Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сан-Маркос өзені Техас штатындағы Сан-Маркос қаласындағы Медоуз су және қоршаған орта орталығының (бұрынғы Акварена Springs) орналасқан жері – Сан-Маркос бұлақтарынан басталады. Бұлақтарда Техас соқыр саламандрасы, фонтандық дартер және Техас жабайы күріші сияқты қауіп төнген немесе жойылып бара жатқан бірнеше түрлер мекендейді. Өзенде демалыс жасаушылар көп, олар мұнда түтікпен сырғанады, каноэмен жүзеді, жүзіп, балық аулайды.
The San Marcos River rises from the San Marcos Springs, the location of the Meadows Center for Water and the Environment (formerly Aquarena Springs), in San Marcos, Texas. The springs are home to several threatened or endangered species, including the Texas blind salamander, fountain darter, and Texas wild rice. The river is a popular recreational area, and is frequented for tubing, canoeing, swimming, and fishing.
Курс
Өзен Сан-Маркос бұлақтарынан басталады, Эдвардс суынан Спринг көліне көтеріледі. Көкек экожүйесінің нәзік болуы және көптеген сирек түрлердің болуына байланысты, бастау суының көп бөлігіне кіру шектеулі. Жоғарғы өзен Сан-Маркос қаласынан өтеді және танымал демалыс орны болып табылады. Ол 4 мильден кейін Бланко өзенімен қосылады және Лулинг және Пальметто мемлекеттік паркі арқылы ағып өтеді. Гонзалес қаласының жанында ол 75 миль (121 км) жүріп, Гвадалупе өзеніне құяды. Бұл бағыт Техас су сафариінің бірінші бөлігін құрайды.
The river begins at San Marcos Springs, rising from the Edwards Aquifer into Spring Lake. Access to much of the headwaters is restricted because of the delicate ecosystem and numerous rare species. The upper river flows through San Marcos, and is a popular recreational area. It is joined by the Blanco River after four miles, and passes through Luling and Palmetto State Park. Near Gonzales, it flows into the Guadalupe River after a total of 75 miles (121 km). This course is the first section of the Texas Water Safari.
Тарих
Өзеннің тарихы мен аталуы біршама түсініксіз. Оны 1689 жылы Алонсо де Леон экспедициясы ашқан болуы мүмкін, бірақ кейбір ғалымдар олардың орнына Колорадо немесе Навидад өзендерін тапқан деп санайды. Бұл өзен Гваделупадан тысқары алғашқы ірі өзен ретінде белгілі болды, бірақ сол кезде Комал өзенін Гваделупа деп, ал Гваделупаның бір бөлігін Сан-Ибон деп атаған. 1808 жылы испандықтар қазіргі Сан-Маркостың оңтүстігінде Сан-Маркос-де-Неве бекінісін салған. Олар Тонкава тайпасымен достық қарым-қатынаста болды, бірақ жауыздар Команчи тайпасы оларды 1812 жылы осы жерді тастауға мәжбүр еткен. 1998 және 2015 жылдары өзенге ауыр су тасқыны келді.
The history and naming of the river is somewhat unclear. It may have been discovered by Alonso de León's expedition in 1689, but some scholars believe they instead had found the Colorado or Navidad Rivers. The convention came to call the first sizable river beyond the Guadalupe, but at the time, the Comal River was often called the Guadalupe, and part of the Guadalupe often called San Ybón. In 1808, the Spanish established San Marcos de Neve, just south of present day San Marcos. They had friendly relations with the Tonkawa Indians, but the hostile Comanche tribe forced them to leave in 1812. In 1998 and 2015, the river was affected by severe flooding.
Оқиғалар
Сан-Маркос өзенінде көптеген шаралар өтіп тұрады. Техас су сафариі 1963 жылдан бері жыл сайын ұйымдастырылып келеді; оған тек адам күшімен қозғалатын каноэлер қолданылады. Бұл шара Сан-Маркос және Гвадалупа өзендерін пайдаланады, Сан-Маркостағы Акварена Спрингс-тен Техастағы Сидрифтқа дейін 260 мильге созылады. Шара ақпараттық семинар, сафари жарысы, іріктеу жарысы және тағы бір қысқа жарыс сияқты бірнеше бөлімнен тұрады. Жарысқа қатысушылар жарысқа қатысу үшін жеткілікті азық-түлік пен жабдық алып келуі керек. Техас су сафариі "Әлемдегі ең қиын қайық жарысы" деп танылады және маусымның екінші сенбісінде жыл сайын өткізіледі. Тағы бір шара – жыл сайынғы Сан-Маркос өзенін тазалау акциясы, ол өзен бойын көктемде тазалауға бағытталған ұйымдастырылған іс-шара. Волонтёрлар каноэлерді пайдаланып өзен маңындағы қоқысты тазалай алады немесе барлық волонтёрларға арналған алғыс айту кешінде тағам дайындай алады. Тазалау акциясын жыл сайын Техас өзендерін қорғау қауымдастығының президенті Том Гойнс үйлестіреді, және әдетте наурыздың бірінші сенбісінде өтеді.
San Marcos hosts many events on the San Marcos River. The Texas Water Safari event has run every year since 1963; it uses canoes powered only by human muscle. This event uses the San Marcos River and the Guadalupe River, spanning from Aquarena Springs in San Marcos to Seadrift, Texas, a total of 260 miles. This event is actually composed of many parts, including an information seminar, the safari race, a preliminary race, and another short race. Racers must take enough food and provisions to last them the distance of the race. The Texas Water Safari is billed as the "World's Toughest Boat Race" and
runs annually on the second Saturday of June. Another event is the San Marcos River annual San Marcos River Clean Up, which is an organized spring clean up of the whole river. Volunteers can either clean debris around the river with the use of canoes, or cook food for the San Marcos River Clean Up thank you dinner that is provided for all volunteers. The clean up is coordinated yearly by Tom Goynes, president of the Texas River Protection Association, and is usually the first Saturday of every March.
Жабайы табиғат
Сан-Маркос өзенінде көптеген түрлі жануарлар, соның ішінде құрып кету қаупі бар жануарлар мекендейді. Түрлер санының азаюы немесе тіршілік ортасының жоғалуына байланысты түрлер қауіп төндірілген немесе жойылып бара жатқан түрлер деп тізіледі. Техас соқыр саламандрасы және Сан-Маркос саламандрасы – құрып кету қаупі төнген түрлер, олар Сан-Маркос өзенінің және Эдвардс су қоймасының белгілі бір бөліктерінде ғана табылсады. Сан-Маркос өзенінде мекендейтін басқа да құрып бара жатқан түрлерге фонтандық дартер мен Сан-Маркос гамбузиясы жатады. Фонтандық дартердің денесі ала-құсқы түсті және қара дақтармен сипатталады, бұл оған Сан-Маркос өзенінің жағалауының түбінде жасырынуға көмектеседі. Оның саны артып келеді және Сан-Маркос өзенінде жақсы өсіп-дампиды. Сан-Маркос гамбузиясының денесінде анық қара жолақтар бар. Оның популяциясы белгісіз, себебі 1983 жылдан бері бірде-бір үлгі алынбаған, тіпті жойылған деп есептеледі. Екі балықтың да таза, мөлдір, үздірілмей ағатын және тұрақты температурасы бар су қажет. Сан-Маркос өзеніне тән құрып кету қаупі төнген өсімдік түрі – Техас жапайы күріші. Өзенде екі түрлі популяцияда бар болғаны 230 шоғыр ғана қалды, ал олардың бірі Техас мемлекеттік университетінің кампусында өсірілуде. Сан-Маркос өзені АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы ең биологиялық түрлі су экожүйелерінің бірі болып саналады. Осының салдарынан АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен Техас парктері және жабайы табиғат департаменті Сан-Маркос Спрингсі мен Спринг-Лейкті маңызды тіршілік ортасы деп жариялады, сондықтан өзеннің кейбір бөліктері жекешелендірілді. Маңызды тіршілік ортасы – бұл жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлардың тұрақты дамуына қажетті барлық физикалық, химиялық және биологиялық қасиеттері бар және оларды басқару мен қорғау үшін арнайы күш-жігер жұмсауды талап ететін нақты географиялық аймақ.
San Marcos has many different wildlife species, including endangered ones, that reside in the San Marcos River. Species are listed threatened or endangered based on declining numbers or loss of habitat. The Texas blind salamander and the San Marcos salamander are endangered species that are only found in certain section of the San Marcos River and the Edwards Aquifer. Other endangered species include the fountain darter and San Marcos gambusia, which reside in the San Marcos River. The fountain darter is characterized by the mottled brown body and dark markings that help it camouflage into the bottom of the San Marcos River banks. It has a growing population and flourishes in the San Marcos River. The San Marcos gambusia is characterized by prominent dark stripes along its body. Its population is unknown, as no samples have been collected since 1983, and is even considered to be extinct. Both fish require clear, clean, continually flowing water with a stable temperature. An endangered plant species specific to the San Marcos River is Texas wild rice. Only 230 clumps still remain on the river in two different populations, with one population being grown on the Texas State University campus. The San Marcos River is considered to be one of the most biologically diverse aquatic ecosystems known in the Southwestern United States. Consequently, the United States Fish and Wildlife Service and Texas Parks and Wildlife Department have designated the San Marcos Springs and Spring Lake critical habitat, so some parts of the river are privatized. Critical habitat refers to a particular geographical area that contains all of the physical, chemical and biological attributes needed for the continued success of an endangered plant or animal and that may require special efforts for their management and protection.
Қайта қалпына келтіру жұмыстары
Сан-Маркос өзенінің көп бөлігі, өзенде немесе оның жанында мекендейтін жануарлар әлеміне байланысты, Эдвардс су қоймасының тіршілік ортасын сақтау жоспарымен қорғалады. Бұл жоспар 2006 жылы Сан-Маркос өзенінің көптеген ресурстарын пайдаланатын бірнеше Техас қалаларының бірлескен күшімен, Комал және Сан-Маркос бұлақтарының суды мекендеу ортасын және су ресурстарын басқару мақсатында құрылды. Бұл жоспар бөгде түрлерді бақылауға, түрлердің тұрақтылығын сақтауға, жергілікті түрлерді реттеуге, шөгінділерді тазалауға, ластануды азайтуға және су ағынын қорғауға көмектеседі. Эдвардс су қоймасын қорғауға бағытталған қалпына келтіру жобаларының негізгі назарында Сан-Маркос өзенінің жағалауындағы жұмыстар тұр. Бөгде өсімдіктер тамырымен алынып, олардың орнына жаңа өсімдіктер отырғызылады. Сонымен қатар, өзен жағалауына зиян келтірмей, адамдарға суға кіру және одан шығу мүмкіндігін беру үшін алты жаңа кіру нүктесі салынуы жоспарланған. Қала бұл қалпына келтіру жұмысына шамамен 1 миллион доллар жұмсады, бұл өзенді жануарлар үшін қолайлырақ ортаға айналдырып, сонымен бірге демалыс мүмкіндіктерін де жақсартады.
Much of the San Marcos River is protected by the Edwards Aquifer habitat conservation plan due to the wildlife that reside in or near the river. This plan was established in 2006 as an attempt between several Texas cities that use the many resources of the San Marcos River to manage aquatic habitats and water resources of the Comal and San Marcos springs. This plan helps manage control of non native species, species stability, control of native species, sediment removal, reduction of contamination, and flow protection. Work on the San Marcos River banks are the main focus of the restoration projects in a large effort to protect the Edward Aquifer. Non native plants are uprooted and new plants are planted to take their spots. Also, six new access points were to be added to the river in attempts to allow people to get in and out of the water without harm to the river banks. The city was to spend close to $1 million in this restoration attempt, to makes the river a more ideal habitat, while at the same time improving recreation.