Кіріспе

Нигерияның Ижау қаласында Оди халқының қырғыны

Оди қырғыны Нигер дельтасында мұнай ресурстарына және қоршаған ортаны қорғауға қатысты жергілікті халықтың құқықтары үшін жалғасып жатқан қақтығыс аясында болды. Шабуылда 900-ден астам бейбіт тұрғын қаза тапқан деп есептеледі. Көпшілік бұл қырғынды бұрынғы президент Олусегун Обасанжо мен вице-президент Атику Абубакардың режимі тапсырыс бергенін айтады. Әскерилер өз әрекеттерін жиі қорғап, Одиге жол тартқанда шабуылға ұшырағанын мәлімдейді. Осының салдарынан ауылға кірмес бұрын шиеленіс күшейді.

Қазалау

Қырғынға дейін Нигерия полициясының он екі қызметкері Оди маңындағы бір топ адамдар тарапынан өлтірілді, олардың жетісі 4 қарашада, ал қалғаны келесі күндері қаза тапты. Жауап ретінде әскерилер ауылға шабуыл жасауға шешім қабылдады, бірақ әскер ауылға жақын жерде шабуылға ұшырады деген хабарлар тарады, соның салдарынан жағдай шиеленістің күшеуіне әкелді. Олар шабуылдан өтіп, ауылдағы қарулы жасақтармен атысты, олардың азаматтық халықты қалқан ретінде пайдаланғаны болжалды. Осы оқиға және "шабуыл" деген желеу азаматтық халыққа және қала ғимараттарына шабуыл жасауға себеп болды. Қаланың барлық ғимараттары, банк, Англикан шіркеуі және денсаулық сақтау орталығынан басқа, толығымен өртенді. Бұл оқиға президент Олусегун Обасанжоның кезінде болды. Үкімет алғашқыда қаза болғандардың санын 43 деп хабарлады, оның ішінде сегіз сарбаз бар еді. Сот үш апта ішінде өтемақы төленуін бұйырды. Бұл іс Гудлак Джонатан басшылығымен соттан тыс келісім арқылы 15 миллиард теңге төленуіне әкелді. Профессор Кобина Имананаға (Одиді қирату ісі бойынша тергеу комитетінің төрағасы) айтуынша, Лондон соты 2014 жылдың 21 қазанына дейін үкімет келісімге келмесе және Одиге келісілген өтемақыны төлемесе, соттың толық шешімін (37.6 миллиард теңге төлеу) күшіне енгізетінін мәлімдеді. Осы жағдай Федералды Әділет министрлігінің, заңгерлер тобының басшылығын, тергеу комитетін (ODCPC) және Оди әкімі 2014 жылдың 26 мамырында келіссөздер жүргізуге итермеледі, онда Федералды үкімет Одиге өтемақы ретінде 15 миллиард теңге (біржолғы және соңғы төлем) ұсынды. Кейіннен үкімет 15 миллиард теңге төледі, бұл қоғамда одан әрі жанжалдарға және осыдан кейін комитет төрағасы профессор Зибокеренің ұрлануына әкелді, ол кейін босатылды.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Одидегі қырғын Тимаяның "True Story" альбомындағы "Dem Mama" атты әнге шабыт берді. Ол сонымен қатар "Poets Reading The News" сайтында жарияланған Саксесс Акпожотордың "Potpourri of Perdition" өлеңінің шабыт көзі болды. Бұл қырғын Ибивари Икириконың "Оди осы істі жасады ма?" атты өлеңін жазуға да түрткі болды.