Кіріспе

Гонконг саясаткері Альберт Хо Чуньян (; 1951 жылы 1 желтоқсанда туған) – Гонконгтың заңгері және саясаткері. Ол Қытайдың патриоттық демократиялық қозғалыстарын қолдаудағы Гонконг Альянсының бұрынғы төрағасы (2014–2019) және вице-төрағасы (2019–2021). Хо 1974 жылы Гонконг университетінде заң бакалаврын құрметпен бітірді, ал 1975 жылы заң бойынша аспирантуралық сертификат алды. Ол кейін Гонконгтың Қытай университетінің профессоры болған қытай тарихшысы Хсу Кван-санның дәрістеріне қатысты. Хо оның саяси нанымы мен қытай ұлттық сезіміне әсер еткенін айтты. Колледж кезінде ол либералдық идеалдарын дамытып, студенттік саясатқа белсенді қатысып, 1970-ші жылдары студенттік одақта үстемдік еткен маошыл ұлтшылдарға қарсы Гонконг университетінің студенттер одағы үшін жарысқан Мак Хой ва үшін үгіт жүргізді. Заңгерлік және саяси мансаптың алғашқы кезеңдері Хо 1977 жылы заңгерлік практикасын бастады, ал 1988 жылы жалпы құқық нотариусы болып тағайындалды. Ол шамамен 20 жыл C. Y. Kwan & Co. фирмасында заңгер болып жұмыс істеді, содан кейін өзінің жеке заң фирмасын – Ho, Tse, Wai & Partners құрды. Оның соттағы тәжірибесі банк істері мен коммерциялық құқықтан бастап жер құқығы мен некелік дауларға дейін, сондай-ақ қылмыстық және медициналық абайсыздық істерін қамтыды. Альберт Хо пандемократиялық лагерь үшін бірнеше адам құқықтары жөніндегі істерді пробоно (ерікті түрде және ақысыз) жүзеге асырды. Ол Гонконгтың Орталық ауданындағы McDonald's мейрамханасында, үкіметтің тауарлар мен қызметтер салығын енгізу жоспарына қарсы наразылыққа қатысқаннан кейін жарақат алды. Оның басы, қолы мен бетіне жарақаттанды, мұрны сынды. Демократиялық партия төрағасы 2004–2006 жылдары Хо Демократиялық партия төрағасының орынбасары болды. 2006 жылдың желтоқсан айында ол реформашыл фракциядан Чан Кинг Мингті жеңіп, партия төрағасы болып сайланды. Оның өкілеттігі кезінде партия 2008 жылы Эмили Лаудың "Шекара" тобын қабылдады. 2010 жылдың маусым айында ол Демократиялық партия делегациясын Пекин үкіметінің өкілдерімен сайлау реформасы туралы келіссөздер жүргізу үшін Байланыс кеңсесіне алып барды. Пекин үкіметі Демократиялық партияның тікелей сайланатын бес жаңа Аудандық кеңес (Екінші) орындығын беруге қатысты ұсынысын қабылдады. Бұл келісім радикалды демократтардың арасында наразылық тудырып, пандемократиялық лагерьде алаңдаушылық тудырды. 2011 жылғы Аудандық кеңес сайлауында ол өзінің Лок Цуи сайлау округінде радикалды демократ заң шығарушы Альберт Чанға қарсы шығып, орнын сақтау үшін күш жұмсады. 2012 жылғы Заңнамалық кеңес сайлауында Хо жаңадан құрылған Аудандық кеңес (Екінші) сайлау округінде қатысып, 228 840 дауыспен сайланды. Алайда оның партиясы радикалды демократтардың шабуылдарына ұшырап, тарихтағы ең нашар нәтижеге қол жеткізіп, тек алты орынды сақтап қалды. Ол сайлау нәтижесі шыққаннан кейін партия төрағасы лауазымынан кетіп, президенттік міндетін атқарушы Эмили Лау тағайындалды. 2012 жылғы Бас атқарушы сайлауына үміткер Альберт Хо 2011 жылдың 4 қазанында 2012 жылғы Бас атқарушы сайлауына қатысатынын жариялады, бұл сайлау Пекинге жақтас мүшелер басым болатын шағын сайлау шеңберінен өтеді. 2012 жылдың 8 қаңтарында АДЛП-ның Фредерик Фунгқа қарсы пандемократиялық праймеризде жеңіске жеткен Хо Пекинге жақтас екі үміткерге – Атқарушы кеңестің бұрынғы төрағасы Лёнг Чун Инге және бұрынғы бас хатшы Генри Танға қарсы шықты. 1132 дауыстан Хо 76 дауыспен үшінші орын алды, ал Лёнг Чун Ин 689 дауыспен сайланды. 2013 жылы Хо Эдвард Сноуденнің Гонконгта болған кезінде оған көмектескені туралы ақпараттан кейін халықаралық жаңалықтарда кеңінен таралды. 2014 жылғы Гонконг наразылықтары 2014 жылдың қазан айында 26 қыркүйекте басталған демократияны қолдаушы наразылықтар кезінде Хо наразылықтар зорлық-зомбылыққа ұласқан жағдайда оққа түсуге дайын екенін айтты. Ол демократия үшін зорлық-зомбылықты қолдамады, бірақ «болашақ оларға тиесілі болғандықтан» жастар үшін «құрбандыққа баруға» дайын болды. 2019–2020 жылдардағы Гонконг наразылықтарынан кейінгі заң шығарушылық қызметі Альберт Хо демократиялық қозғалысты қолдауын жалғастырды және Гонконгтағы экстрадицияға қарсы наразылықтарға қатысты. 2020 жылдың 18 сәуірінде Хо 2019 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында экстрадицияға қарсы наразылықтар кезінде бірнеше рұқсат етілмеген жиналыстарды ұйымдастырған, жариялаған немесе қатысқан деген күдікпен тұтқындалған Гонконгтың 15 танымал демократиялық тұлғасының бірі болды. 2021 жылдың мамырында ол 2019 жылдың 1 қазанындағы Қытайдың Ұлттық күнінде өткен тыйым салынған наразылықты қоздырғаны және ұйымдастырғаны үшін әрқайсысы 18 айдан түрме жазасына кесілді, жазалар бірдей мерзімде өтелуге тиіс. 2019 жылдың 19 қыркүйегінде сағат 19:00 шамасында Альберт Хо Тин Хау МТЖ станциясынан шыққанда металл таяқтары бар бір топ адамның шабуылына ұшырады. Оны қара киімді топ ұстап алып, сапалап соқты. Содан кейін, еңбек партиясының Рой Квонг, Стэнли Хо Вай Ханг және Леунг Кай Цин сияқты бірнеше саясаткерлер де көшеде шабуылға ұшырады. Гонконг полициясы ұйымдық қылмысқа қатысы бар деген күдік таратты. 2019 жылдың 21 тамызында Хо қытай мемлекеттік БАҚ-та «Гонконгты қиратқан төрттік» қатарында Apple Daily иесі Джимми Лай, Демократиялық партияның негізін қалаушы Мартин Ли және бұрынғы бас хатшы Ансон Чанмен бірге аталды. Ұлттық қауіпсіздік заңының енгізілуі 2020 жылдың маусымында ҚХР Ұлттық халық съесінің тұрақты комитеті Гонконгтың ұлттық қауіпсіздік заңын енгізгеннен кейін Альберт Хо The Daily Telegraph газетіне «оны сияқты адамдар» жақын арада «қиындықтарға тап болуы мүмкін» екенін айтты, себебі Credit Suisse, HSBC, Julius Baer және UBS сияқты әлемдік банктер «саяси және үкіметтік байланыстарды тексеру үшін» клиенттерді тексеруді күшейтіп, демократтарға «қосымша тексеру талаптарын» қоюда. Хо: «Шындығында, көп нәрсе істеуге болмайды, Гонконгтағы барлық қаржылық және банк қызметтеріңнен бас тартпасаң».

Азаматтық топтардан кету және жазалау

2021 жылдың қыркүйегінде Хо Гонконг Альянсы, Қытай адам құқықтары жөніндегі заңгерлер тобы және Демократия мектебіндегі басшылық лауазымдарынан қанағаттанды. Ол кезде билік тарапынан қатты шабуылға ұшырады, оған және оның жетекші мүшелеріне қарсы екі ұлттық қауіпсіздік бойынша тергеу жүргізілуде; сол айдың басында, отставкаға кеткенге дейін, Хо 2020 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы қырғынға қатысуға немесе басқаларды қатысуға үндеуге кінәлі деп мойындады. Хо сотта, қол соққан көрермендерге, өзі және сол қылмысты мойындаған тағы он бір адамның "тарихтың дұрыс жағында" екенін айтты. 2020 жылғы еске алу іс-шарасына қатысқандығы және оны қоздырғандығы үшін айыпты деп танылғаннан кейін, Хо 2021 жылдың 15 қыркүйегінде барлығы 10 айға бас бостандығынан айырылды. Хоның Гонконг Альянсындағы рөліне байланысты мемлекеттік билікті құлатуға қатысқандығы туралы айып бойынша алғашқы кепілдік беру өтініші 2022 жылдың 20 шілдесінде қабылданбады, бірақ екінші өтініш 2022 жылдың 22 тамызында қабылданды.