Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы қауіпті қалдықтар орналасқан жерлердің басымдық тізімі. Ұлттық басымдықтар тізімі (NPL) – АҚШ-тағы қауіпті қалдықтар орналасқан жерлердің тізімі, ол федералдық Superfund бағдарламасынан қаржыландырылатын ұзақ мерзімді түзету зерттеулері мен түзету шараларына (тазалау) қабілетті. Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) ережелері қауіпті қалдықтарды бағалау және оларды NPL-ге енгізу үшін ресми процедураны белгілейді. NPL негізінен EPA-ға қай жерлерде ластану одан әрі зерттеуді және маңызды тазалауды қажет ететінін анықтауға көмектесуге арналған. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, тізімде 1333 нысан бар, ал 43 нысан тізімге енгізу үшін ұсынылған. 448 нысан тізімнен шығарылған.

Тізімге енгізу процесі

1980 жылғы Кешенді экологиялық жауап беру, өтемақы және жауапкершілік туралы заң (CERCLA), сондай-ақ "Суперфонд" деп белгілі, Қауіптілік рейтингтік жүйесінде (HRS) қарастырылған өлшемдерді пайдаланып, АҚШ-тағы қауіпті заттардың, ластаушылардың немесе зиянды заттардың белгілі немесе күдікті шығарылымдарының ұлттық басымдықтар тізімін жасауды талап етеді. Бұл тізім "Ұлттық басымдықтар тізімі" деп аталатын Ұлттық төтенше жағдайлар жоспарының Б қосымшасы болып табылады. Қауіпті қалдықтар орналасқан жерлер CERCLA/Superfund тазалауына жеке тұлға, штаттық билік немесе уәкілетті федералды агенттік қауіпті қалдықтар туралы хабарлама берген кезде жарамды болады. ЭПА алдымен әлеуетті ластанған объектіні Comprehensive Environmental Response, Compensation, and Liability Information System (CERCLIS) деп аталатын деректер базасына енгізеді. Содан кейін ЭПА немесе әлеуетті ластанған объекті орналасқан штат алдын ала бағалау жүргізеді, ол объектінің адам денсаулығына және/немесе қоршаған ортаға қауіп төндіретінін анықтайды. Егер алдын ала бағалауда ластану мүмкіндігі анықталса, ЭПА (немесе ЭПА-мен келісім бойынша штат) толыққанды тексеру жүргізеді. ЭПА содан кейін HRS-ті пайдаланып, объекті туралы барлық қолжетімді деректерді қарап, оның экологиялық немесе денсаулыққа қатысты тәуекелдері Superfund NPL тазалауына объектінің жарамдылығын анықтау үшін бағалайды. Әдетте, HRS бойынша 28,50 және одан жоғары ұпай жинаған объектілер NPL-ге ілігуге құқылы. Объектілерді NPL-ге қосудың тағы бір жолы – штат немесе аумақ өзінің құзырындағы ең маңызды объектіні белгілесе, оның HRS ұпайына қарамастан. Объектіні NPL-ге енгізудің үшінші жолы – келесі үш талапқа сәйкес келу: Уытты заттар мен аурулар жөніндегі агенттік объектіден адамдарды шығаруды ұсынатын денсаулық сақтандыру туралы кеңес берді. ЭПА объектінің халық денсаулығына қауіпті екенін анықтады. ЭПА өзінің қалпына келтіру құқығын (ол тек Ұлттық басымдықтар тізіміндегі объектілерде ғана қолжетімді) пайдалану, төтенше жағдайдағы алып тастау құқығын пайдалануға қарағанда, объектіге жауап беру тиімдірек болады деп санайды. ЭПА адам денсаулығын немесе қоршаған ортаны қорғау үшін қосымша шаралар қажет емес деп шешсе, соңғы NPL объектісін тізімнен шығаруы мүмкін. Сондай-ақ, Superfund бағдарламасы арқылы қалпына келтіру жұмыстары аяқталған объектілер әдетте тізімнен шығарылады. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, тізімде 1333 объекті бар, ал 48 объектіні тізімге қосу ұсынылып отыр. 443 объекті тізімнен шығарылды.

Қоғамдық пікірлер

Халық Ұлттық басымдықтар тізіміне қосылуы жоспарланған объектілерге қатысты пікір білдіруге мүмкіндік алады. EPA ұсынылатын объектілердің тізімін Федералды тіркелімде жариялайды. Агенттік тіркелімде жарияланғаннан кейін 60 күн ішінде түскен барлық пікірлерді қарастырады. Пікірлердің толық жиынтығы пікір білдіру мерзімі аяқталғаннан кейін бір аптадан соң жұртшылыққа қолжетімді болады. EPA пікір білдіру кезеңінде алынған барлық қатысты пікірлерді қарастырғаннан кейін шешімдердің соңғы тізімін жасайды.

EPA Суперфондының құжаттары

Суперфонд құжаттарында әрбір ұсынылған нысан үшін қауіптілік рейтингі жүйесі бойынша балл парақтары, баллды есептеуге қолданылған ақпаратты егжей-тегжейлі көрсететін әрбір нысанға қатысты құжаттамалық жазба, нақты заң талаптарына немесе EPA тізімдеу саясатына қатысты әсер еткен нысандар туралы ақпарат және құжаттамалық жазбада сілтеме берілген құжаттардың тізімі бар. Бұл қолданба 2019 жылдың желтоқсан айында Трамп әкімшілігі тарапынан қолданудан шығарылды.