Игуасу ұлттық паркі: Аргентинаның табиғаты, тарихы, Гуарани мәдениеті. 10 мың жылдық ежелгі елді мекендер, испан және португал конкистадорлары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентинаның ұлттық паркі
Аргентина ұлттық паркі
National park in Argentina
the Argentine National Park
Игуасу ұлттық паркі (lang es) – Аргентинаның ұлттық паркі, Мисионес провинциясының солтүстігіндегі Игуасу департаментінде, Аргентина Месопотамиясында орналасқан. Оның ауданы – .
The Iguazú National Park (lang es) is a national park of Argentina, located in the Iguazú Department, in the north of the province of Misiones, Argentine Mesopotamia. It has an area of .
Тарих
Парк аумағын 10 000 жыл бұрын Эльдораденс мәдениетінің аңшы-жинақшылары мекендеген. Олар шамамен 1000 жылы жаңа егіншілік технологияларын әкелген гуарани тайпаларымен ығыстырылды, ал 16 ғасырда испан және португал конкистадорымен қуылып, бірақ олардың мұрасы осы аймақта әлі де сақталған (парк пен өзеннің атауы гуарани тілінен – y guasu, "үлкен су"). Бұл аймақты алғаш рет 1542 жылы Альвар Нунес Кабеса де Вака аралап өткен, ал 1609 жылы иезуит миссиялары келді. Парк 1934 жылы Аргентинаның ең көрнекті табиғи әсемдіктерінің бірі – субтропикалық ормандармен оралып жатқан Игуасу шарлауығын қорғау мақсатымен құрылды. Игуасу ұлттық қорығы 1970 жылғы 7 қазандағы 18.801 заңмен Игуасу ұлттық паркінің батыс бөлігі деп белгіленді. Ұлттық парк табиғатты мүмкіндігінше аз өзгерістермен сақтайтын болса, қорық адамдардың қызметін және инфрақұрылымды қабылдайды. Қорықтың құрылуы халықаралық әуежай салуға және үш туристік қонақ үй үшін жерді бөліп беруге мүмкіндік берді. Игуасу өзенінен өтетін жерде оның бразилиялық әріптесі – Игуасу ұлттық паркі орналасқан. 1984 жылы екі орын да ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Парк Жоғарғы Парагвай экологиялық аймағындағы Бразилия, Парагвай және Аргентинаның қорғалатын аймақтары арасындағы орман байланысын қамтамасыз етуді мақсат ететін ұсынылып отырған Триұлттық биоәртүрлілік дәлізінің бір бөлігі болады. Парктің оңтүстік-шығысында 1990 жылы құрылған Уругвай провинциялық паркі орналасқан.
The area of the park was inhabited 10,000 years ago by the hunter gatherers of the Eldoradense culture. They were displaced around 1,000 CE by the Guaraní, who brought new agricultural technologies, and were displaced in turn by the Spanish and Portuguese conquistadores in the 16th century, though their legacy is still alive in this area (the name of the park and the river is Guaraní y guasu, "large water"). The first European to visit the zone was Álvar Núñez Cabeza de Vaca, in 1542; Jesuit missions followed in 1609. The park was created in 1934 to protect one of the greatest natural beauties of Argentina, the Iguazu Falls, surrounded by the subtropical jungle. The Iguazú National Reserve was defined by law 18.801 of 7 October 1970 as constituting the western part of the Iguazú National Park. While the national park preserves nature with the least possible alteration, the reserve admits human activities and infrastructure. Creation of the reserve allowed construction of an international airport and alienation of land for three tourist hotels. Across the Iguazu River lies its Brazilian counterpart (Iguaçu National Park). Both sites were declared World Heritage Sites by UNESCO, in 1984. The park would be part of the proposed Trinational Biodiversity Corridor, which aims to provide forest connections between conservation units in Brazil, Paraguay and Argentina in the Upper Paraná ecoregion. The southeast of the park adjoins the Urugua í Provincial Park, created in 1990.
Флора мен фауна
Парк Альто-Парана Атлантикалық ормандар экологиялық аймағында орналасқан. Парктің фаунасында бірнеше сирек және қорғауға алынған түрлер кездеседі: ягуар, ягуарунди, Оңтүстік Америка тапирі, оцелот, тирика, қарақұмырсқа, қара маңдайлы үскірік гуан, арпий бүркіті және якаре кайман. Сонымен қатар, үлкен тоқалар сияқты құстар, коати сияқты сүтқоректілер және түрлі-түсті көптеген көбелектерді де кездестіруге болады. Бұл паркте шарап түсті қауырсынымен аталатын жүзімді амазонка да кейде кездеседі. Игуасу өзені 1320 шақырымдық саяхатынан кейін, сарқырамадан 23 шақырым төменде Парана өзеніне құяды. Парк ішінде оның ені 1500 метрге дейін жетеді және алдымен оңтүстікке, содан кейін солтүстікке бұрылып, үлкен U пішінін құрайды. Оның жағалауларында Цейбо (Кокспур коралл ағашы) сияқты тығыз ағаштар өседі, оның гүлі Аргентинаның ұлттық гүлі болып табылады. Парктің флорасында лапачо негро және лапачо амарильо (Bignoniaceae тұқымдасы), сондай-ақ пальмито ағаштары мен 40 метрлік пало роза (Apocynaceae тұқымдасы) да бар.
The park lies within the Alto Paraná Atlantic forests ecoregion. The fauna of the park includes several rare and threatened species: jaguar, jaguarundi, South American tapir, ocelot, tirica, anteater, the black fronted piping guan, the harpy eagle, and the yacare caiman. One can also find birds like the great dusky swift and large toucans, mammals like the coatí, and a diversity of butterflies. The vinaceous amazon, named for its wine colored plumage, is occasionally found in this park. The Iguazú River ends in the Paraná River 23 km beyond the falls, after a 1320 km course. Inside the park it becomes up to 1,500 m wide and turns first south, then north, forming a large U shape. Its banks are densely populated by trees, including the ceibo (Cockspur coral tree), whose flower is Argentina's national flower. The flora of the park also features lapacho negro and lapacho amarillo (family Bignoniaceae), as well as palmito trees and the 40 metre high palo rosa (family Apocynaceae).