Кіріспе

1937 жылы АҚШ канонерлік қайығына жасалған жапон шабуылы. USS Panay оқиғасы – 1937 жылдың 12 желтоқсанында Қытайдың Нанкин қаласының жанындағы Янцзы өзенінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің өзендік канонерлік қайығы «Панай» және Standard Oil компаниясына тиесілі үш танкерге жасалған жапон бомбалау шабуылы. Ол кезде Жапония мен АҚШ соғыс жағдайында болған жоқ. Бұл қайықтар Ұлыбритания, Франция және АҚШ-тың Екінші Опиум соғысындағы ортақ жеңісінен кейін басталған «Янцзы патрулі» деп аталатын американдық әскери-теңіз операциясының бір бөлігі болды. АҚШ-та бұл оқиғаға реакция әртүрлі болды, президент түрлі дипломатиялық және әскери шараларды қарастырғаннан кейін тек қана ресми кешірім сұраумен және өтемақы төлеуге келісті. Жапондықтар канонерлік қайықтың палубасындағы АҚШ туын көрмегендерін мәлімдеді. Токио ресми түрде кешірім сұрады және ақшалай өтемақы төледі. Бұл келісім АҚШ-тың наразылығын жұмсартты, ал газеттер бұл мәселенің шешілгенін жариялады.

Өмірбаян

Панай – Шанхайда өзендегі қызмет үшін арнайы салынған, түбі жалпақ кеме. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Азия флоты құрамындағы Янгцзы патрулінің бір бөлігі болды, оның міндеті – Қытайдағы американдықтардың өмірін және мүлігін қорғау үшін Янгцзы өзенін патрульдеу еді. 1937 жылдың жазында Қытайға шабуыл жасағаннан кейін, жапон әскерлері желтоқсан айында Нанкинге кірді, онда олар кейіннен қалада 300 000 азамат пен соғыс тұтқындарының қаза болуына әкелген қырғынды жасады. Панай 11 желтоқсанда қаладан қалған американдықтарды эвакуациялады, кемедегі адамдардың саны бес офицер, 54 сарбаз, АҚШ елшілігінің төрт қызметкері және 10 азаматқа жетті, олардың ішінде Universal Newsreel операторы Норман Алли, Fox Movietone News операторы Эрик Мейелл, New York Times тілшісі Норман Сунг, Collier's Weekly тілшісі Джим Маршалл, La Stampa тілшісі Сандро Сандри және Corriere della Sera тілшісі Луиджи Барзини кіретін еді.