Кіріспе

Бразилияның ұлттық паркі

Серра-да-Капивара ұлттық паркі (португалша: Parque Nacional Serra da Capivara, ˈpaʁki nɐsjoˈnaw ˈsɛʁɐ dɐ kɐpiˈvaɾɐ) – Бразилияның солтүстік-шығыс аймағындағы ұлттық парк. Аймақта көптеген тарихқа дейінгі суреттер кездеседі. Паркке есім берген тау тізбегінің атауы "Серра да Капивара" португал тілінде "Капибара төбелері" деген мағынаны білдіреді. Бұл аймақ Америкадағы ең ірі және ең көне тарихқа дейінгі ескерткіштердің шоғырланған жері болып табылады. Ғылыми зерттеулер Колумбтан бұрынғы дәуірде Капивара тау тізбегінде халық тығыз қоныстанғанын көрсетеді.

Орналасқан жері

Ол Пиуи штатының солтүстік-шығысында, оңтүстік ендігі 8° 26' 50" және 8° 54' 23" аралығында және батыс бойы 42° 19' 47" және 42° 45' 51" аралығында орналасқан. Ол Сан-Раймундо Нонато, Сан-Жоао-ду-Пиауи, Коронел-Жозе-Диас және Канто-ду-Бурити муниципалитеттерінің аумағында жатыр. Оның ауданы 1291,4 шаршы километрді (319 000 акр) құрайды. 2006 жылы құрылған Капивара Конфузуес экологиялық дәлізі паркті Серра-дас Конфузуес ұлттық паркімен байланыстырады.

Тарих

Бұл саябақ мұнда табылған тарихқа дейінгі артефакттар мен суреттерді қорғау үшін құрылған. Ол 1991 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енді. Оның бас археологы – Ниеде Гидон. Оның ең белгілі археологиялық орны – Педра Фурада. Ғылыми зерттеулер Капивара таулары Колумбтан бұрынғы дәуірде тығыз қоныстанғанын көрсетеді. Жақында ашылған Тока-да-Тира-Пейя орнында табылған тас құралдар 22 000 жылға дейін сона алады. Осы орынның жасы оптикалық люминесценция әдісімен анықталған. Аймақтағы басқа маңызды археологиялық орындар – Тока-да-Пена, Баксао-да-Эсперанса және Ситио-ду-Мейо. Лапа-ду-Бокете орны тікелей оңтүстікте орналасқан.

Жабайы табиғат

Парктегі сақалды капуциндерде "жабайы капуцин маймылдарының ең ірі құрал жиынтығы" бар екені анықталды. Олардың тас құралдары азық табу, қауіптендіру24 және жыныстық демонстрациялар үшін қолданылады, ал олар тесіп табу үшін таяқтарды пайдаланады. Бұдан әрі, жерде жүргенде, олар тас құралдарымен топырақты қазып, тамырлар мен бунақденелілерді іздейді.

Sítio do Meio (Мейо қаласы)

Sítio do Meio – Педра Фурададан кейін аймақтағы екінші ең маңызды тас паналағы. Онда толық плейстоцен мерзіміне қатысты даталар мен артефакттар кездеседі. Бұл жерде сарқырамалар болмағандықтан тас құралдары жақсы сақталған. Кем дегенде 98 тас құрал 12 500 жылдан бұрынғы деп саналады. Олар Педра Фурада 3 жоғарғы плейстоцен фазасына жатады.