Сварадж партиясы: 1923 жылы құрылған, Ұлттық Конгресс пен Хилифат қозғалысының бастамасымен Британ үстемдігінен үнді халқының тәуелсіздігі үшін күресті. Читтаранжан Дас, Мотилал Неру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конгрестік халифаттық партия ретінде құрылған Сварадж партиясы – 1923 жылдың 1 қаңтарында Ұлттық конгрестің 1922 жылғы желтоқсанда Гаяда өткен жылдық конференциясынан кейін құрылған саяси партия. Ол британдық үкіметтен үнді халқы үшін кеңірек өзін-өзі басқару мен саяси тәуелсіздікке қол жеткізуді мақсат етті. Партияға "Сварадж" идеясы ықпал етті. Үнді және көптеген басқа да Үнді тілдерінде "сварадж" сөзі "тәуелсіздік" немесе "өзін-өзі басқару" деген мағынаны білдіреді. Екі ең маңызды жетекшісі – партия президенті Читтаранжан Дас және хатшысы Мотилал Неру болды. Дас пен Неру шетелдік үкіметтің жұмысын қиындату үшін заң шығару кеңесіне сайлауға түсуді жоспарлады. 1923 жылғы сайлауда Сварадж партиясының көптеген кандидаттары Орталық заң шығару жиналысына және провинциялық заң шығару кеңесіне сайланды. Олар осы заң шығару органдарында әділетсіз үкімет саясатына қарсы күшті оппозиция көрсетті. Бенгалдың бөлінуі нәтижесінде Сварадж партиясы 1923 жылы Бенгал заң шығару кеңесіне сайлауда ең көп орынды жеңіп алды. С.Р. Дас қайтыс болғаннан кейін партия тарап кетті.
The Swaraj Party, established as the Congress Khilafat Swaraj Party, was a political party formed in India on 1 January 1923 after the Gaya annual conference in December 1922 of the National Congress, that sought greater self government and political freedom for the Indian people from the British Raj. It was inspired by the concept of Swaraj. In Hindi and many other languages of India, swaraj means "independence" or "self rule." The two most important leaders were Chittaranjan Das, its president, and Motilal Nehru, its secretary. Das and Nehru thought of contesting elections to enter the legislative council with a view to obstructing a foreign government. Many candidates of the Swaraj Party were elected to the central legislative assembly and provincial legislative council in the 1923 elections. In these legislatures, they strongly opposed the unjust government policies. As a result of the Bengal Partition, the Swaraj Party won the most seats during elections to the Bengal Legislative Council in 1923. The party disintegrated after the death of C. R. Das.
Шаури Шаура
Свараж партиясы 1923 жылғы 1 қаңтарда үнді саяси қайраткерлері мен Үндістан Ұлттық Конгресінің мүшелері тарапынан құрылды. Олар 1922 жылғы 12 ақпанда Махатманың барлық азаматтық қарсылықты тоқтату шешіміне қарсы болды. Бұл шешім Чаури Чаура трагедиясына жауап ретінде қабылданған, онда наразылық білдірген халықтың тобы полицейлерді өлтірген. Ганди бұл өлтірулерге өзін жауапты деп санады, зорлық-зомбылыққа қарсы тұруды жеткілікті түрде басаңстатпағаны үшін өзін кінәлады және бүкіл Ынтымақтастықтан Бас Тарту қозғалысы британдық басқарудағы армия мен полиция және азаттық күрескерлерінің топтары арасындағы зорлық-зомбылыққа ұласып, миллиондаған қарапайым үндістерді қанауға және ауыр жағдайға түсіруі мүмкін деп қорқады. Ол барлық үндістерді азаматтық қарсылықты тоқтатуға көндіру үшін өлімге дейін ашаршылық ұстады. Конгресс және басқа ұлтшыл топтар мойынсұнбаушылықтың барлық түрлерін жоққа шығарды. Дегенмен, көптеген үндістер Ынтымақтастықтан Бас Тарту қозғалысын жеке зорлық-зомбылық оқиғасы үшін тоқтатудың қажеті жоқ деп есептеді және оның үлкен жетістігі британдық үкіметтің Үндістандағы билігін құлатпақ болды. Осы адамдар Гандидің саяси шешімдері мен сезімдеріне көңіл бөлмейтін болды.
The Swaraj Party was formed on 1 January 1923 by Indian politicians and members of the Indian National Congress who had opposed Mahatma's suspension of all civil resistance on 12 February 1922 in response to the Chauri Chaura tragedy, where policemen were killed by a mob of protestors. Gandhi felt responsible for the killings, reproached himself for not emphasizing non violence more firmly, and feared that the entire Non Cooperation Movement could degenerate into an orgy of violence between the British controlled army and police and mobs of freedom fighters, alienating and hurting millions of common Indians. He went on a fast unto death to convince all Indians to stop civil resistance. The Congress and other nationalist groups disavowed all activities of disobedience. However, many Indians felt that the Non Cooperation Movement should not have been suspended over an isolated incident of violence, and that its astonishing success was actually close to breaking the back of British rule in India. These people became disillusioned with Gandhi's political judgments and instincts.
Кеңестің кірісі
Ганди және Конгресс партиясының көпшілігі үндістерге белгілі бір деңгейде қатысу мүмкіндігін ұсыну үшін британдықтар құрған провинциялық және орталық заң шығарушы кеңестерді қабылдамады. Олар кеңестердің британдықтардың сайланбаған одақтастарымен құрылғанын, демократиялық емес екенін және вице-корольдің тек «қағазбас» ғимараты ғана екенін айтты.
Gandhi and most of the Congress party rejected the provincial and central legislative councils created by the British to offer some participation for Indians. They argued that the councils were rigged with un elected allies of the British, and too un democratic and simply "rubber stamps" of the Viceroy
1922 жылдың желтоқсанында Читтаранжан Дас, Нарасимха Чинтаман Келкар және Мотилал Неру Дас төрағалық етіп, Нехру хатшылардың бірі болған Конгресс-Хилафат Свараджая партиясын құрды. Басқа да көрнекті көшбасшыларға Бенгалиядан Хұсейн Шахид Сухраварди және Субхас Чандра Боз, Виталбхай Пател және Конгресске көңілі толмаған басқа да көшбасшылар кірді. Екінші топ – «өзгергісі жоқтар» болды, олар Гандидің қозғалысты тоқтату туралы шешімін қабылдады. Қазір свараджистер мен «өзгермеушілер» қатысты күшті саяси күрес жүргізіп жатыр, бірақ екеуі де 1907 жылы Суратта болған апатты жағдайды болдырмауға бекінді. Гандидің кеңесі бойынша екі топ Конгресте қалуға, бірақ әрқайсысы өз жолымен жұмыс істеуге келісті. Екеуінің арасында түбірлі айырмашылық жоқ еді. 1923 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Сварадж мүшелері (45/145) кеңестерге сайланды. Виталбхай Пател Орталық заң шығарушы ассамблеяның төрағасы болды. 1923 жылдың 30 желтоқсанында өткен отырыста партияның бас кеңесі Үндістан үшін толыққанды жауапты үкімет құруды талап етті. Олар үкіметтен саяси тұтқындарды босатуды, барлық репрессивті заңдар мен бұйрықтарды тоқтатуды және Үндістан конституциясының қағидаларын келісу үшін дөңгелек үстел конференциясын шақыруды талап етті. Алайда, заң шығарушы органдардың өкілеттігі өте шектеулі болды және қызу парламенттік пікірталастар мен британдық билікпен процедуралық келіспеушіліктерден басқа, британдық үкіметке кедергі келтірудің негізгі миссиясы сәтсіз аяқталды. 1925 жылы Читтаранжан Дас қайтыс болғаннан кейін және Мотилал Неру келесі жылы Конгресске оралғаннан кейін, Сварадж партиясы күрт әлсіреп қалды.
In December 1922, Chittaranjan Das, Narasimha Chintaman Kelkar and Motilal Nehru formed the Congress Khilafat Swarajaya Party with Das as the president and Nehru as one of the secretaries. Other prominent leaders included Huseyn Shaheed Suhrawardy and Subhas Chandra Bose of Bengal, Vithalbhai Patel and other Congress leaders who were becoming dissatisfied with the Congress. The other group was the 'No Changers', who had accepted Gandhi's decision to withdraw the movement. Now both the Swarajists and the No Changers were engaged in a fierce political struggle, but both were determined to avoid the disastrous experience of the 1907 split at Surat. On the advice of Gandhi, the two groups decided to remain in the Congress but to work in their separate ways. There was no basic difference between the two. In the 1923 Indian general election, Swarajist members(45/145) were elected to the councils. Vithalbhai Patel became the president of the Central Legislative Assembly. At a meeting on 30 December 1923, the general council of the party demanded the establishment of fully responsible government for India. They demanded that the government start by releasing political prisoners, suspending all repressive laws and orders, and convening a round table conference to negotiate the principles of a constitution for India. However, the legislatures had very limited powers, and apart from some heated parliamentary debates, and procedural stand offs with the British authorities, the core mission of obstructing British rule failed. With the death of Chittaranjan Das in 1925, and with Motilal Nehru's return to the Congress the following year, the Swaraj Party was greatly weakened.
Өзгерістерді жақтаушылар мен өзгермеушілер және Саймон комиссиясы
1924 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Ганди свараджистерді Конгресске қайтаруға және партияны біріктіруге тырысты. Гандидің жақтастары Конгресте көпшілікті құрады, Конгресс Үндістанның ең ірі саяси партиясы болып қала берді, бірақ Ганди 1922 жылғы тоқтатудан кейін елдің жараларын жазылуы үшін свараджистермен келісу қажет деп ойлады. Сваражистер Конгресс кеңселерінде көбірек өкілдікке және Конгресс мүшелері үшін хади матаны тоқу мен қоғамдық қызметті міндетті ету талабын тоқтатуға ұмтылды. Бұл Гандидің жақтастары – Валлабхай Патель, Джавахарлал Неру және Раджендра Прасад сияқты адамдарға қарсы болды, олар свараджистердің «өзгертушілеріне» қарсы «өзгермейтіндер» деп аталды. Ганди орау ережелерін жеңілдетіп, бірнеше свараджистерді Конгресс партиясының маңызды лауазымдарына тағайындады. Сондай-ақ, ол Конгреске кеңестерге сайланған свараджистерді қолдауға шақырып, оларды ағылшын билігі алдында ұятқа қалдырмау және бассыз қалдырмауды ұсынды. 1928 жылы Саймон комиссиясы Үндістанға келгенде, миллиондаған үндістер британдық комиссияның үнді мүшесіз және үнді халқымен кеңеспей конституциялық реформалар жасау идеясына ашуланды. Конгресс конституциялық реформалар бойынша үнді ұсыныстарын дайындау үшін комитет құрды, оның төрағасы қазіргі Конгресс президенті Мотилал Неру болды. Пәнджабта полиция ұрып-соққаннан кейін Лала Ладжпат Раидің қазасы Үндістанды одан да ашуландырды. Халық Нехру баяндамасын қолдады, ескі саяси даулар мен жаралар ұмытылды, Виталбхай Патель және барлық свараджист кеңесшілер наразылық білдіріп отставкаға шықты. 1929 және 1937 жылдар аралығында Үндістан Ұлттық Конгресі Үндістанның тәуелсіздігін жариялап, тұз сатьяграхасын бастады. Осы аласапыран кезеңде Сварадж партиясы тарап, оның мүшелері Конгресс қатарына бірікті.
After his release from prison in 1924, Gandhi sought to bring back the Swarajists to the Congress and re unite the party. Gandhi's supporters were in a vast majority in the Congress, and the Congress still remained India's largest political party, but Gandhi felt it necessary to heal the divide with the Swarajists, so as to heal the nation's wounds over the 1922 suspension. The Swarajists sought more representation in the Congress offices, and an end to the mandatory requirement for Congressmen to spin khadi cloth and do social service as a prerequisite for office. This was opposed by Gandhi's supporters, men like Vallabhbhai Patel, Jawaharlal Nehru and Rajendra Prasad, who became known as the No Changers as opposed to the Swarajist Changers. Gandhi relaxed the rules on spinning and named some Swarajists to important positions in the Congress Party. He also encouraged the Congress to support those Swarajists elected to the councils, so as not to embarrass them and leave them rudderless before the British authorities. When the Simon Commission arrived in India in 1928, millions of Indians were infuriated with the idea of an all British committee writing proposals for Indian constitutional reforms without any Indian member or consultations with the Indian people. The Congress created a committee to write Indian proposals for constitutional reforms, headed by now Congress President Motilal Nehru. The death of Lala Lajpat Rai, beaten by police in Punjab further infuriated India. People rallied around the Nehru Report and old political divisions and wounds were forgotten, and Vithalbhai Patel and all Swarajist councillors resigned in protest. Between 1929 and 1937, the Indian National Congress would declare the independence of India and launch the Salt Satyagraha. In this tumultuous period, the Swaraj Party was defunct as its members quietly dissolved into the Congress fold.
Мадрас провинциясының Свараджа партиясы
Мадрас провинциясының Свараджа партиясы 1923 жылы құрылған. С. Сатьямурти және С. Шриниваса Айенгар партияға жетекшілік етті. Партия 1923 және 1934 жылдар аралығындағы барлық провинциялық сайлауларға қатысты, бірақ 1930 жылғы сайлауда азаматтық мойынсұнбау қозғалысының салдарынан ресми түрде қатыспады. Дегенмен, партияның бірқатар мүшелері тәуелсіз кандидаттар ретінде сайлауға түсті. Партия 1926 және 1934 жылғы Ассамблея сайлауларында ең көп дауыс жинаған партия болып шықты, бірақ сол кездегі екіұстама жүйе бойынша провинциялық үкімет құрудан бас тартты. 1934 жылы Мадрас провинциясының Свараджа партиясы Бүкіл Үндістан Свараджа партиясымен бірікті, ал ол 1935 жылғы Үндістан Үкіметі заңына сәйкес Императорлық заң шығару кеңесіне сайлауға қатысқанда Үндістан Ұлттық Конгресімен бірікті. 1935 жылдан бастап Свараджа партиясы қызметін тоқтатты және оның орнын Императорлық және Мадрас заң шығару кеңестеріне сайлауларда Үндістан Ұлттық Конгресі иеленді. Мадрас провинциясы Свараджа партиясының президенттері Қызмет мерзімінің басталуы Қызмет мерзімінің аяқталуы С. Шриниваса Айенгар 1923 1930 Сатьямурти 1930 1935
The Madras Province Swarajya Party was established in 1923. S. Satyamurti and S. Srinivasa Iyengar led the party. The party contested in all provincial elections between 1923 and 1934 with the exception of the 1930 election which it did not participate officially due to the Civil Disobedience Movement, though some of the members of the party contested for office as independents. The party emerged as the single largest party in the 1926 and 1934 Assembly elections but refused to form the provincial government under the existing dyarchy system. In 1934, the Madras Province Swarajya Party merged with the All India Swarajya Party which subsequently merged with the Indian National Congress when it contested the 1935 elections to the Imperial Legislative Council under the Government of India Act 1935. From 1935 onward, the Swarajya Party ceased to exist and was succeeded by the Indian National Congress in the elections to the Imperial Legislative Council as well as the Madras Legislative Council. Presidents of the Madras Province Swarajya Party Term start Term end S. Srinivasa Iyengar 1923 1930 Sathyamurthy 1930 1935
Мадрас провинциялық Свараджа партиясының қызметі
Сайлау Мадрас Әлдесіндегі орын саны Жеңіліп алынған орын саны Кеңес орындықтарының жалпы саны Кеңеске тағайындалған мүшелер Нәтижесі Партия төрағасы 1923 98 20 29 1926 98 41 34 С. Шриниваса Айенгар 1930 Азаматтық наразылық қозғалысының салдарынан сайлауға қатыспады 1934 98 29
Elections Seats in Madras Assembly Assembly Seats won Total number of Council seats Members nominated to the council Result Party President 1923 98 20 29 1926984134 S. Srinivasa Iyengar 1930 Did not participate in the elections due to Civil Disobedience Movement 1934 98 29