Кіріспе

Жапон императорлық әскери-теңіз флотының бөлімшесі (1894–1945)

Біріккен флот (聯合艦隊) – Жапон императорлық әскери-теңіз флотының негізгі теңіздегі күші болды. 1933 жылға дейін Біріккен флот тұрақты ұйым емес, бейбіт уақытта әртүрлі басқаруларға бағынған бөлімшелерден соғыс немесе ірі теңіз маневрлері кезінде уақытша құрылатын күш еді.

Қытай-жапон соғысы (1894-95)

Біріккен флот алғаш рет 1894 жылғы 18 шілдеде Тұрақты флот пен Батыс флотының бірігуі арқылы құрылды. Тұрақты флот (кейде Дайындық флотилиясы деп те аталады) флоттың ең заманауи және жауынгерлік қабілеті жоғары әскери кемелерін қамтыды. Батыс флоты негізінен ескірген кемелерден тұратын резервтік күш болды, олар майдандық жауынгерлік операцияларға жарамсыз деп есептелді, бірақ сауданы қорғау және жағалау қорғанысы үшін қолданылуға болатын. Вице-адмирал Ито Сукэюки Қытайға қарсы бірінші Қытай-Жапон соғысы кезеңінде Біріккен флоттың алғашқы Бас қолбасшысы болып тағайындалды.

Ресей-Жапон соғысы (1904-1905)

Бірлескен флот 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде Жапон императорлық флотының үш жеке флотына біріктірілген, жалпы басқару үшін қайта құрылды. 1-ші флот – негізгі линкорлар күші, флотың тірегі болды және қарсылас линкорлар флотымен (Кантай Кессен) дәстүрлі түзілісте шайқасуға арналған. 2-ші флот – броненосцы мен қорғалған крейсерлермен жабдықталған, жылдам және мобильді шабуыл тобы болды. 3-ші флот – негізінен ескірген кемелерден құралған резервтік флот, ол майданға тікелей қатысу үшін жеткіліксіз деп есептелді, бірақ Порт-Артурды блокадалау операциясында қолданылуы мүмкін. Адмирал Того Хейхачиро орыс-жапон соғысы кезінде Бірлескен флоттың бас қолбасшысы болды.

Соғыс аралығы

Біріккен флот тұрақты ұйым ретінде сақталмады, бірақ флоттық маневрлер кезінде немесе ерекше жағдайлар туғанда уақытша құрылатын. Осылайша, 1905 жылдан 1924 жылға дейін Біріккен флот тек жағдайға қарай немесе қажеттілікке орай құрылып, содан кейін дереу таратылды. 1924 жылы Императорлық жапон теңіз флоты флотты ұйымдастыру туралы жарлықта "әзірге" Біріккен флот IJN 1-ші флоты мен IJN 2-ші флотынан тұратын тұрақты ұйым болады деп мәлімдеді. Бұл "тұрақты" болу жоспарланбағандықтан және IJN 1-ші флотының қолбасшысы Біріккен флотты да басқарғандықтан, Біріккен флотқа жеке штаб-пәтері берілмеді. 1933 жылдан бастап Мукден оқиғасы мен Қытаймен қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты Біріккен флот үшін тұрақты штаб құрылды. 1930 жылдардың соңына қарай, ол Жапонияның көптеген соғыс кемелерін қамтыды – тек базалық бөлімдер, Арнайы теңіз десанттық күштері және Қытай аймақтық флоты ғана Біріккен флоттан тыс қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бірлескен флот 1937 жылы Императордың Бас штабының тікелей басқаруына көшті. Тынық мұхитындағы соғыстың басталуымен, Біріккен флоттың Кидо Бутай (1-ші әуе флоты) Перл-Харборға жасаған шабуылынан кейін, Біріккен флот адмирал Иссороку Ямамотоның басшылығымен, 1943 жылдың сәуірінде Бугенвиль аралының үстінде АҚШ әуе күштерінің ұшағына түсірілгенге дейін, Жапон императорлық әскери-теңіз күштерімен шамалас болды. Ол жауынгерлік кемелерден, авианосецтерден, ұшақтардан және IJN-нің негізгі жауынгерлік күшін құрайтын құрамдас бөліктерден тұрды. Ол алғаш рет Мидуэй шайқасына толыққанды түрде жұмылдырылды. Мидуэй шайқасы мен Соломон аралдарындағы кампаниядағы ауыр авианосецтердің жоғалтылуынан кейін, теңіз күштері әртүрлі географиялық аймақтарды жергілікті операциялық бақылау үшін бірнеше "Аймақтық флоттарға" қайта ұйымдастырылды. Біріккен флот одан әрі әкімшілік ұйымға айналды. Жапония үшін соғыс жағдайы нашарлаған сайын және "Аймақтық флоттар" бақылаған аумақтар бірінен соң бірі АҚШ әскери-теңіз күштеріне түскендіктен, Императорлық Бас штаб және Императорлық жапон әскери-теңіз күштерінің Бас штабы Кантей Кессен философиясына сәйкес, американдық флотты Филиппинде "шешуші шайқасқа" мәжбүрлеуге тырысты. Нәтижесінде Филиппин теңізіндегі шайқаста және Лейте шығанағындағы шайқаста жапон флоты қатты әлсіреп қалды. Біріккен флоттың қалдықтары Окинаваға қашып кетті, бірақ отын мен әуе қорғанысының жетіспеуінен одан әрі операциялар қиынға түсті. "Ямато" әскери кемесі "Тен Го" операциясы кезіндегі соңғы қарулы шабуыл миссиясын орындаған кезде, Біріккен флот тиімді жауынгерлік күш ретінде тоқтатылды.