in 1961,
Соңғы жылдары
Шолохов 1969 жылдан кейін жазуды көбінесе тоқтатты және өмірінің соңғы жылдарын Вёшенская станицасында өткізді. Ол Ленин орденінен алған ақшасын жергілікті мектеп салуға жұмсады, ал Нобель сыйлығын отбасымен Еуропа және Жапонияға автомобильмен саяхат жасауға пайдаланды. 1972 жылы ол Александр Яковлевті, сол кезде Орталық Комитетінің үгіт бөлімінің басшысын, және оның "Тарихқа қарсылыққа қарсы" мақаласын, ол орыс ұлтшылдығына шабуыл жасаған еді, ашық сынады; бұл Политбюро отырысына және Яковлевтің лауазымынан алынуына (кейін ол Канадаға елші болып жіберілді) әкелді. Михаил Шолохов 1984 жылдың 21 ақпанында көмекей рагынан қайтыс болды. Ол әйелі Мария Петровна Шолоховамен бірге (Громославская, 1902-1992) Вёшенская станицасындағы үйінің жеріне жерленді.
Sholokhov almost stopped writing after 1969 and spent the late years at the Vyoshenskaya stanitsa. He used his Order of Lenin money to build a local school and his Nobel Prize to take the family on a road trip over Europe and Japan. In 1972 he became a vocal critic of Alexander Yakovlev, then a head of the Central Committee Propaganda Department, and his article "Against Antihistoricism" which attacked Russian nationalism; this resulted in a Politburo meeting and removal of Yakovlev from his position (he was then sent as an ambassador to Canada). Mikhail Sholokhov died on 21 February 1984, from laryngeal cancer. He was buried in the grounds of his house at the Vyoshenskaya stanitsa along with his wife Maria Petrovna Sholokhova (nee Gromoslavskaya, 1902—1992).
Мұра
Оның есімімен негізгі белдеудегі астероид 2448 Шолохов аталды. Шолохов атындағы Мәскеу мемлекеттік гуманитарлық университеті оның есімін иеленеді. Оның Вёшенская станицасындағы үйі Ұлттық Шолохов музей-қорығына айналдырылды. Мәскеу және Дондағы Ростов қалаларында оған ескерткіштер орнатылған. Вёшенская станицасында және Дондағы Ростовта Григорий мен Аксиняның, Григорий мен Аксиня қайықтағы мүсіндері орналасқан. Мәскеу Ұлттық гвардиясының Президенттік кадеттер мектебі оның атымен аталады.
An asteroid in main belt is named after him, 2448 Sholokhov. Sholokhov Moscow State University for Humanities bears his name. His house at the Vyoshenskaya stanitsa was turned into the National Sholokhov Museum Reserve. Monuments in Moscow and Rostov on Don. Grigory and Aksinya and Grigory and Aksinya in a boat sculptures in the Vyoshenskaya stanitsa and Rostov on Don, respectfully. The Moscow National Guard Presidential Cadets School is named after him.