Фиджи саяхатшысы: Самисон Тикойнасау Спейт өмірі мен саяси жолы
Samisoni Tikoinasau
Самисон Тикойнасау Спейт – фиджийский политик, брат лидера мятежа 2000 года. Депутат парламента, член CAMV, занимал министерский пост. Фиджи, политика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самсон Тикинасау Спейт, сондай-ақ Сэм Спейт кіші ретінде танымал, көптеген фиджиліктер сияқты, ол өзінің тегін сирек қолданады. Тикинасау – бұрынғы министр Сэм Спейттің ұлы және Джордж Спейттің ағасы. Джордж Спейт 2000 жылдың мамырында үнді фиджиліктер басқарған Чодри үкіметін құлатқан көтеріліске жетекшілік етті. Ол 2002 жылғы 21-23 наурыздағы қосымша сайлауда Ұлттық консервативтік альянстың (CAMV) кандидат ретінде Халық өкілдері палатасына Таилеву Солтүстік фиджилік қауымдық сайлау округінен сайланды. Тикинасау 2000 жылғы төңкеріске қатысы үшін сотталып, түрмеге қамалғаннан кейін, 2005 жылғы 8 сәуірде Рату Наикама Лалабалавудың орнына министрлікке тағайындалды. Лалабалаву босатылғанға дейін ол сондай-ақ CAMV басшысының міндетін уақытша атқарды. 2006 жылғы сайлауға дейін CAMV, Карасе партиясы – Сокосоко Дуавата ни Левенивануамен бірікті. Ол 2006 жылғы сайлауда SDL кандидат ретінде қайта сайланды. Ол Фиджидің бұрынғы президенті Хосефа Илоилоның қызы Ади Лития Левулевуге (1996 жылы қайтыс болған) үйленген. Оның ұлы Генри Спейт Австралиядағы «Брамбис» командасының қанат шегінде ойнайды.
Samisoni Tikoinasau Speight, also known as Sam Speight Jr Like many ethnic Fijians, he rarely uses his surname. Tikoinasau is the son of former Cabinet Minister Sam Speight and the older brother of George Speight, who led a rebellion which toppled the Indo Fijian led Chaudhry government in May 2000. He was elected to the House of Representatives as a candidate of the nationalistic Conservative Alliance (CAMV) in a byelection on 21–23 March 2002, to represent the Tailevu North Fijian Communal constituency in the place of his brother, who had been expelled from Parliament the previous December for nonattendance owing to his imprisonment on treason charges. Tikoinasau was appointed to the Cabinet on 8 April 2005, to replace Ratu Naiqama Lalabalavu, who resigned following his conviction and imprisonment for his role in the 2000 coup. He also took over Lalabalavu's role as CAMV leader in an interim capacity, pending Lalabalavu's release. In the leadup to the 2006 election the CAMV merged with Qarase's party, the Soqosoqo Duavata ni Lewenivanua. He was re elected in the 2006 election as an SDL candidate. He was married to Adi Litia Levulevu (d. 1996), the daughter of former Fiji president Josefa Iloilo. His son Henry Speight is a winger with the Brumbies in Australia.
Саясат
Тикоинасау туысқан жер иелерінің құқықтарын қатты қорғады және жер иелерімен жалға алу келісімдерін келісуге туысқандардың жер тізіліміне енгізілмеген адамдарға (яғни, Фиджи азаматтарына) рұқсат беретін заңдар мен конституциялық ережелерді сынады. The Fiji Times газеті 2005 жылдың 22 желтоқсанында оның жер иелеріне жалға алу шарттарын өздері белгілеуге рұқсат бермеу олардың құқықтарын бұзу екенін айтқандығын жариялады. Парламентте Тикоинасау өзінің ағасының түрмеден босатылуын үнемі талап етіп отырды. Ол Спейттың ісін әділ деп санады, бірақ оның әдістерін жария түрде қолдамады. 2005 жылдың 22 желтоқсанында ол 2000 жылғы төңкеріс бойынша тергеуді тоқтатуға шақырды, осы мәселені одан әрі жалғастырудың мәні жоқ екенін және бұл тек инвесторлардың сенімін әлсіретіп, ұлттық қайта құрудан назарды аударуға қызмет ететінін айтты. Тикоинасау Фиджинің туысқан халқының саяси бақылауын сақтап қалуды ынталы түрде қолдады. 2005 жылдың 10 тамызында ол Фиджиде бейбітшілік пен тұрақтылық болса, этникалық Фиджиліктердің басшылығын сақтау қажет екенін мәлімдеді. Фиджи ауылының жаңалықтар қызметі (2006 жылдың 25 ақпаны) Тикоинасаудың кедейлікке қарсы науқанды қаржыландыру үшін ұлттық ондық енгізуді ұсынғанын хабарлады. Ол 24-і күні Өкілдер палатасында сөйлеген сөзінде барлық мемлекеттік кірістердің 10 пайызын кедейлікке қарсы күреске жұмсау керектігін айтты. "Бүгінгі Фиджи үшін жауап – қасиетті кітапта, басшылардың, лотудың (шіркеудің) және баталар қағидаларының негізінде. Яғни ондық. Үкімет кірісін тиісті министрлікке бөліңіз, сонда біз бүгін талқылап отырған мәселелерге байланысты баталардың күшін көресіз", - деді ол.
Tikoinasau strongly defended the rights of indigenous landowners, and criticized laws and constitutional provisions allowing persons not enrolled in the Native Land Register (i. e., Indigenous Fijians) to negotiate lease arrangements with the landowners. The Fiji Times quoted him on 22 December 2005 as saying that not allowing the landowners to dictate the terms of the leases was a violation of their rights. In parliament, Tikoinasau campaigned continually for his brother's release from prison. He considered Speight's cause to have been just, though he stopped short of publicly endorsing his methods. On 22 December 2005, he called for a halt to investigations into the 2000 coup, saying that pursuing the matter further was pointless and served only to undermine investor confidence and to distract attention from national rebuilding. Tikoinasau also spoke out strongly in favour of maintaining indigenous Fijian political control. On 10 August 2005, he declared that if Fiji wanted peace and stability, ethnic Fijian leadership should be maintained. The Fiji Village news service (25 February 2006) reported that Tikoinasau had called for the introduction of a national tithe to fund an anti poverty campaign. Ten percent of all government income should be earmarked for the war on poverty, he told the House of Representatives on the 24th. "For Fiji today, the answer is in the good book based on the foundations of the chiefs, of lotu (church) and the principles of blessings that is there tithe Government revenue, put it in the appropriate ministry and you see the blessings that will come to address what we are trying to talk about here today," he said.
2006 жылдан кейін
2006 жылдың 5 желтоқсанындағы әскери төңкеріс Тикоинасау қызмет еткен үкіметті құлатты. Ол әскери қолдауға ие уақытша үкіметке қарсы белсенді оппозиционер ретінде танылды. 2008 жылдың қыркүйегінде ол төңкеріс кезінде диктатор Франк Байнимарамаға қарсы мемлекетке опасыздық жасады деген шағыммен арыз берген саясаткерлер тобының құрамында болды. Полиция тергеу жүргізуден бас тартты. 2011 жылдың ақпан айында Фиджи әскері оны тұтқындап, Елизавета патшасының казармасына жеткізді, онда оған ауыр түрде зорлық көрсетілді. Үш күннен кейін ол босатылып, медициналық көмек алу үшін Австралияға жіберілді. Кейіннен ол саяси пана сұрады.
A military coup of 5 December 2006 deposed the government in which Tikoinasau was serving. He became known as a vocal opponent of the military backed interim government. In September 2008 he was part of a group of politicians who filed a complaint of treason against dictator Frank Bainimarama over the coup. The police refused to investigate. In February 2011 he was arrested by the Fiji military and taken to the Queen Elizabeth barracks, where he was severely beaten. Three days later he was released and flown to Australia for medical treatment. He subsequently applied for political asylum.