Кіріспе
Дредноут алдындағы линкор Дингюань (Dingyuan, ағылшын тілінде: Everlasting Peace) – темірлі линкор және Қытайдың Бейяң флотының флагманы. Ол «Коньцзянь» класындағы кемелердің бас кемесі болды, оған тағы бір кеме кірді – қытайлық темірлі линкор «Женюань». Екі броненос кеменің жеткізілуі 1884–1885 жылдардағы қытай-француз соғысынан кейін кешікті. Кемелердің басты қаруы төрт зеңбірекпен жабдықталған екі зеңбірек мұнарасынан тұрды, бұл оларды сол кездегі Шығыс Азия суларындағы ең қуатты соғыс кемелеріне айналдырды. Дингюань адмирал Дин Ручанның флагманы ретінде белсенді қызметін атқарды. 1880-жылдар мен 1890-жылдардың басында Бейяң флоты жаттығу оқулары мен шетелдік саяхаттар жүргізді, оның ішінде Жапонияға жасалған сапарлар елді қорқыту мақсатында баса назар аударды. Бұл 1886 жылғы Нагасаки оқиғасына әкеп соқты және екі ел арасындағы жаулықтың күшеюіне себеп болды, нәтижесінде 1894 жылғы Бірінші қытай-жапон соғысы басталды. 17 қыркүйекте Ялу өзені шайқасында ол қытай флотына жетекшілік етті, онда жапондық біріккен флот Бейяң флотының көп бөлігін батырды. Бірақ Дингюань мен Женюань көптеген оққа түскеніне қарамастан, ауыр броняларының арқасында аман қалды. Аман қалғандар жөндеу үшін Порт-Артурға қайтты, бірақ жапон армиясы қалаға қауіп төнгеннен кейін Вэйхайвэйге қашты. Жапондықтар шабуылдауын жалғастырғандықтан, 1895 жылдың қаңтар айының соңында Вэйхайвэйді қоршауға алды. 5 ақпанда жапондық торпедалық қайық порқа кіріп, Дингюаньды торпедамен соғып, ауыр зақым келтірді. Қытай экипажы кемені батпауы үшін жағаға тіреуге мәжбүр болды, ал келесі аптада Дингюань стационарлық артиллериялық батарея ретінде қолданылды. 9 ақпанда жапондық жер күштері қаланың жағалаудағы бекіністерін басып алып, порттағы кемелерді атқылауға мүмкіндік берді, бұл Диннің капитуляциялауына себеп болды. Дингюань 10 ақпанда портта суға батырылды. Кеменің толық көшірмесі 2003 жылы Вэйхай қаласында мұражай кемесі ретінде салынды, ал 2019 жылы Қытай үкіметі су астындағы зерттеулер нәтижесінде түпнұсқа кеменің құлау орны табылғанын хабарлады.
Dingyuan (, English: Everlasting Peace) was an ironclad battleship and the flagship of the Chinese Beiyang Fleet. She was the lead ship of the , which included one other vessel, Chinese ironclad Zhenyuan, both of which were built in Germany in the early 1880s. Delivery of the two ironclads was delayed by the Sino French War of 1884–1885. The ships were armed with a main battery of four guns in a pair of gun turrets, making them the most powerful warships in East Asian waters at the time. Dingyuan served as the flagship of Admiral Ding Ruchang during her active career. In the 1880s and early 1890s, the Beiyang Fleet conducted a routine of training exercises and cruises abroad, with emphasis placed on visits to Japan to intimidate the country. The latter resulted in the Nagasaki Incident in 1886 and contributed to a rise in hostility between the two countries that culminated in the First Sino Japanese War in 1894. She led the Chinese fleet during the Battle of the Yalu River on 17 September, where the Japanese Combined Fleet sank much of the Beiyang Fleet, though both Dingyuan and Zhenyuan survived despite numerous hits, thanks to their heavy armor. The survivors then retreated to Port Arthur for repairs, but after that city was threatened by the Japanese Army, fled to Weihaiwei. As the Japanese continued to advance, they laid siege to Weihaiwei in late January 1895. On 5 February, a Japanese torpedo boat slipped into the port and hit Dingyuan with a torpedo, inflicting serious damage. The Chinese crew were forced to beach the vessel to avoid sinking, and for the next week, Dingyuan was used as a stationary artillery battery. Japanese ground forces seized the city's coastal fortifications on 9 February, allowing their artillery to shell the ships in the harbor, which prompted Ding to surrender. Dingyuan was scuttled in the harbor on 10 February. A full scale replica of the ship was built in Weihai in 2003 as a museum ship and in 2019, the Chinese government announced that an underwater survey had located the original vessel's wreck.
Дизайн
Империалистік еуропалық державалардың тікелей араласуынан кейін XIX ғасырдың ортасында, соның ішінде Бірінші және Екінші опиум соғыстары, олардың жоғары бумен жұмыс істейтін флоттары әлі де дәстүрлі жонктерге сүйенетін кішігірім императорлық қытай теңіз флотын басып қалдырды, қытайлықтар 1880 жылдары осы қауіптерге тиімдірек жауап беру үшін теңіз құрылысын бастады. Олар британдықтар мен немістердің көмегін сұрады, ал Германиядан екі кеме заказ етілді. Дингюань кемесінің жалпы ұзындығы 93,88 м, ені 17,98 м, суға бату тереңдігі 6,10 м болды. Ол қалыпты жағдайда тоннажға және толық жүктелгенде тоннажға дейін суырып алатын. Ол екі күшті бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бұрандалы винтті қозғалтатын. Буды сегіз көмірмен қыздырылатын қазандықтар жеткізетін, олар кеменің ортасындағы екі түтікшеге құйылған. Ол сағатына шақырымға дейін жылдамдыққа жете алатын, ал экипажы 350 офицер мен сарбаздан тұрған. Кемеде алдыңғы бөлігінде орналасқан екі екі зеңбірек мұнарасында төрт 20 калибрлі зеңбіректерден тұратын негізгі батареясы болған. Бұларға қоса, бір жаққа орналасқан екі зеңбірек мұнарасынан тұратын қосалқы батареясы да болған, біреуі кеменің басында, екіншісі кормасында орналасқан. Торпедалық қайықтарға қарсы қорғаныс үшін екі Hotchkiss револьверлік зеңбірегі және сегіз Maxim Nordenfelt жылдам атуға арналған зеңбірегі болған. Дингюань үш немесе торпеда түтігімен де жабдықталған. Ол 14 дюймдік бронялық белдеумен қоршалған, ол кеменің орталық бөлігін, яғни оқ-дәрі қоймалары мен қозғалтқыш бөлімдерін қорғайтын. қалыңдықтағы бронялық палуба көлденең қорғаныс қызметін атқарды. Оның бақылау мұнарасының қабырғалары қалыңдықтағы бронялық пластиналармен жабылған. Зеңбірек мұнараларының барбеттері 12–14 дюймдік қалыңдыққа ие болған. 8 дюймдік қалыңдыққа ие бронялық қабат казематтық зеңбіректерді қорғаған.
Ерте мансап
Диңгуань 1880 жылы тапсырыс берілді және 1881 жылдың наурыз айында Германияның Штеттин қаласындағы AG Vulcan кеме жасаушылығында салынды. Оның атауы қытай тілінде "мәңгілік бейбітшілік" деген мағына береді. Жұмыс жылдам жүргізіліп, 1881 жылдың 28 желтоқсанында "Женюань" кемесінде жұмыс басталуы үшін суға түсірілді. Жабдықтау жұмыстары 1883 жылдың мамыр айына дейін жалғасты, бірақ "Женюань" 1884 жылдың сәуірінде аяқталғанға дейін кеме жеткізілмейтін болды. Тамыз айында Қытай-Француз соғысының басталуы "Дингуань" класындағы екі кеменің де 1885 жылға дейін жеткізілуіне кедергі келтірді, себебі Германия соғыстағы елге кемелерді жібермейді. Екі кемеде де неміс экипажы болды. 1885 жылдың 3 шілдесінде неміс туын көтеріп, сондай-ақ неміс жасаған "Цзюань" қытай крейсерімен бірге жүзіп кетті. Үш кеме қараша айында Тяньцзиньге келді, онда олар қытайлықтардың бақылауына берілді. Қытайдың теңіз құрылысы бағдарламасының директоры Ли Хунчжан кемелер келгеннен кейін оларды тексерді. Екі броненос кеме Порт-Артурдағы Бейян флотына қосылды. Кемелер 1885-1886 жылдары қыста Шанхайға қарай жүзіп кетті. 1880-ші жылдары Бейян флоты жыл сайын қыста Оңтүстік Қытай теңізінде жаттығу круиздерін жасады, көбінесе Нанян флотымен бірге. Бұл круиздер әдетте Чжэцзян, Фуцзянь және Гуандун провинцияларына сапарларды қамтыды, кейде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы аялдамаларға дейін созылды. Жылдың қалған бөлігін Шили, Шандун және Фэнцзянь провинцияларының жағалау суларында жаттығулармен өткізді. 1880-ші жылдардың ортасы мен 1890-шы жылдардың басында шетелдік порттарға жаттығу круиздері жасалды, олар жағалаудан алыс сапарларда навигациялық дағдыларды жетілдіруге және елдің туын көрсетуге бағытталған. Бейян флотының кемелеріндегі тәртіп нашар болды, бұл кемелердің жайлылығына әсер етті. Осы кезеңде флотқа адмирал Дин Ручан басшылық етті және "Дингуаньды" өзінің флагманы ретінде пайдаланды. Ол кезде Қытайда "Жэньюань" мен "Дингуаньды" қабылдай алатын құрғақ доктар болмағандықтан, теңіз флоты мерзімдік жөндеу үшін Жапониядағы немесе британдық Гонконгтағы кеме жасау орындаларына тәуелді болуға мәжбүр болды. "Дингуань" класындағы екі кеме 1886 жылдың сәуірінде Нанян флотының бөлімдерімен бірлескен маневрлерде жаттығуды бастады, ол Порт-Артурдағы теңіз парадымен аяқталды. Олар 19-20 мамыр аралығында Қытай станциясының британдық кемелерін қабылдады. 1886 жылдың тамызында "Дингуань", "Жэньюань" және төрт крейсер алғашқы шетелдік сапарын жасады, оған Гонконг, Кореяның Пусан және Вонсан қалалары, Ресейдің Владивосток және Жапонияның Нагасаки қалалары кірді. Тамыз айында соңғы портта қытай экипажы жапондық жергілікті тұрғындармен қақтығысқа түсіп, сегіз қытай теңізшісі мен екі жапон полиция қызметкері қаза тауып, қырық екі қытайлық және жиырма тоғыз жапондық жарақат алды. "Нагасаки оқиғасы" деп аталған бұл оқиғаны жапон баспасөздері Қытайдың Жапонияны қорқытуға тырысқандығы ретінде сипаттап, Бейян флотына қарсы тұру үшін теңіз күштерін кеңейтуді талап етті. Жапон үкіметі үш қорғалған крейсерге тапсырыс берді. Жапондықтар сондай-ақ қытайлық броненос кемелерінің жөндеу үшін кемежайларына қайтуына рұқсат бермеді, бұл Бейян флотының кемелерді жұмыс жағдайында ұстау мүмкіндігін шектеді. 1887 жыл оқиғасыз өтті, кемелер жылдың көп бөлігін Бохай теңізінде өткізді. Жыл соңында тағы төрт еуропалық крейсер келді, бұл флотты одан әрі нығайтты және 1888 жылы экипаждарды флоттың қалған бөлігімен таныстыру үшін кең ауқымды маневрлерді қажет етті. Бейян флоты сол кездегі Корольдік теңіз күштері қолданған қара, ақ және беже бояу схемасын қабылдады және 1888 жылы кемелерін қайта бояды. 1889 жылы флот екі дивизияға бөлінді; "Дингуань" және бірнеше крейсерлер Корея порттарына сапарға жіберілді, ал "Жэньюань" және флоттың қалған бөлігі Бохай теңізінде жаттығулар жасады. Екі дивизия желтоқсан айында Шанхайда кездесіп, содан кейін "Жэньюань" мен "Дингуань" Гонконгқа құрғақ докқа кіру үшін барды. Содан кейін олар Кореяға қарай жүзіп кетті. Келесі жылы маусым және шілде айларында Жапонияға тағы бір сапар жасалды; флот 30 маусымда Кобеде және 14 шілдеде Йокогамада тоқтады. Соңғы портта жоғары әскери шенділер мен императорлық отбасының мүшелерінен тұратын үлкен жапондық делегация кемелерді қарсы алды. Келесі жылы Жапонияға тағы бір сапар жасалды. "Нагасаки оқиғасымен" бірге бұл сапарлар Қытай мен Жапония арасындағы шиеленісті күшейтті, өйткені Хунчжан оларды жапон флотының шағын және нашар дамыған кезінде қытай теңіз күшінің күшін көрсету үшін жасады. Даудың негізгі мәселесі Кореяны бақылау болды, ол 1884 жылғы Тяньцзинь келісімінен бері Қытай мен Жапонияның ортақ қорғауында болды.
Бірінші қытай-жапон соғысы
1894 жылдың басында Кореяда Донгхак шаруалар төңкерісі басталып, Қытайды 28 000 сарбаздық экспедиция жіберіп, көтерілісшілерді басуға мәжбүр етті. Жапония бұл Тенцин келісімінің бұзылуы деп қарастырып, жауап ретінде 8000 әскерін орналастырды, нәтижесінде 1 тамызда Бірінші қытай-жапон соғысы басталды. Қытай флоты Жапонияның жаңа біріктірілген флотына тең келмеді, себебі жылдар бойы жеткіліксіз теңіз бюджеттері Хунцзанға кемелерді жаңартуға мүмкіндік бермеді. Ол Жэньюань мен Диньюаньға жаңа жылдам ату қаруларын қосуға жоспарлаған қаражаттың орнына Императрица Цысидің 60 жылдығына жұмсалды. Соғыста Қытайдың кемшіліктерін күшейтіп, жапондықтар 1888 жылы қытайдың дипломатиялық кодтарын бұзып, Қытайдың ішкі хабарласуына қол жеткізді. Тамыз айында қытайлықтар шабуылға дайындық жүргізе бастағанда, негізгі батарея мұнараларынан қару қалқандарын алып тастады. Пундо шайқасының тәжірибесі көрсеткендей, жұқа қалқандар жаудың атысына ұшырағанда көптеген сынықтарды тудырды, ал бұл сынықтар Пундодағы Цзюань крейсерінің қару экипаждарына көптеген жарақаттар келтірді. Экипаждар сондай-ақ қару батареяларының айналасына көмір қаптарын импровизациялық броня ретінде орналастырды. Кемелерді теңізде анықтауды қиындату үшін ақшыл сұр түске бояды. Содан кейін Бэйян флотының кемелері Такуға жабдықтау үшін жүзіп, кейін бір ай бойы ештеңе істемеді.
Ялу өзеніндегі шайқас
12 қыркүйекте Диң флотын Корея шығанағына, Кореяға күш-жабдықтар жеткізуге жоспарланған әскер кемелерінің конвойына жол ашу үшін алып барды. Шығанаққа бағытталғанда, Шаньдун түбегіндегі жапондық әскери кемелердің бар екені туралы бұрыс хабарлама алды, ол оны оларды іздеу үшін бағытын өзгертуге мәжбүр етті. Жау кемелерін таба алмағаннан кейін, флотты Вэйхайвэйге (қазіргі Вэйхай) жеткізді. 15 қыркүйекте флот конвоймен кездесіп, Ялу өзенінің сағасына қарай конвойдың қауіпсіз өтуін қамтамасыз етті. 16 қыркүйекте әскерлер мен жабдықтар тасымалданды. Тасымал кезінде Дингюань және флотының көп бөлігі алыстан қолдау көрсету үшін және аймақтағы жапондық торпедалық қайықтарына оңай нысана болмау үшін жүріп тұрды. Қытайлықтар Порт-Артурға қайтып келе жатқанда, 17 қыркүйекте вице-адмирал Ито Сукёуки басқаратын біріккен флот оларды тоқтатып, Ялу өзені шайқасына әкеп соқты. Нашар даярланған Бейянг флоты дәйірленбеген қатармен жүрді, ал жапондықтар оңтүстіктен алға қарай бағытталды; қытайлық кемелер шамамен жылдамдықпен жүзіп, Ито флоты Бейянг флотының алдынан өту үшін бұрылды. Дингюань шамамен сағат 12:20-да, қазіргі заманғы атыс басқару құралдарының дәлдігінен әлдеқайда асып түсетін ең ұзақ қашықтықтан атып, бірінші болып ашты. Дингюаньдің алғашқы залпының күші оның өзінің бақылау мұнарасын қиратты, Динг пен оның штабын шайқасқа дейін ішке қамап, Бейянг флотын орталық басқарудан айырды. Қытай флотының қалған бөлігі Дингюаньды тез арада еріп, қарсыластарынан өту кезінде ешқандай соққы беруге қол жеткізбеді. Жапондық кемелер 12:25-те жауап берді, екі эскадрильяға бөлініп, қытайлықтарды қоршау үшін оң жаққа бұрылды. Олар отынды қытайлық оң жақ фланқтағы крейсерлерге шоғырландырып, қытайлық крейсерлер Янвэй мен Чаоюнды тез жойды. Шайқас тез арада жақын аралықтағы қақтығысқа айналып, қытайлық крейсерлер Цзиюань мен Цзинъюань батты. Қайта, қытайлық әскери кемелер Ито флотының қалған бөлігімен қадамдаса алмаған ескі жапондық "Хейи" броненосесіне елеулі зиян келтірді, ол ақырында кері шегінуге және қашуға мәжбүр болды. Чжэньюань мен Дингюань "Сайкё Мару" көмекші крейсерін төрт 12 дюймдік снарядпен соғып, айтарлықтай зақым келтірді. Жапондық кемелер Диньюань мен Чжэньюаньға отынды бағыттады. Кемелердің ауыр цитадельдік бронясы жапондық оқ-дәрілерге қарсы тұрақты болды, бірақ Мацусима класындағы крейсерлерге орнатылған үлкен калибрлі Канет зеңбіректері тиімсіз болып шықты, ал қалған жапондық крейсерлер қытайлық әріптестерімен күресті. Екі кеме де көп рет соққыға ұшырады және бірнеше өрт шықты, бірақ екі экипаж да оларды ауыр атыс кезінде де шеберлікпен сөндірді. Сағат 17:00-ге қарай екі тараптың да оқ-дәрісі азайды және қытайлықтар аман қалған кемелерін алдыңғы қатарға қайта құруға кірісті. Жапондықтар шамамен 17:30-да бұрылып, кері шегінді. Зардап шеккен Бейянг флоты, енді екі Дингюань кластық кемесі мен төрт кіші кемеден тұрды, Порт-Артурға ақсап келді, ол жерге ертесі күні жетті.
Itō turned his ships to pass in front of the oncoming Beiyang Fleet. Dingyuan opened fire first, at about 12:20, at the extreme range of , far in excess of what fire control equipment was capable of accurately directing at the time. The blast effect from Dingyuans initial salvo destroyed her own bridge, collapsing it and trapping Ding and his staff for the duration of the action, depriving the Beiyang Fleet of central control. The rest of the Chinese fleet quickly followed Dingyuan, but failed to score any hits as their opponents passed in front. The Japanese ships returned fire at 12:25, having divided into two squadrons and turned back to starboard to encircle the Chinese. Concentrating their fire on the cruisers on the Chinese right flank, they quickly destroyed the Chinese cruisers Chinese cruiser Yangwei and Chinese cruiser Chaoyong. The battle quickly devolved into a melee at close range, and the Chinese cruisers Chinese cruiser Zhiyuan and Chinese cruiser Jingyuan were sunk. In return, the Chinese warships inflicted serious damage on the old ironclad Japanese ironclad Hiei, which had been unable to keep pace with the rest of Itō's fleet, and was eventually forced to disengage and flee. Zhenyuan and Dingyuan hit the auxiliary cruiser Saikyō Maru with four 12 inch shells and inflicted significant damage. The Japanese ships then concentrated their fire on Dingyuan and Zhenyuan. The ships' heavy citadel armor proved to be impervious to the Japanese shellfire directed against it, though the large caliber Canet guns mounted on the Matsushima class cruisers proved to be nearly useless and the other Japanese cruisers were engaged with their Chinese counterparts. Both ships were hit numerous times and several fires broke out, but both crews adeptly suppressed them despite being under heavy fire. By around 17:00, both sides were low on ammunition and the Chinese began to reform their surviving vessels into line ahead formation. The Japanese eventually broke off at around 17:30 and withdrew. The battered Beiyang Fleet, by then reduced to the two Dingyuan class ships and four smaller vessels, limped back to Port Arthur, arriving there the next day.
Вэйхайвей шайқасы
Зыян шеккен кемелерді жөндеу жұмыстары дереу басталды, ал кемелерді шайқасқа дайын ету үшін жаңа жабдықтар мен оқ-дәрілер жіберілді. Қазан айына қарай жапон армиясы Порт-Артурға жақындап, қытайлықтарды Бейянг флотын Вэйхайвэйге қайтаруға мәжбүр етті. Динг 20 қазанда шығып, Бохай бұғазынан Вэйхайвэйге жапон әскерлерімен кездеспей өтті. Қарашаның басында Динг Женюаньды тасымалдауға аттанды, ол мүмкіндігінше ұзақ Порт-Артурда қалып, жөндеу жұмыстарын аяқтады. 1895 жылдың қаңтарының соңында жапон армиясы Вэйхайвэйге жетті, 30-ы күні портқа ірі шабуыл жасап, Вэйхайвэй шайқасын бастарды. Олар қаланың шығыс жағындағы бекіністерді тез басып алды, бірақ Дингюань мен флоттың басқа кемелерінен қатты от ашылды. Бекіністерді басып алу қытай кемелерін порттың батыс бөлігіне шегінуге мәжбүр етті, онда олар ондағы қарулардың қашықтығынан тыс болар еді. Дингюань Лучиэцзуй бекінісіндегі бір қаруды бұзды, бірақ бірнеше қару жұмыс істеп тұрды, ал жапон артиллериялықтары тұтқындалған флотқа бағыттап, дереу жұмысқа кірісті. Қытай кемелері жапон әскерлерін қала қорғанысына шабуыл жасағанда бомбалады. 4/5 ақпан түнінде он жапон торпедалық қайығы портқа еніп, Дингюаньды порт жағынан кормасына қарай торпедамен соқты. Шабуылдан ауыр зақым келді, ал экипаждың зақымды жою әрекеттері су тасқынын тоқтатуға жеткіліксіз болды, су өткізбейтін есіктердің ағып кетуіне кедергі келтірді. Олар қазандықтарға бу көтеріп, жолға шығуға тырысты, бірақ бақылаусыз су тасқыны кемені батыру қаупін тудырды, экипаж оны батудан сақтау үшін жағаға тіреуге мәжбүр болды. Содан кейін кеме стационарлық артиллериялық батарея ретінде пайдаланылды, ал Динг өзінің туын Чжэньюаньға көшірді. Түнде екі торпедалық қайық бұрынғы шайқаста зақымдалғаны анықталды. Келесі түнде торпедалық қайықтар қытай флотына тағы шабуыл жасап, крейсерді, оқу кемесін және қосалқы кемені батырды. 9 ақпанда жапондықтар порттың қалған бөлігін бақылайтын бекіністерді басып алды. Олар осы позицияны пайдаланып, Dingyuan кемесіне артиллериямен шабуыл жасап, кемеге одан әрі зақым келтірді. Порттағы позициясы енді тұрақты болмағандықтан және кемелердің көпшілігі зақымдалған – Чжэньюань да ауыр зақымдалған және теңізге шығуға жарамсыз болғандықтан, Динг келесі күні Дингюаньды батыруға және содан кейін капитуляциялауға шешім қабылдады. Бұл шешім Бейянг флотының көптеген жоғары шенді офицерлерін, соның ішінде кеме командирі капитан Лю Бучанды өз-өзіне қол жұмсауға итермеледі. Экипаж кемені жарамсыз ету үшін қандай әрекеттер жасағаны нақты белгісіз. Кейбір хабарлар бойынша, мина кеменің ортасында жарылды, ал британдық қорғалған крейсердегі бақылаушылар Дингюаньде үлкен жарылыс болғанын байқады. Судың тереңдігі аз және ортасында тесігі бар кеме суға батқандығын көрсететін фотосуреттер осы мәліметтерді растайды.
Көшірмелеу және қайта ашу
Қытай үкіметі соғыстағы түпнұсқа кеме мен Бейяң флотын еске алу үшін Вайхай қаласында Дингюань кемесінің көшірмесін салды. 1:1 масштабта салынған кеме қазір мұражай кемесі ретінде ашық. Кеме құрылысы 2003 жылы басталды. 2 қыркүйек 2019 жылы Дингюань кемесінің қалдықтары табылғаны және 150-ден астам артефакттар қалпына келтірілгені жарияланды.