Кіріспе

Ресейлік тарихшы және тіл білімі маманы (1915–1999)

Игорь Михайлович Диаконов (кейде Диаконов деп те жазады, И́горь Миха́йлович Дья́конов; 12 қаңтар 1915 – 2 мамыр 1999) – орыс тарихшысы, тіл білімі маманы, аудармашы және ежелгі Таяу Шығыс пен оның тілдері саласындағы көрнекті сарапшы. Оның бауырлары да белгілі тарихшылар болған.

Өмір және мансап

Диаконов Норвегияда өсті. 1938 жылы Ленинград мемлекеттік университетін (қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік университеті) бітірді. Сол жылы Ленинградтағы Эрмитаж мұражайының штат қызметкері болып жұмысқа орналасты. 1949 жылы Ассирияға арналған толыққанды зерттеу жариялады, ал 1956 жылы Медияға арналған монографиясын жариялады. Кейіннен ол тіл білімі маманы Сергей Старостинмен бірлесіп, Кавказ, Афроазия және Хурро-Урарт тілдері туралы маңызды зерттеулер жасады. Диаконов 2003 жылы Лионель Бендер, Габор Такач және Дэвид Апплиард редакциялаған, оның құрметіне арналған жинақпен марапатталды. Онда Афроазия тілдеріне қатысты мақалалармен қатар, Такач құрастырған бес беттік жарияланымдар тізімі де бар.

Отбасы

Диаконовтың отбасы мүшелері ғылым және гуманитарлық салалардың түрлі салаларына жасаған үлесімен белгілі. Оның әйелі мен екі ұлы көрнекті ғалымдар болып, толық профессор атағына ие болды.

Ағасының отбасы

Игорьдің ағасы Михаил Михайлович Диаконов ирантану саласындағы сарапшы болған. Михаил Диаконовтың қызы Елена Диаконова – Ресей Ғылым академиясының Санкт-Петербургтегі Абрам Иоффе физикотехникалық институтының аудармашысы, ал 1998 жылдан бастап Монпелье университетінің профессоры, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты; Дьяконов, Дмитрий Игоревич (1949–2012) – физика-математика ғылымдарының докторы, жоғары энергиялық теориялық физика секторының меңгерушісінің орынбасары, профессор Б. П. Константинов атындағы Ресей Ғылым академиясының Санкт-Петербургтегі ядролық физика институты.

Таңдалған библиография

1965 жыл. Семиттік-хамит тілдері. Мәскеу: Наука. 1984 жыл. В. П. Нерознакпен бірлесіп жазылған. Фригиялық. Delmar, Нью-Йорк: Caravan Books. 1985 жыл. "Индоевропа тілдерін сөйлейтіндердің алғашқы отаны туралы". "Индоевропалық зерттеулер" журналы, 13, 92–174 бб. 1986 жыл. Сергей А. Старостинмен бірлесіп жазылған. Шығыс Кавказ тілі ретінде Хуру-Урарт тілі. Мюнхен: R. Kitzinger. 1988 жыл. Афразия тілдері. Мәскеу: Наука. 1992 жыл. Ольга Столбова мен Александр Милитаревпен бірлесіп жазылған. Прото-афразия және көне аккад тілі: тарихи фонетиканы зерттеу. Принстон: Семит зерттеулері институты. 1995 жыл. Шығыс және Батыстың ежелгі мифтері. Acta universitatis gothoburgensis. 1999 жыл. Тарих жолдары. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы.