Кіріспе

Акаги (赤城) – Жапон Императорлық әскери-теңіз күштерінің алғашқы кезеңдерінде қызмет еткен болат корпусты, бумен жүретін канонерлік қайық. Ол төрт кемеден тұратын серияның төртінші және соңғы кемесі болды және Гунма префектурасындағы Акаги тауының құрметіне аталды.

Өмірбаян

Акаги – 1885–1886 жылдары француз әскери-теңіз сәулетшісі Беллардтың бақылауымен салынған 600 тонналық канонерлік кемелер сериясының соңғысы, оған жапондық «Майя», «Чокай» және «Атаго» канонерлік кемелері де кірді. Ол – темір немесе композиттік корпустан гөрі болат корпуспен жабдықталған осы топтағы жалғыз кеме болды.

Құрылыс

Акаги кемесі екі бұранданы қозғалтатын екі цилиндрлі қазандықпен жұмыс істейтін көлденең қос кеңейісті поршеньді бу машинасымен жасалған. Оған сонымен қатар, екі мачтасы бар, бригтің желкенді жабдығымен жабдықталған. Бастапқыда ол бір Krupp L/22 қаптамалы зеңбірегімен, тағы бір Krupp L/22 қаптамалы зеңбірегімен және екі төрттік 1 дюймдік Nordenfelt зеңбірегімен қаруланды, негізгі мақсаты портының қорғанысы болды. Алайда, 1894 жылдың басына қарай, кеме қайта жаңартылып, биік қысқа бастиегімен және ортасынан 120 миллиметрлік төрт зеңбірек орнатылды. Сонымен қатар, алты 47 мм жылдам атушы зеңбірек (екісі көпірдің жанында, алға қарап, және екеуі корпус екі жағындағы кішкентай спонсондарға орнатылған) қосылды. Барлық зеңбіректер зеңбірек қалқандарымен қорғалған. Өлшеміне қарай жақсы қаруланған болғанымен, Жапон императорлық теңіз күштерінің қарулану қатарына ірі қорғалған крейсерлердің енгізілуімен ол көп ұзамай ескірді.

Қызмет өтілі

Акаги 1886 жылғы 20 шілдеде Онохама кеме жасаушылығында салынды және 1888 жылғы 7 тамызда суға түсірілді. 1890 жылғы 20 тамызда құрастырылуы аяқталды. Акаги Бірінші Қытай-Жапон соғысында қатысты, бастапқыда Корея, Дайрен және Вэйхайвэй арасында күзеттік қызмет атқарды. Ол Ялу өзені шайқасында жапондық эскадрилья құрамына енді, япон адмиралы Ито Сукейуки Корея шығанағының жағалауын зерттеу үшін суDraftі терең емес кемеге мұқтаж болғандықтан оны қосты. 1894 жылғы 17 қыркүйекте жапондық флот қытайлық Бейян флотымен жақындасқанда, Акагиге адмирал Кабеяма Сукенориді тасымалдаған Саикё Мару кемесін, жапондық желінің артында қорғауға бұйрық берілді. Алайда, 13:20-да Акагиге әлдеқайда үлкен және жылдам қытай крейсері Лайюань шабуыл жасады. Лайюань жақындасқанда Акаги атып, айтарлықтай зақым келтіріп, Лайюаньды өртеп жіберді. Бірақ Лайюаньдің алғашқы оғы Акагидің көпіріне тиіп, капитан Сакамото Хачиротаны қаза қылды. Кемені басқару лейтенант Сато Тетсутароға жүктелді, бірақ Акаги қытай кемесінен зақымдана берді, төменгі палубасының бөлігі зақымдалып, бу құбыры үзілді. Ыстық бу оқ-дәрі қоймасына жолдың жабылуына себеп болды, сондықтан оқтар бұзылған тежеуіш арқылы қолмен қаруға жеткізілуі керек болды. Акаги қашуға тырысты, бірақ Лайюань оны толыққанды жақтан шапты, ал ол тек 120 мм-лік қаруларының біреуімен ғана қарсы тұра алды. Лайюань Акагидің көпіріне тағы да оқ тигізіп, уақытша капитанды қабілетсіз қылды. Басқару кіші лейтенантқа берілді, ал Акаги артқы қаруларымен атуды жалғастырды. Алайда, 14:20-ға қарай Лайюаньдағы өрт осылайша тарады, одан кейін шабуылдық маневрлер мүмкін болмады, ол қуғыннан бас тартты. Акаги шайқастың қалған бөлігінде бақылаусыз қалды, экипажы зақымды жөндеуге тырысты. Шайқас аяқталғаннан кейін ол өз күшімен жапондық эскадрильяға оралды. Бұл қысқаша қақтығыс кезінде экипажының 111 адамынан 11-і қаза тауып, 17-сі жараланды, бірақ ол жаудың маңызды кемесін істен шығарғаны үшін мақталып, есепке алынды. 1898 жылғы 21 наурызда Акаги екінші сыныпты канонерлік қайық ретінде қайта тағайындалды және жағалауды зерттеу және күзету міндеттерін орындады. Боксер көтерілісі кезінде Акаги Таку бекіністерін күзетуге тағайындалды. Рус-жапон соғысы кезінде Акаги Порт-Артурды қоршауға көмектесті. 1904 жылғы 2 мамырда ол портқа апаратын арнаны блокадалауға көмектесті. Кейіннен ол Наньшань шайқасында оттық қолдау көрсету үшін Квантун түбегінің батыс жағалауына жіберілді. 1904 жылғы 18 мамырда Порт-Артурдың сыртында күзеттік сапарда жүргенде, ол жапондық Осима канонерлік қайығымен соқтығысты, ол кейіннен батып кетті. Акаги кейінірек Сахалинге шабуылға қатысты. Акаги 1911 жылғы 1 сәуірде әскери тізімнен алынып тасталды, әскерилендірілгеннен кейін 1912 жылғы наурызда Кавасаки Кисен корпорациясына Акаги Мару ретінде сатылды. 1921 жылы Амагасаки Steamship Lines компаниясына сатылып, 1945 жылы тайфун кезінде батып кетті. Ол қайтадан көтеріліп, қайтадан пайдалануға берілді, бірақ 1946 жылғы қаңтарда Окаяма префектурасының жанындағы Сето ішкі теңізінде теңіз минасына тап болды. Ол тағы да көтеріліп, жөндеуден өтіп, 1953 жылы Осакада қайтадан пайдалануға берілді.