Иоганнес Кристофер Хагеманн Рейнхардт: Өмірбаяны мен ғылыми еңбектері

Кіріспе

Иоганн Кристофер Хагеман Рейнхардт (23 желтоқсан 1778 – 31 қазан 1845), кейде Дж. К. Х. Рейнхардт деп аталады, Копенгаген университетінің зоология профессоры. Норвегиядағы Рендален приходінде туған, әкесі Йоханнес Хенрик Рейнхардт дін қызметкері, ал анасы Йоханне Элизабет Моммесен Холмстрандтан (Норвегия) шыққан. Ол Иоганн деп крещениеден өтпеген, бірақ кейіннен осы есімді қабылдады. Үйде білім алғаннан кейін, ол 1792 жылы Копенгагенге келді және 1793 жылы университетке түсті, онда алғашқы екі емтиханды тапсырды, бірақ содан кейін шамамен екі жыл үйінде өткізіп, өсімдіктер мен жануарларды зерттеуге мүмкіндік алды. 1796 жылы теологияны оқу үшін Копенгагенге оралды, бірақ оның бейімділігі оны осы саладағы оқудан және табиғат тарихына бауырды. Ол Мартин Вальдың шәкірті болды, оның көмегімен Рейнхардт 1801 жылы шетелге саяхаттауға мүмкіндік алды, онда ол 1806 жылға дейін болды (бастапқыда мемлекеттік кеңесші Ж. К. К. Брунның ұлына ұстаздық қызмет атқарды). Алғашқыда Рейнхардт Фрайбергтегі тау-кен академиясында минералогияны, кейін Геттингенде зоология мен анатомияны, соңында Парижді зерттеді. Парижде болған кезінде ол 1805 жылы Табиғи тарих қоғамының коллекцияларын сатып алу арқылы құрылған, жаңадан ашылған Корольдік Табиғи тарих мұражайының сол бөлігіне инспектор болып тағайындалды. Ол Нормандиядағы неміс отбасында жеке репетитор болып жұмыс істеуге дайын болған, бірақ жылдық жалақысы 200 Rdl болса да, инспектор лауазымын қуана қабылдады, себебі енді "аштықтан өлу немесе заңгерлікпен айналысу" арасында таңдау жасамай үйге оралуға мүмкіндігі бар деп санады. Ол Парижде тағы бірнеше ай қалды және өзінің жеткіліксіз білімін музейлерде оқып, Жорж Кювье лекцияларын тыңдап толықтыруға тырысты, олар оның қызығушылығын оятып, жігерлендірді. 1806 жылдың соңында ол оралып, дереу коллекцияны басқаруды қолға алды. 1809 жылы ол мұражайда дәріс оқуды бастады, ал профессор Ж. Ратке Кристианияға ауысқан кезде Рейнхардт 1813 жылы университетте де жұмыс істеді, алдымен аға оқытушы, ал келесі жылы табиғат тарихы бойынша профессор экстраординариус болды. 1814 жылы ол Метте Маргрете Николин Хаммелеффке (1782–1832) үйленді, ол титулярлық мемлекеттік кеңесші Н. Хаммелефф пен Джулиан Мари Хаммелеффтің қызы, туған Понтоппидан. 1821 жылы ол Корольдік Дания ғылым және әдебиет академиясының мүшесі болды, 1830 жылы академиялық кеңестің мүшесі, 1836 жылы философия ғылымының құрметті докторы болып тағайындалды, ал 1839 жылы титулярлық мемлекеттік кеңесші болды. Ол герпетолог Иоганн Теодор Рейнхардттың (1816–1882) әкесі болды, ол Кристиан Фредерик Люткенмен (1827–1901) бірге «Bidrag til Kundskab om Brasiliens Padder og Krybdyr» (Бразилиялық қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылар туралы білімге үлес) атты еңбекті жариялады. Рейнхардт 1845 жылдың 31 қазанында Копенгагенде қайтыс болды.

Johannes Christopher Hagemann Reinhardt (23 December 1778 – 31 October 1845), sometimes called J. C. H. Reinhardt, was a professor in zoology at the University of Copenhagen. Born in Rendalen parish in Norway, his father, Johannes Henrik Reinhardt, was a priest, and his mother, Johanne Elisabeth Mommesen, was from Holmestrand (Norway). He was not baptized Johannes, but adopted the name later. After having been educated at home, he came to Copenhagen in 1792 and entered the university in 1793, where he passed the first two examinations, but after that spent almost two years at home, where he used the opportunity to study plants and animals. In 1796, he returned to Copenhagen to study theology, but his tendencies pulled him away from this study and towards natural history. He became a disciple of Martin Vahl, with whose help Reinhardt in 1801 got the opportunity to travel abroad, where he stayed until 1806 (in the beginning a mentor for a son of the titular councillor of state J. C. C. Brun). At first, Reinhardt studied mineralogy at the academy of mining in Freiberg, later primarily zoology and anatomy in Göttingen and finally in Paris. During his stay there he received an appointment as an inspector for that part of the newly established Royal Museum for Natural History which was founded by acquiring the collections of the Society for Natural History in 1805. He was just about to start as a private tutor in a German family in Normandy, but accepted happily the post as inspector instead, although the annual salary was only 200 Rdl., because he now felt it possible to return home without having to choose between "death from hunger or practising law". He remained in Paris for a few months more and tried to extend his rather insufficient knowledge by studying in the museums and by following Georges Cuvier's lectures, that had excited his enthusiasm. In late 1806 he returned and immediately took over the management of the collection. In 1809 he started giving lectures in the museum, and when professor J. Rathke had been transferred to Christiania, Reinhardt was also employed by the university in 1813, at first as a senior lecturer and the year after as a professor extraordinarius in natural history. In 1814, he married Mette Margrethe Nicoline Hammeleff (1782–1832), a daughter of titular councillor of state N. Hammeleff and Juliane Marie Hammeleff, born Pontoppidan. In 1821, he became a member of the Royal Danish Academy of Sciences and Letters, in 1830 ordinary professor and a member of the Academic Council; in 1836 he was appointed honourable Doctor of Philosophy, and in 1839 he became titular councillor of state. He was the father of herpetologist Johannes Theodor Reinhardt (1816 1882), who with Christian Frederik Lütken (1827 1901), published Bidrag til Kundskab om Brasiliens Padder og Krybdyr (Contributions to the knowledge of Brazilian amphibians and reptiles. Reinhardt died on 31 October 1845 in Copenhagen.