Кіріспе

Бразилиядағы Чапада Диамантина ұлттық паркі (ʃaˈpadɐ dʒi. amɐ̃ˈtʃĩnɐ; Parque Nacional da Chapada Diamantina) – Бразилияның Баия штатындағы Чапада Диамантина аймағында орналасқан ұлттық саябақ. Жер бедері тік жарлы және негізінен Каатинга биомының өсімдіктерімен жабылған.

Орналасқан жері

Парк Каатинга биоомында орналасқан және 1985 жылғы 17 қыркүйектегі 91.655 жарлығымен құрылған. Оны Чико Мендес биологиялық әртүрлілікті сақтау институты басқарады. Парк Баия штатындағы Пальмейрас, Мукуге, Ленсоис, Ибикоара және Андараи қалаларының аумақтарының бір бөлігін қамтиды.

Жер бедері

Парк Баия штатының орталық бөлігіндегі, жартастармен шектелген Шапада Диамантина платосында орналасқан. Платодағы биіктік әртүрлі, әдетте, таулы бөліктерінде бірнеше шың бар, ал кейбіреулері теңіз деңгейінен жоғары. Плато суайрық болып табылады, бір жағынан Сан-Франциско өзеніне, екінші жағынан Де-Контас және Парагуасу өзендеріне су жинайды. Парк платоның шығысындағы тік жарлы Sincorá жотасында жатыр, бұл бүктелген және күшті эрозияға ұшыраған құрылымдардың аймағы. Жота солтүстік-оңтүстік бағытта созылған, орташа ені шамамен 1,5 километрді құрайды. Штаттың ең биік нүктесі осы паркте орналасқан, ол Pico do Barbado шыңы. Жотада алтын мен алмаз да табылған. Жота батыстан теңізден келетін ылғалды ауаны жоғары көтерілуге мәжбүр етеді, бұл жауын-шашын мөлшерін, әсіресе шығыс бөлігінде арттырады. Аймақта өзендердің әрекетінен пайда болған көптеген үңгірлер жүйесі бар.

Флора мен фауна

Өсімдіктер құрамына Caatingaның едәуір ксерофиттік құрылымдары, теңіз деңгейінен шамамен басталатын биіктікте, су арналары бойында Атлант орман өсімдіктері, сондай-ақ жоғарырақ жатқан шалғындар мен тасты далалар кіреді. Эндемик флораға Адамтантия милтониоидтар, Каттлея элонгата, Каттлея тенюис, Каттлея x тенюита, Клейтс либонни және Клейтс металлина жатады. Қаптаған қабақкөз (Augastes lumachellus) құсы эндемик. Ірі сүтқоректілердің саны аз, бірақ кішкентай сүтқоректілердің, жорғалаушылардың, қосмекенділердің, құстардың және жәндіктердің көптеген түрлері кездеседі.

Қорғау

Парк IUCN қорғалатын аумақ II санатына (ұлттық парк) жатқызылады. Оның мақсаты – зор экологиялық маңызы бар және көркемдік сұлулығымен ерекшеленетін табиғи экожүйелерді сақтау, ғылыми зерттеулер жүргізуді, экологиялық білім беруді, табиғатта демалуды және экотуризмді дамыту. Қорықта қорғалатын құстарға ақ мойынды шаға (Buteogallus lacernulatus), Чако бүркіті (Buteogallus coronatus), Баия тираннулеті (Phylloscartes beckeri), сары таңбалы қанақай (Pyrrhura cruentata) және Баия спинетейлі (Synallaxis whitneyi) кіреді. Басқа қорғалатын түрлерге Барбара Браунның тити маймылы (Callicebus barbarabrownae), пума (Puma concolor), ягуар (Panthera onca), онцилла (Leopardus tigrinus), алып армадилло (Priodontes maximus) және алып қыранқұйрық (Myrmecophaga tridactyla) жатады.