Кіріспе

Англет (фр. Anglet) — Францияның оңтүстік-батысындағы Жаңа Аквитания аймағындағы Атлантикалық Пиренейлер департаментіндегі коммуна. Англет Солтүстік Баск елінің Лабурд тарихи провинциясында орналасқан, ал оның тұрғындары дәстүрлі түрде гаскон (окситан) тілінде сөйлеген.

Қол жеткізу

Анлетке A63 тас жолы, Байоннан Анлет қаласына дейінгі D810 жолы және Байоннан коммунаның солтүстік бөлігіне, ал одан Биаррицке оңтүстік-батыс бағытында жалғасатын D260 жолы қызмет көрсетеді. 2013–2014 жылдарының қысқы маусымында Байон агломерациясының Transdev басқаратын А1, А2, С, 4, 5, 6, 8, 10, 11, 12, 14 және N (кешкі) Chronoplus автобус бағдарлары Анлетті метрополия аймағындағы басқа коммуналармен – Байон, Биарриц, Бидарт, Букао, Сен-Пьер-д'Ирубе және Тарноспен байланыстырады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Алынған зерттеулерге сүйенсек, Англеттегі ең көне жерлер тарихқа дейінгі кезеңге (палеолит ортасы) және Мустер мәдениетіне (б.з.д. 100 000 – 35 000 жылдар) жатады. Мустер дәуіріне тән түрлі кремний құралдары табылды. Екі жағынан да өткір ұштар (қырғыштар, сырғыштар) жасау үшін жарықтарды пайдалану, тері өңдеуге және ағаш сапталған балталар жасауға мүмкіндік берген. Англеттің төңірегінде, оның ішінде Ланнес мұнарасы, Бриндос және Сутар, Баск елінің басқа аймақтарындағы (Сен-Пьер-д'Ирубе, Бидарттағы Илбарриц, Вильфранктегі Дубоскоа, Лахонсе, Урт және Бидаче) сияқты, көлемі аз батпақты жерлерден биік жатқан ашық алаңдар басымдыққа ие болған. Аквитания аймағының префектурасы, Аквитания аймағының Мәдениет істері жөніндегі өңірлік дирекциясының археологиялық деректер базасында қазіргі уақытта анықталған коммунаның археологиялық мұрасы туралы білімді ескере отырып, келесі орналасқан жерлерге қатысты бұйрық шығарды: Бриндос, Cote 50, Микотеоның (Сутар) Ла Балястиері және Хондриц – олар палеолиттік қоныс екені анықталды. Rue du Colombier және Ланнес мұнарасы орналасқан жерлер тарихқа дейінгі пана ретінде тіркелген, сонымен қатар прототарихи кезеңдерде (мыс дәуірі, қола дәуірі, темір дәуірі) де қоныстанғандығын көрсетеді.

Рим дәуірі

Рим дәуірінде (шамамен 400 жылға қарай) Байон каструм (Новенпопуланияда) қызметін атқарды. Оның аумағы жеткілікті деңгейде болғандықтан, әскери бекініс салуға мүмкіндік болды (кейбір жерлерде оның қалдықтары әлі де көрініп тұр), ол әскер үшін тым үлкен болған (жеті гектар), бірақ қала болғандығын көрсететін ешқандай іздер жоқ (театр, виллалардың немесе ванналардың қиратылыстары табылған жоқ). Ол кезде аймақтық римдік астанасы "Аквае Аугустае" (Дакс) болды, ал Дакс пен Ойарцун арасындағы географиялық аймақта (Англе коммунасын қоса) тұратын адамдар өздерін Тарбелли деп атады. Сонымен қатар, қабырғалардың сыртында римдік әскерге қызмет ететін көптеген қыш құмырашылары болғандығының дәлелдері бар.

Анжелет пен Байонның арасындағы бәсекелестік

Байонн сол кезде Биаррицтен Капбретонға дейінгі Адурдың бүкіл алабында сауда мен балық аулау бойынша монополияға ие болды. Байонн өзеннің сол жағалауындағы батпақты жерді игеруге тырысты, ал Адурдың табиғи сағасы солтүстікте орналасқан (10 ғасырда Кейп-Бретон қаласында, содан кейін өзеннің тағы бір өзгеруінен кейін 1310 жылдан 1578 жылға дейін Вье-Букауда). Осы кезеңнің маңызды оқиғасы – Адурдың арнасын өзгерту. Өзен сағасының алыс болуы және әсіресе Адурдың лайлануы Байонндағы сауданың төмендеуіне әкелді, бұл үлкен кемелердің сағаға кіруіне кедергі келтірді. Патша жіберген инженер Луи де Фуа, жергілікті жұмыс күшін пайдаланып, көптеген әрекеттерден кейін өзенді бұрып, Адурдың Байонн арқылы шығуына мүмкіндік жасады. Анжелет пен Байонн арасындағы бәсекелестік және қақтығыстар осы құмды жолақтың билігі мен құқықтары үшін жалғасты, ол енді екіге бөлінді – бір бөлігі Адурдың солтүстігінде, енді тек өзеннің сол жағалауында емес, жағдайды одан әрі күрделендірді. Сондықтан екі қала арасында шекара белгілері мен құқықтарды ақтау үшін күрес күшейді, кім Гаузеранның құмындағы "Les Pignadas" деп аталатын жерлерден пайдалана алады. Гаузеран/Бетенаве атауы Гибралтарда қайта пайда болып, кейін Чимберта және Чиберта деп "баск тіліне бейімделді". Байонн қаласының құжаттарында жерге құқықты сақтап, құмды талап ету туралы айтылған. Керісінше, Англия өз тарапынан шекараны, әсіресе "өзеннің солтүстігіндегі" бөлігін ақтауға тырысты және арнаны өзгертуге дейін 1395 және 1525 жылдарға жасалған жайылым келісімдерін көрсетті ("Англеттің" егістік жерлеріне "жапсарған" құм мен пигнадаларды қамтитын Гаузеранның кең аумағындағы Бетенавеге"). Бұл 17- және 18-ғасырларда жалғасқан бәсекелестікті тоқтатпады және ақырында келісімдерге қол жеткізілді.

18 ғасыр

Коммуналдық шекара мәселесінен басқа, бәсекелестік Байон буржуазиясы мен Англет шаруалары арасындағы мінез-құлық антагонизмімен күшейді. Сол кезде Байонның иелері, дворяндары мен буржуалары Англеттен жер сатып алды, бірақ қауымдық шаралар мен міндеттемелерден (әсіресе салық салу тұрғысынан) қашып кетті. Халықты мұқият бақылауға және шаруалардың қарсылығына қарамастан, Байоннан келген кейбір аристократтар тең жағдайда ойналмаған күресте жеңіске жетті. Сол кезде Англеттегі көптеген тұрғындар малшылар еді. Олар өз жерлеріне Баёнядағы қоралардан тыңайтқыш әкелу үшін өгіз арбаларын іздестірді. Бұл өгіздер Байон, Сен-Жан-де-Люз және Испания арасындағы жүктерді тасымалдауға, сондай-ақ жүзімдіктерді, жүгері немесе бидай алқаптарын күтіп-ұстауға пайдаланылды. Пигнадаларда қарағайдан шамырандар немесе кемелерді қаптау үшін, сондай-ақ сабын, хош иісті заттар және көптеген тұрмыстық бұйымдар жасауға арналған смола немесе "мүлік" жиналады. Пластик пен синтетикалық өнімдер оның жұмысына және егін өніміне зиян келтіреді. Сондай-ақ, көптеген мақсаттарда пайдаланылатын (бұғалар, бірақ 19 ғасырда отырғызу үшін өте сәнді) тоқ еменінің плантациялары болды. Революция және империя кезінде "жерді басып алу және мұраны жоюдың екіжақты қозғалысы" болды, бұл жерді өңдеуге айналдыру үшін, Англеттің ескі үйлерінің есебінен, олар өз үй-жайлары үшін қауымдық жерді пайдаланды. 1812 жылы қала әкімі қала туралы мынадай сурет береді: "халық саны 1965 адам, үйлер бір-бірінен алыс орналасқан, шіркеуден (Сен-Леон) басқа ешқандай жиналыс орны жоқ". Англеттегі адамдардың көпшілігі шағын шаруалар болған, бірақ Байонның кейбір бай адамдары, мысалы 1787 жылы "Квинтауды" сатып алған Жан Бернайн сияқты коммунаға қоныс аударды. Қиындықтар Революциялық соғыстармен және әскерлерді "ат әскері (Наполеон), артиллерия пойызы және Испанияға өту кезінде қалған" желі әскерлері келтірген ерекше және қажетті шығындармен" күшейді. 1814 жылы Веллингтонның британ әскерлері Бланкпиньон орманын қиратып жіберген ұрыстар кезінде Испанияға оралып, Наполеон әскерін (Байон қабырғаларына тығылған) қарсы алды. Халықтың бір бөлігі 1813 және 1814 жылдары Солтүстік немесе Оңтүстікке қашу үшін Англеттен кетіп қалды. 1822 жылы Англетте холера індеті пайда болды. 1815 жылдың наурыз айында жүз күндік шабуылдан кейін Ватерлоо шайқасынан кейін испан әскері Лабисбал графының басшылығымен Бидасоадан ары қарай Англе мен Устарицке қысқаша шабуыл жасады. Бұл әскерлер Ангулем герцогы Луи Антуанның араласуынан кейін, испан монархы Фердинанд VII-мен бірге кері шегінді.

19 ғасыр, ауылды аймақтан қалаға айналған Англеттің өзгеруі

1838–1839 жылдары әке Cestac Châteauneuf мүлігін сатып алып, біздің ханымның паналау ошағы институтын құрып, Марияның қызметшілері қауымын қаладан және сыншылардан алыс орналастырды (олар шығуды қалаған жас әйелдерді қабылдады). Бұл мүлікте қазір Чиберта орман мен BAB бульвары арасындағы соңғы ауыл шаруашылығы жері бар. Әке Cestac-тың ақшасы жеткіліксіз болғандықтан, ол қауымымен бірге жерді өңдеуге мәжбүр болды, олар бұрын ешқашан жер жырған емес. Монахинялар мектеп ашып, паналаудың төңірегіндегі жерді өңдеп, тазалап, оның аумағын кеңейтті. Астық егістіктерінен тыс, орманға жақын жерде, әлі күнге дейін гүлдер мен бақтарды күтіп ұстайтын жылыжайлар бар (Авеню де Монбрунның ар жағында). Кейбіреулері дұға мен ой тереңдетуде одан да әрі жүргісі келді, атап айтқанда, толық үнсіздікке ұмтылды. Олар – Бернардиндер, олар паналаудан шамамен бір шақырым қашықтықтағы, жылыжайларға жақын жерде орналасты. Бернардиндер монастырының жанында Бернардиндер мен Марияның қызметшілерінің зираты орналасқан, онда 300-ден астам қабір бар, барлығы құмға орнатылған, симметриялық түрде тізілген және қабырға кресімен безендірілген. Францияда осындай зираттың өзіндік ерекшелігі бар. Ораза айында олар жыл сайын қайта жаңартылады, себебі ауа райы оларды тозуға бейім. Жақын жерде, құм едені бар сабаннан салынған шағын шіркеу (Жалғыздық ханым) бар, ол олардың діни нанымының ең жоғары қатаңдығын көрсетеді. 1870 жылдың басында Киберта құмдарында жарыс жолы салынды, бұл жаңа демалыс және туризм аймағын дамытуға бағытталған, қазіргі Ла Барре орнындағы, Биарриц сияқты көршілес аймақтарды дамытуға көмектесті. Бұл жарыс алаңы бұрын жүзім және бақша өсіруге пайдаланылған 50 гектар жерді қамтыды, сонымен қатар элита үшін сақталған туризмді дамыту мен ауылдық өмірге бекініп қалған шаруалар арасындағы айырмашылықты күшейтті. Оның құрылуы Байон мэрі Феликс Лабаттың туысы, ағылшын лорд Хоуден, бұрынғы испан елшісі және Байондағы Карадок сарайының иесінің қолдауымен жүзеге асты. Жарыс алаңы мен сауда орындары Баск жағалауындағы ең сәнді ойын-сауық ортасына айналды. Ол сол кездегі "элитаның" жиналатын орны болды, олар әсем галереяларда өздерін көрсетуге келді. 1888 жылға дейін ғана жаңа желі (BLB) Байонды Биаррицке N10 ұлттық тас жолымен байланыстырып, Сент-Джон ауданындағы қиылысты нығайтты. BLB, әсіресе Сент-Джон әкімшілік ауданы мен Баёндағы Марацк орта мектебінің аялдамасын қамтығандықтан, BAB-ге қарағанда тез арада тартымдырақ болды, онда Англеттен көптеген студенттер оқыды. 1884–1885 жылдары "Махаббат үйі" жағажайында Биаррицтегі моншалармен бәсекелесу үшін алғашқы суға түсу орны ашылды. Жүзушілерге 75 кабина, суға түсу костюмдерінің алуан түрлі ассортименті және оларды жеке бақылайтын жаттықтырушы ұсынылды. 1924 жылдың 9 қаңтарында қалаға "цунами" соқты, ол жарыс жолын қиратты (одан ешқашан қалпына келтіре алмады). Сондай-ақ, суға түсу орны да қирады, бірақ қайта салынды. 1920 жылдардың ортасында ғана BALF компаниясы (Биарриц-Анлет орман) Чиберта гольф алаңын құру үшін 150 гектар жер сатып алды (1927). 1928 жылы "Махаббат үйінде" тұзды сулы бассейн, оншақты "кабана" (жеке ваннасы бар кабиналар) және үлкен зал (жалпы ауданы 15 000 м2) бар екінші моншақ салынды. Оның арт-деко стилі Анатоль Дуррутидің авторлығында. Бұл мүлік сол кездегі жоғары қоғамның ең танымал өкілдерін (баронесса де Ротшильд, Джасданның махараджасы, Ұлы герцог Димитрий, Испания королі мен королевасы, Уэльс принці, Бастер Китон және т.б.) тартты және өнер көрсетулері, спорттық іс-шаралар, гала-кештер мен дүниежүзілік көрмелерге үлкен қызығушылық туғызды. Бұл Англеттің алтын ғасыры болды. 1929 жылы қала "курорт" мәртебесін алды. Баянь, Анлет және Биарриц қалалары халықаралық рейстерді жүзеге асыратын әуежай құруға келісті, ол Анлет коммунасының үштен екі бөлігінде орналасқан. Байонды Хендаймен Ла Барре арқылы байланыстыратын VFDM теміржол желісі 1913 жылдан 1927 жылға дейін салынды [сілтеме қажет]. Чиберта орман мен ауылдық жерлерін кесіп өтетін және "Махаббат үйі" жағажайларына көрініс ашатын "теңіз жағалауы трамвайы" тез арада туристер арасында танымал болды, сонымен қатар отбасылар мен жергілікті тұрғындардың да сүйікті көлігіне айналды. 1930 жылдардағы дағдарысқа байланысты қызығушылықтың төмендеуіне байланысты жол 1948 жылы жабылды. Наполеон III құрған "Махаббат үйі" шіркеуі уақытқа өткендіктен пайдасыз болды. Әке Sabes жоғары қоғамның прихожандарынан қаражат жинап, 1932 жылы жаңа шіркеу, Әйелдер шіркеуін салуға қол жеткізді, ол 2014 жылы мәдени ескерткіш ретінде тізілді – Англеттегі алғашқы тарихи ескерткіш.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі: қалаланудың жалғасуы

Соғыстан кейін, Байонна мен Биаррицтен айырмашылығы, кеңістіктің қолжетімділігі мен тартымды бағалардың арқасында қала құрылысы жалғасты. 1970-1980 жылдары Англет метрополиядағы бөліс жобаларының 70% -ын, ал Биарриц 10% -ын өзіне сіңірді. "Отыз жылдық гүлдену" коммунаның ешбір бөлігін аямады, себебі бірнеше жыл ғана бұрын онда егістік жерлер, саябақтар, ежелгі батпақтар (бірнеше ғасыр бұрын құлшыныс нысаны) болған. Әртүрлі жылжымайтын мүлік жобалары жүзеге асырылды (бөлістер, кондоминиум үйлер, дүкендер, өнеркәсіп орындары, бизнес аймақтары, тас жолдар, 2x2 және т.б.). Тіпті жоғары қоғамға арналған аймақтар да демалыстың және жаппай туризмнің демократиялануымен өзгерді. Қаланың ауылдық өткені естелікке қалды. 1960 және 70-жылдары беделді шомылу орындарының тобы күшті дауылдарға ұшырады, олар зақымданып, 1977 жылы бұзылды. Порт нығайтылып, ғимарат қоғамдық орталыққа айналды. Бүгінде ғимараттар жаңартылып, Space Ocean деп аталды. Қалалық жоспарлау кең ауқымды ұйымдастыру жоспарысыз, көршілес екі коммунаның арасында жүргізілді. Тек 1972 жылы агломерация коммуналар арасындағы диалогтың алғашқы институтын құрды, ал бүгінде бұл Côte Basque Adour (CAFB) қалалық қауымдастығы.

Демография

Коммуна тұрғындары француз тілінде Angloys немесе Angloyes, ал баск тілінде Angeluar деп аталады.

Мәдениет және мұра

Жел мен толқын – Жанна Монтейль мен Жан Леопольд Дюмонтье Беруле 1976 жылдан 1992 жылға дейін Англет қаласында өткізген поэзияға арналған көтеріңкі шолу болды.

Тілдер

Анлет және Биарриц пен Байоннаның көршілес коммуналарын әр түрлі уақытта және әр түрлі тұрғысынан гаскондық немесе басктық деп қарастыруға болады. Гасконияның тілдік атласы (ALG) (1954–1966) мен Лусьен Бонапарттың 1863 жылғы баск тілінің шекаралары жөніндегі зерттеулеріне сәйкес, бұл аймақтағы адамдардың көпшілігі гаскон тілінде сөйлеген. Сонымен қатар, кейбір аймақтар басктық деп сипатталған (әлбетте, айналағы аймақтардағы басктардың жорықтарының нәтижесінде). 20-шы ғасырдан бері француз тілі басым тілге айналды.

Сәулет мұрасы

19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Англет қаласының урбанизация кезінде архитектура Баск еліне тән Лабурд шаруа қожалығы үлгісінде қалыптасты, бұл үлгі Вилла Арнагадан Камбо-лес-Бэйнсқа дейін дамыды. Бұл үлгі Необаск деп аталды. Бұл қозғалыс 20-шы ғасырдың басында кең таралды. Архитектураның тағы бір түрі – "шале", халыққа арналған және тұрақты тұрғын үйлер, мұнда тұрғындар саны күрт өсіп, қаланың бастапқы ауылдық сипаты жойылды. Оның мақсаты тұрғын үй салу болды және ол кейін демалыс үйі деп аталатын нысандармен ешқандай байланысы болмады. Демалыс үйлері жағалау бойында, Биарриц гольф алаңы мен Шиберта және Шамбр д’Амур маңындағы Англет арасында орналасқан. Бұл демалыс үйлері эклектизм деп аталатын архитектуралық стильде салынды. Нақты бір үлгі болмады, әр үйге түрлі стильдер әсер етіп, оларды үйлестірді. Кейбір үйлер мавр стилінде, ал кейбіреулері Жерорта теңізі стилінде, тағы басқалары Норман стилінде, ал кейбіреулерін жіктеу мүмкін емес. Необаск архитектурасы осы стильге қарсы шықты. 1930 жылдары Гомес ағайындылары мен архитектор Уильям Марсельдің жұмыстарында (Байондағы Полми аллеяларындағы жұмыстарды қараңыз) бұл үлгі көршілес Наварра және Гипускоа провинцияларына тән "casa torre" стиліне айналды. Эль-Хогар үйі осы стильде салынды және сол кездегі архитектураның маңызды кезеңі болды. Бұл үй Чилиде байлық жинаған және испан архитектурасына жоғары сезімталдық танытқан Беарн тумасына арналған. Уильям Марсель Англеттегі жаңа қалалық әкімшілікті "Жаңа испан" стилінде жобалады, онда (1935) жылы салынғаны анық көрінеді. 1950 жылдары Лабурдиндік необаск типті үй әлі де басым үлгі болып қала берді және ғимараттың қоршаған ортаға үйлесімді енуін бағалау үшін анықтама ретінде қолданылды.

Қоршаған орта мұрасы

Шамбр-д’Амур үңгірі – коммуна мұрасының бір бөлігі. Izadia Экологиялық паркі (баск тілінде «болу, табиғат» деген мағынаны білдіреді) 2007 жылдың қараша айында Ла-Барре ауданында ашылды. Бұл 14 гектар аумақты алып жатқан қалалық парк және «құмдық орта» жағалауының соңғы қалдықтарының бірі. Бұл саябақтағы маңызды жобалардың бірі – түпнұсқа түрлерді қалпына келтіру, демек, эндемикалық түрлерді жою, мысалы, Пампа қамысы. Саябақта лагуна, тұзды көлдер, сазбалдар мен теңіз құрақтары бар. Сонымен қатар, құрғақ орта да кездеседі, мысалы, қызылша және Гелиантемум құм шөбі. 200 өсімдік түрі анықталды. Олардың ішінде ұлттық, аймақтық немесе облыстық қорғау статусына ие 7 мұра түрлері бар: Œillet de France (Dianthus gallicus) ұлттық деңгейде қорғалады; Бельярди (Bartsia trixago), теңіз Руппиясы және Лотос аймақтық деңгейде қорғалады; ал Glaux (Lysimachia maritima) және Clypéole (Clypeola jonthiaspi) облыстық деңгейде қорғалады. Сонымен қатар, Франциядағы жалғыз белгілі орны саябақта орналасқан, тығыз гүлдері бар ерекше Centaurea бар. 2012 жылы 103 түрлі түрінен 4700-ден астам құс байқалды. Бұл түрлердің 60-ы қорғалады, оның ішінде 16-сы Францияның қауіпті құс түрлерінің қызыл тізіміне енген. Пигнада – 220 гектар аумақты алып жатқан орман, бұл қала аумағының 10%-ын құрайды. Бұл Байонн-Анлет-Биарриц агломерациясындағы ең үлкен жасыл аймақ. Англет орман шаруашылығы аймағы әртүрлі қарағайларға, пигнадаға (ең үлкені 200 гектардан астам), чибертаға (қазір Ла-Барре мен Шамбр-д’Амур арасындағы элиталық ауданда урбанизацияланған жағалаудағы қарағай орманы) және Лазареттоға (Бланкпиньон мен Адур арасындағы қарағайлы орман) бөлінген. Орманды халық арасында Чиберта орман деп атайды. Бұл қалалық орман, өйткені оны әртүрлі қала маңындағы аудандар қоршап тұр. Оның көп бөлігі қарағайлы орман, сонымен қатар топыраққа толы кеспеағаштар, папоротниктер және басқа да бұталар өседі. Ерте орта ғасырға дейін Англет жағалауы «ешкімнің жеріне» ұқсады: құмдықтар мен шөптесіндердің құмды аймағы, сондықтан құмның ішкі аймақтарға таралуын азайту үшін қарағайлар отырғызылды (1630-1640 жылдар аралығында отырғызылды). Бұрын осы құмдарға жүзімдіктер отырғызылған. Наполеон III 300 гектарға қарағай отырғызу үшін 90 000 франк көмек берді. 20 ғасырдың басында бұл аймақ Ландес тауларына ұқсады. Ол ағаш және шайыр үшін пайдаланылды. Соңғы бір жарым ғасырда 450 гектар қарағайлы орман болған, қазір 220 гектарынан астам қалды. Монтори паркі NR10 оңтүстігінде орналасқан, қала жобасының орталық бөлігінің құрамына кіреді, Пау университеті мен Пейс-де-Льодор университетінің ғылыми кампусының жанындағы қалалық парк. Мұнда экзотикалық өсімдіктер өседі: гүлдер, гидрангиялар, пальмалар және парктегі өсімдіктермен үйлесетін экзотикалық папоротниктер. Суды үнемі ағып тұратын ұшқыштармен ыдыстарға шашыратып жіберілді. Балалар ойын алаңдары мен серуендеу жолдары бар. Латчег аңғары, Англетте. Ай сайын, 10 жыл сайын немесе 30 жыл сайын болатын ерекше жауын-шашын оқиғаларынан жауын суын жинап сақтау және реттеу үшін ландшафтылық су жинау тоғандары жасалды. Бұл саябақ 2005 жылғы су тасқынынан кейін құрылды. 3 гектардан сәл астам аумақта, Латчаг көшесінен Бахинос көшесіне дейін судың жиегі бойында абаттандырылған жол салынған. 2012 жылғы жүлделер тізімінде Францияның гүлденген қалалар мен ауылдардың ұлттық кеңесі коммунаға гүлденген қалалар мен ауылдар конкурсында төрт гүл сыйлады.

Білім

Қалада көптеген мемлекеттік балабақшалар (Камиад, Жюль Ферри, Аристид Бриан, Жан Жорес, Эварист Галуа және Тиволи), екі колледж (Эндара колледжі және жеке Stella Maris колледжі), екі мектеп (Кантау технологиялық мектебі және Сент-Анн мектебі) және ikastola (Анжелуко ikastola) бар. Бұдан өзге, коммунада Құрылыс институты, өнер мектебі және Ұлттық өнер-кәсіпшілік консерваториясының бөлімшесі орналасқан. Монтеури паркі Пау және Пейс-де-л-Адур университетінің биология, физика, химия, логистика, құрылыс және коммуналдық шаруашылық салаларына қатысты оқуларын өткізеді.

Интернет

2010 жылы Англет коммунасы "Интернет қаласы @@@@" танылымымен марапатталды.