Кіріспе
1890-1940 жылдары Жапон императорлық әскери-теңіз флоты (IJN) өзінің флотын кеңейту үшін бірнеше линкорлар құрды. Бұрын Жапония империясы шетелдік құрылысшылардан бірнеше темірлі кемелерді сатып алған болатын, бірақ ол арзан торпедалық қайықтар мен сауда шабуылына баса назар аударған Jeune École теңіз доктринасын қабылдады, бұл қымбат, қатты броньды кемелерді өтеуге мүмкіндік берді. 1890 жылдардың басында Қытайдың Бейянг флотына қарсы тұру үшін Жапония Ұлыбританиядан екі линкорға тапсырыс берді, себебі Жапонияда өз кемелерін салу технологиясы мен қабілеті болмады. 1894-1895 жылдардағы Бірінші Қытай-Жапон соғысындағы жауынгерлік тәжірибе IJN-ді оның доктринасының дұрыс еместігіне көндірді, бұл он жылдық теңіз құрылысы бағдарламасына әкелді, ол барлығы алты линкор мен алты бронекруизерді (Алты Алты Флоты) талап етті. "Асахи" және "Микаса" линкорлары да Ұлыбританиядан сатып алынды. Американдықтар мен британдықтарды жеңе алмайтынын білген IJN өз кемелерінің сапасы әрқашан жоғары болады деп шешті. 1900 жылдардың басында Корея және Маньчжурияны бақылау үшін Ресей мен Жапония арасындағы шиеленіс күшейген кезде, Жапония 1903 жылы екі линкорға тапсырыс берді, бұл шетелден берілген соңғы тапсырыс болды. Өз кемелері аяқталғанша Ресейдің күшін күшейтуге жол бермеу үшін, олар 1904 жылы Порт-Артурдағы ресейлік базаға күтпеген шабуыл жасау арқылы орыс-жапон соғысын бастады. Соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай IJN Жапонияда салынған алғашқы екі линкорға тапсырыс берді. Жапон императорлық армиясы жыл соңына дейін Тынық мұхиты эскадрильясының аман қалған кемелерімен бірге Порт-Артурды басып алды. Ресейлер Балтық флотының басым бөлігін Порт-Артурды босатуға жіберді, ол 1905 жылдың мамыр айында Корея бұғазына жетті және Цусима шайқасында IJN-мен толығымен жойылды. Соғыс кезінде Жапония бес ресейлік доредноут линкорын басып алды. Олар жөнделіп, жапон флотына қосылды, кейінірек екеуі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресейге қайта сатылды, өйткені екі елдің де одақтас болғандығы ескерілді. Цусимадағы жеңістің ауқымы IJN басшылығын негізгі флоттардың арасындағы су бетіндегі шайқас қазіргі заманғы соғыстағы жалғыз шешуші шайқас екеніне сендірді және ол ең үлкен қарулармен қаруланған линкорлармен шешілетін болады. Соғыстан кейін Жапон империясы өзінің назарын Тынық мұхитындағы императорлық үстемдік үшін қалған екі бәсекелеске, Ұлыбритания мен АҚШ-қа бұрды, себебі Жапония мен оның ең басты бәсекелесінің бірі арасында қақтығыс сөзсіз туындайды деп сенді. Осыған сәйкес, 1907 жылғы Императорлық қорғаныс саясаты сегіз заманауи линкор мен сегіз линкорлық крейсерден тұратын ұрыс флотын құруды талап етті. Бұл "Сегіз Сегіз Флот" бағдарламасының бастауы болды, он алты капиталдық кеменің біріктірілген ұрыс желісін дамыту. 1906 жылы Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері "Коньки" линкорын және келесі жылы "Коньки" линкорлық крейсерін іске қосты, бұл Жапонияның жоспарларын қиындатты, өйткені олар барлық қолданыстағы линкорлар мен бронекруизерлерді ескірген деп жариялады, Жапонияны "Сегіз Сегіз" жоспарын жаңа дредноут линкорларымен және линкорлық крейсерлермен қайта бастауға мәжбүр етті. Бұл 1907 жылы "The" линкорымен және 1910 жылдары "The" және "Es" линкорларымен басталды. Жапония өзінің жетінші және сегізінші дредноуттарын 1916 және 1917 жылдары тапсырды. 1919 жылы американдық президент Вудро Вильсон 1916 жылғы теңіз құрылысын қайта бастау туралы жариялады, ал Жапония жауабы ретінде сегіз жылдам линкорға тапсырыс берді. Соғыстан кейін АҚШ, Ұлыбритания және Жапония арасындағы жаңа, өте қымбат қару-жарақ жарысының перспективасы үш державаны Вашингтондық теңіз келісіміне келісуге мәжбүр етті, ол Жапонияны линкорлардың тоннажы бойынша АҚШ пен Ұлыбританияға 3:5:5 қатынасымен шектеді. Келісім IJN-ді барлық доредноуттары мен ең ескі дредноуттарынан арылуға мәжбүр етті; сол кездегі құрылыстағы кемелер нысана ретінде бұзылуы немесе батырылуы керек еді. Сонымен қатар, келісім бойынша жаңа линкорлар салуға он жылға тыйым салынды. Осы кезеңде Вашингтондық теңіз келісімінің қарсыластары мен оның мұрагерлері IJN жоғарғы эшелондарын басып алды және 1920-ші жылдары жылдам линкорларды қайта жаңғыртты және қолданыстағы кемелерді жаңғыртты. Ұлтшылдықтың өсуі және әскерилердің билік етуімен бірге үкімет 1936 жылы келісім мерзімі аяқталғаннан кейін келісім режимінен шығуға шешім қабылдады. Кемелердің бас штабының келісімнен кейінгі кезеңді жоспарлауы 1934 жылы басталды және тоғыз оқпен қаруланған бес үлкен линкорды қамтыды; бұл кемелер "Ямато" класы ретінде танылды. 1930 жылдардың соңында "Ямато" линкоры салынып жатқанда, IJN мұрагерлік класты жобалауды бастады, А 150 дизайны, оқпен қаруланған, бірақ соғысқа дайындық және басқа кемелерге басымдық бергендіктен, ешқайсысы да іргетасы салынбады.
Between the 1890s and 1940s, the Imperial Japanese Navy (IJN) built a series of battleships as it expanded its fleet. Previously, the Empire of Japan had acquired a few ironclad warships from foreign builders, although it had adopted the Jeune École naval doctrine which emphasized cheap torpedo boats and commerce raiding to offset expensive, heavily armored ships. To counter the Imperial Chinese Beiyang Fleet in the early 1890s, however, Japan ordered two s from Great Britain as Japan lacked the technology and capability to construct its own vessels. Combat experience in the First Sino Japanese War of 1894–1895 convinced the IJN that its doctrine was untenable, leading to a ten year naval construction program that called for a total of six battleships and six armored cruisers (the Six Six Fleet). The two ships of the and the battleships Japanese battleship Asahi and Japanese battleship Mikasa were also purchased from Great Britain. Aware that they could not outbuild the Americans or British, the IJN decided that their ships would always be qualitatively superior to offset their quantitative inferiority. To counter reinforcement of the Russian Empire's Pacific Squadron as tensions rose between the Russians and the Japanese over control of Korea and Manchuria in the early 1900s, Japan ordered the two battleships of the in 1903, the last battleships ordered from abroad. To preempt further reinforcements before their own ships were completed, they began the Russo Japanese War in 1904 with a surprise attack on the Russian base at Port Arthur. Shortly after the war began, the IJN ordered the two ships of the , the first battleships to be built in Japan. The Imperial Japanese Army captured Port Arthur, along with the surviving ships of the Pacific Squadron by the end of the year. The Russians had dispatched the bulk of their Baltic Fleet to relieve Port Arthur, which reached the Korea Strait in May 1905 and was virtually annihilated by the IJN in the Battle of Tsushima. During the war, Japan captured a total of five Russian pre dreadnought battleships. They were repaired and commissioned into the Japanese fleet, two of which were later sold back to Russia during World War I, as the two countries were by then allies. The magnitude of the victory at Tsushima caused the leadership of the IJN to believe that a surface engagement between the main fleets was the only decisive battle in modern warfare and would be decided by battleships armed with the largest guns. After the war, the Japanese Empire immediately turned its focus to the two remaining rivals for imperial dominance in the Pacific Ocean, Britain and the United States, believing that conflict would inevitably arise between Japan and at least one of its two main rivals. Accordingly, the 1907 Imperial Defense Policy called for the construction of a battle fleet of eight modern battleships and eight battlecruisers. This was the genesis of the Eight Eight Fleet Program, the development of a cohesive battle line of sixteen capital ships. The launch of in 1906 and the battlecruiser the following year by the Royal Navy raised the stakes and complicated Japan's plans as they rendered all existing battleships and armored cruisers obsolete, forcing Japan to restart the Eight Eight plan with dreadnought battleships and battlecruisers. This began with the in 1907, followed by the and es in the 1910s. Japan ordered its seventh and eighth dreadnoughts with the in 1916 and 1917. In 1919, American President Woodrow Wilson announced the resumption of the 1916 naval construction program and the Japanese ordered eight fast battleships of the and es in response. The prospect of a new massively expensive arms race between the United States, Britain and Japan after the war caused the three powers to agree to the Washington Naval Treaty which limited Japan to a ratio of 3:5:5 in battleship tonnage to the United States and Britain. The treaty forced the IJN to dispose of all of its pre dreadnoughts and the oldest dreadnoughts; the ships then under construction had to be broken up or sunk as targets. Furthermore, the treaty mandated a building holiday that barred the construction of new battleships for ten years. During this period, opponents of the Washington Naval Treaty and its successors had taken control of the upper echelons of the IJN and rebuilt the s into fast battleships and modernized the existing ships. Coupled with the growth of ultranationalism and dominance of the government by the military, the government decided to withdraw from the treaty regime when it expired in 1936. Planning by the Navy General Staff for the post treaty era began in 1934 and included five large battleships armed with nine guns; these ships became the While the Yamatos were under construction in the late 1930s, the IJN began designing a successor class, the Design A 150 armed with guns, but never laid any down as they prepared for war and other ships had higher priority.
КИИ класы
Кии класы – 1920 жылдары салыну жоспарланған төрт жылдам линкор класы. Кемелердің тек екісіне ғана атау берілді. Олар 1919 жылы АҚШ үлкен теңіз құрылысын қайта бастағанын жариялағаннан кейін, Жапонияның «Сегіз-сегіз флоты» – сегіз линкор және сегіз крейсерін күшейту үшін арналған еді. Бірақ 1922 жылы Вашингтон теңіз келісіміне қол қойылғаннан кейін кемелердің құрылысы тоқтап, бір жұбы 1923 жылдың қараша айында, ал екінші жұбы 1924 жылдың сәуір айында жойылды.
Кеме қарулануы Зәрлі қабаттар Жылдамдық қозғалтқышы Салынған Қызметке кірген Тағдыры Кии (紀伊) 5 × екі 41 см-лік зеңбірек 4 вал, 4 бу турбинасы Овари (尾張) №11 №12
13-сынып
No13 класты линкорлар – 1920 жылдары Кии класынан кейін салыну жоспарланған төрт жылдам линкор. Кемелерге есімдер берілген жоқ, олар тек 13–16 нөмірлерімен белгілі болды. Олар 1919 жылы АҚШ-тың ірі әскери-теңіз құрылысын қайта бастағанын жариялағаннан кейін, Жапонияның сегіз линкор және сегіз жеңіл крейсерден тұратын "Сегіз-Сегіз флотын" нығайту мақсатында жоспарланған. No13 класы барлық басқа қолданыстағы, жоспарланған немесе салынып жатқан линкорлардан басым болуы тиіс еді. 1922 жылы Вашингтон теңіз келісіміне қол қойылғаннан кейін, құрылыс басталмас бұрын 1923 жылдың қараша айында жоба тоқтатылды. Кеме қарулануы Зәрлі қаптамалар Сусымалылық Жетектеуші күші Қызмет көрсету мерзімі Құрылысы басталған Көрсетілген қызметі Тағдыры No. 13 4 × екі зеңбірек 4 вал, 4 бу турбинасы, No. 14 No. 15 No. 16
Ямато класы
Ямато класындағы линкорлар (大和型戦艦) Тынық мұхиты соғысының басында салынды. Бұл кемелер құрылған ең үлкен және ең қаруланған линкорлар болды. Екі кеме – (жапон линкоры «Ямато» және «Мусаши») линкор ретінде аяқталды, ал үшіншісі («Шинано» ұшақ тасушысы) құрылысы кезінде ұшақ тасушыға айналдырылды. Төртінші кеме құрылысы аяқталмай жатып сүріп тасталды, ал жоспарланған бесінші кеме басталған жоқ. Америкалық суасты кемелері мен ұшақ тасушыларының қаупі және отын тапшылығының күшеюіне байланысты, «Ямато» мен «Мусаши» өздерінің қызметтерінің көп бөлігін Бруней, Трук және Куредегі теңіз базаларында өткізді – жапон базаларына жасалған американдық шабуылдарға жауап ретінде бірнеше рет теңізге шықты, содан кейін 1944 жылғы қазанда Лейте шығанағы шайқасына, вице-адмирал Куританың Орталық күшінің құрамында қатысты. «Мусаши» шайқас кезінде американдық ұшақтармен батырылды. «Шинано» 1944 жылғы қарашада қолданысқа енгізілгеннен кейін он күн өткен соң американдық «Арчерфиш» суасты кемесімен батырылды, ал «Ямато» 1945 жылғы сәуірде «Тен Го» операциясы кезінде АҚШ ұшақ тасушыларымен батырылды.
Кеме қарулануы Зәрлі қабаттар Жылдамдық қызметі Салынған Тағдыры Жапон линкоры «Ямато» (大和) 3 × үш есе 410 мм 4 шахта, 4 бу турбинасы, 4 қараша 1937 16 желтоқсан 1941 Әуе шабуылы кезінде батып кетті, 7 сәуір 1945 Жапон линкоры «Мусаши» (武蔵) 29 наурыз 1938 5 тамыз 1942 Әуе шабуылы кезінде батып кетті, 24 қазан 1944 Жапон ұшақ тасушысы «Шинано» (信濃) 4 мамыр 1940 19 қараша 1944 Ұшақ тасушыға айналдырылды, 28 қараша 1944 No. 111 7 шілде 1940
А-150 конструкциясы
"Дизайн А 150", кеңінен "Супер Ямато" класы деп танылатын, жоспарланған соғыс кемелер класы еді. IJN-нің сапалық басымдық доктринасын сақтай отырып, бұл кемелер әлемдегі ең қуатты соғыс кемелері болуы тиіс еді. Осы мақсатта, класс әлемдегі ең ірі қару-жарақтармен – алты зеңбірекпен қаруланбақ болды. А-150 жобалау жұмыстары 1941 жылдың басында алдыңғы "Ямато" класының көп бөлігі аяқталғаннан кейін басталды. Осы кезде жапондықтар алдағы қақтығысқа дайындық үшін ұшақ тасымалдағыштар мен басқа да кіші әскери кемелерге көбірек назар аудара бастады. Ешбір А-150 кемесі құрылысқа кіріспеді, ал класс жобасының көптеген егжей-тегжейлі ақпараты соғыстың соңында жойылды. Кеме қарулануы Қару-жарақтар Сыймауы Қозғалтқыш Қызмет көрсетуі Қаулысы берілген Құрылысы басталған Қызметке кірген Тағдыры No. 798 3 × екі зеңбіректік орналым, болжамды, шамамен белгісіз No. 799
Журналдар
(Жазылу туралы ақпарат алу үшін редактор Ларс Альбергпен lars.ahlberg@halmstad.mail.postnet.se мекенжайы бойынша хабарласыңыз.)